Princeps exegetarum a język hebrajski na podstawie Quaestiones hebraicae in Genesim



Abstrakt

In this article we have tried to show St. Jerome’s knowledge of Hebrew lan­guage basing on selected fragments of Quaestiones Hebraicae in Genesim (PL 23, 935A - 1010A). First of all, we tried to show how St. Jerome deals with text during translation of the Bible from Hebrew into Latin. In his work, St. Jerome tries to give the etymology of almost every proper name that appears in a given verse commented by him. St. Jerome’s effort and merit in this field are of course enormous, but sometimes even he put wrong etymology. We have shown how the author of Vulgate explains the most common Hebrew expressions and how he attempts to improve the Septuagint, and we also put forward purely grammat­ical considerations that the commentator included in Quaestiones Hebraicae. St. Jerome’s knowledge of the sacred language – perfect for those times – is a reason that in case of any doubts he is in favor of the superiority of hebraica veritas over translations of the Bible.


Słowa kluczowe

Św. Hieronim; Quaestiones Hebraicae in Genesim; hebraica veritas

Ambrosius, De Noe et arca, PL 14, 361-416.
Augustinus, De civitate Dei, PL 41, 13-804.
Hieronymus, Apologia adversus libros Rufini, PL 23, 397-492.
Hieronymus, Commentarius in Ecclesiasten, PL 23, 1009-1116, tłum. K. Bardski: Hiero¬nim: Komentarz do Księgi Eklezjastesa, BOK 5, Kraków 1995, 24-152.
Hieronymus, Epistulae, PL 22, 325-1224, ŹMT 54, 55, 61, 63 i 68 [wyd. łacińsko-polskie, tekst łac. i oprac. H. Pietras, tłum. J. Czuj, oprac. M. Ożóg, t. 1-5], Kraków 2010-2013.
Hieronymus, Liber hebraicarum quaestionum in Genesim, PL 23, 935A - 1010A, tłum. M. Jóźwiak: Kwestie hebrajskie w Księdze Rodzaju św. Hieronima. Przekład i komen¬tarz, Wrocław 2010, 34-131.
Iosephus Flavius, Antiquitates Iudaicae, ed. B. Niese: Flavii Josephi opera edidit et appa¬ratu critico instruxit Benedictus Niese, t. 1, Berlin 1887.
Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie polskim W.O. Jakuba Wujka, Kraków 1962.
Burstein E., La compétence de Jérôme en hébreu. Explication de certaines erreurs, REAug 21 (1975) 3-12.
Hayward C.T.R., Saint Jerome’s Hebrew Questions on Genesis, Oxford 1995.
Jakubiec Cz., Księga Hioba. Wstęp – przekład z oryginału. Komentarz – ekskursy, Poznań – Warszawa 1974.
Jay P., L’exégèse de saint Jérôme d’après son „Commentaire sur Isaïe”, Paris 1985.
Kamesar A., Jerome, Greek Scholarship and the Hebrew Bible. A study of the „Quaes¬tiones Hebraice in Genesim”, Oxford 1993.
Kelly J.N.D., Hieronim. Życie, pisma, spory, tłum. R. Wiśniewski, Warszawa 2003.
Koehler L. – Baumgartner W. – Stamm J.J., Wielki słownik hebrajsko-polski i aramejsko¬-polski Starego Testamentu, red. wyd. pol. P. Dec, t. 1-2, Warszawa 2008.
Nautin P., Hieronymus, TRE XV 304-315.
Nautin P., Origène: Sa vie et son oeuvre, Paris 1977.
Ravasi G., Hiob. Dramat Boga i człowieka, tłum. B. Rzepka, t. 1, Kraków 2004.
RebenichS., Jerome. The „Vir Trilinguis” and the „Hebraica Veritas”, VigCh 47 (1993) 50-77.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Jóźwiak, M. (2018). Princeps exegetarum a język hebrajski na podstawie Quaestiones hebraicae in Genesim. Vox Patrum, 65, 185-199. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3502

Magdalena Jóźwiak 
Uniwersytet Wrocławski  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora