Potestas nocendi w świetle komentarzy św. Augustyna do Księgi Hioba 1-2



Abstrakt

St. Augustine interprets the tragedy of Job presented in the Bible by two co­incidental and connected with each other scenes: the first describes the history of man depressed with suffering, who lost his property, family and health, where the second one shows the dialog on the spiritual level between God and Satan, in con­sequence of which Satan receives the power of doing damage (potestas nocendi) to Job. The matter of this power, its range and goal are examined by The Bishop of Hippo by means of the relationship analysis between God, deviland Job. The power of harming comes from God and He is definitely responsible for Job’s suffering. He gives this power for devil but only for making man more pre­fect and revealing His justice. Where the action of devil is the charge of insincere devotion, jealousy, suspecting of hidden sin and temptation of Job in order to make him turn around from God. But for Job the experience of suffering is the trial which is given from God and by it God demands from Job taking a decision. His reply to God is described by St. Augustine as trust and agreement his will with God’s will. The power of harming is limited first by God’s will and permission given by Him, next by devil’s nature as a creature which has to ask for harm­ing permission and hasn’t got any access to human heart, and later by Job’s will and a choice made by him. So potestas nocendi is not license of devil, but first of all the power of God and devil’s desire of harming.


Słowa kluczowe

Bóg; diabeł; Hiob; kuszenie; Opatrzność Boża; oskarżenie; podejrzenie; pozwolenie; próba; sprawiedliwość; wolna wola; władza szkodzenia

Augustinus, Adnotationes in Job liber unus, NBA 10/3, ed. G. Mura – V. Tarulli, Roma 1999, 42-193.
Augustinus, Contra Cresconium grammaticum partis Donati libri quattuor, PL 43, 445-594.
Augustinus, Contra Gaudentium donatistarum episcopum libri duo, ed. E. Cavallari, NBA 16/2, Roma 2000, 430-551.
Augustinus, Contra Iulianum libri sex, PL 44, 641-874, tłum. W. Eborowicz: Św. Augus¬tyn, Przeciw Julianowi, PSP 19, z. 1-2, Warszawa 1977.
Augustinus, De civitate Dei libri viginti duo, CCL 47-48, ed. B. Dombard – A. Kalb, Turnholti 1955, tłum. W. Kubicki: Św. Augustyn, Państwo Boże, Kęty 2002.
Augustinus, De diversis quaestionibus ad Simplicianum libri duo, PL 40, 102-148.
Augustinus, De divinatione daemonum liber unus, PL 40, 581-592.
Augustinus, Enarrationes in Psalmos 1-50, NBA 25, ed. A. Corticelli, Roma 1967; Enar¬rationes in Psalmos 51-85, NBA 26, ed. V. Tarulli, Roma 1970; Enarrationes in Psal¬mos 86-120, NBA 27, ed. T. Mariucci – V. Tarulli, Roma 1976; Enarrationes in Psal¬mos 121-150, NBA 28, ed. V. Tarulli, Roma 1977, tłum. J. Sulowski: Św. Augustyn, Objaśnienia Psalmów, PSP 37-42, Warszawa 1986.
Augustinus, Epistulae, PL 33, 61-1094.
Augustinus, De Genesi ad litteram libri duodecim, ed. L. Carrozzi, NBA 9/2, Roma 1989, 12-727, tłum. J. Sulowski: Św. Augustyn, Komentarz słowny do Księgi Rodzaju, w: Św. Augustyn, Pisma egzegetyczne przeciw manichejczykom, PSP 25, Warszawa 1980, 113-382.
Augustinus, In epistulam Iohannis ad Parthos tractatus decem, ed. G. Madurini – L. Mus¬colino, NBA 24/2, Roma 1968, 1636-1855; tłum. W. Szołdrski – W. Kania: św. Au¬gustyn, Homilie na Pierwszy list św. Jana, w: Św. Augustyn, Homilie na Ewangelie i Pierwszy list św. Jana, PSP 15/2, Warszawa 1977, 381-502.
Augustinus, In Iohannis evangelium tractatus CXXIV, CCL 36, ed. R. Willems, Turnholti 1954, , tłum. W. Szołdrski – W. Kania: Św. Augustyn, Homilie na Ewangelie i Pie¬rwszy list św. Jana, PSP 15, z. 1, Warszawa 1977, z. 2. Warszawa 1997, 9-379.
Augustinus, De patientia, PL 40, 611-626.
Augustinus, De sermone Domini in monte libri duo, PL 34, 1229-1308.
Augustinus, De Trinitate libri quindecim, ed. A. Trapè – M.F. Sciacca, NBA 4, Roma 2003, tłum. M. Stokowska: Św. Augustyn, O Trójcy Świętej, POK 25, Poznań – War¬szawa – Lublin 1962.
Augustinus, Quaestionum in Heptateuchum libri septem, PL 34, 547-824, tłum. J. Su¬lowski: Św. Augustyn, Problemy Heptateuchu, PSP 46/1, Warszawa 1990.
Augustinus, Sermones de Vetere Testamento 1-50, CCL 41, ed. C. Lambot, Turnholti 1961.
Bianchi C. – Müller Ch., Diabolus, w: Augustinus-Lexicon, hrsg. C. Mayer – A.E.J. Grotte, vol. 2, Basel 1996-2002, 382-396.
Bochet I., Cuore, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 524-534.
Bolis G., L’idolatria in S. Agostino. Una prospettiva antropologica, Roma 2004.
Brugarolas M., Księga Hioba według Grzegorza z Nyssy, tłum. A. Machowski, BPTh 6 (2013) 149-165.
Cipriani N., Molti e uno solo in Cristo. La spiritualità di Agostino, Roma 2009.
Clark M.T., Mondo, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 964-967.
Djuth M., Volontà, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 1460-1466.
Eckmann A., Przebóstwienie człowieka w pismach wczesnochrześcijańskich, Lublin 2003.
Eckmann A., Symbol apostolski w pismach świętego Augustyna, Lublin 1999.
Fleteren F. van, Demoni, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 539-541.
Fleteren F. van, Diavolo, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 554-555.
Häring H., Malum, w: Augustinus-Lexicon, hrsg. C. Mayer – A.E.J. Grotte, vol. 3, Basel 2004-2010, 1111-1121.
I conflitti religiosi nella scena pubblica, t. 1: Agostino a confronto con manichei e dona¬tisti, ed. L. Alici, Roma 2015.
IsettaS., Libro XI del „De civitate Dei”, w: Lettura del „De civitate Dei” libri XI-XVI, Roma 2009 = SEA 115 (2009) 7-54.
Jaśkiewicz S., Św. Augustyn – poszukiwanie Boga, Katowice 2012.
Jóźwiak M., „Komentarz do historii Hioba” Filipa Prezbitera a epistoma tego dzieła. Przyczynek do badań porównawczych nad tymi tekstami, VoxP 34 (2014) t. 62, 185-195.
Kowalczyk S., Człowiek i Bóg w nauce św. Augustyna, Lublin 2007.
Meer F. van der, Augustinus der Seelsorgen. Leben und Wirken eines Kirchenväters, Köhln 1951.
MuraG., Introduzione, w: Sant’Agostino, Opere esegetiche, ed. G. Mura – V. Tarulli, NBA 10/3, Roma 1999, 27-36.
Nieścior L., Cierpienie sprawiedliwego w Komentarzu do Księgi Hioba św. Jana Chryzos¬toma, WPT 16 (2008) nr 1, 211-230.
Paczkowski M.C., Reinterpretacja postaci Hioba w starożytnym monastycyzmie chrześcijańskim, BPTh 6 (2013) 179-203.
Pagliacci D., Male e peccato: „De civitate Dei” XVI. Riflessi antropologici, w: Il mistero del male e la libertá possibile (III): Lettuta del „De civitate Dei” di Agostino, ed. L. Alici – R. Piccolomini – A. Pieretti, Roma 1996 = SEA 54 (1996) 191-206.
Pieretti A., Agostino e l’origine del male, w: I conflitti religiosi nella scena pubblica, t. 1: Agostino a confronto con manichei e donatisti, ed. L. Alici, Roma 2015, 57-82.
Pierini A., Agostino e l’impegno nella lotta contro il male, w: I conflitti religiosi nella scena pubblica, t. 1: Agostino a confronto con manichei e donatisti, ed. L. Alici, Roma 2015, 83-104.
Roesli J.M., Iob, w: Augustinus-Lexicon, hrsg. C. Mayer – A.E.J. Grotte, vol. 3, Basel 2004-2010, 684.
SilvaM.F di, Agostino e il problema del negativo pluralità e unità delll’identità di male e nulla, w: I conflitti religiosi nella scena pubblica, t. 1: Agostino a confronto con manichei e donatisti, ed. L. Alici, Roma 2015, 105-118.
Špidlik T. – Gargano I. – Grossi V., Historia duchowości, t. 3: Duchowość Ojców Kościoła, tłum. K. Stopa, Kraków 2004.
Steinhauser K.B., Adnotationes in Job, w: Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A. Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007, 114-115.
TerkaM., „Corpus diaboli”, czyli duchowe podłoże prześladowań Kościoła w świetle „Enarrationes in Psalmos” św. Augustyna, w: Być w sercu Kościoła. Księga jubi¬leuszowa z okazji 25 lecia pracy naukowej ks. dr. hab. Mariana Dudy, red. S. Jasio¬nek, Częstochowa 2014, 343-357.
TerkaM., O sumieniu. Przyczynki do synejdezjologii św. Augustyna, w: Być człowiekiem. Interdyscyplinarny namysł nad fenomenem sumienia, red. R. Ceglarek – M. Sztaba, Częstochowa 2015, 159-194.
TerkaM., Źli chrześcijanie w Kościele w świetle nauczania św. Augustyna, VoxP 33 (2013) t. 60, 417-448.
Zagórski D., Commendavit nobis Dominus oves suas. Pasterska troska o wiernych w świetle „Sermones” św. Augustyna, Toruń – Pelplin 2013.
Agostino Dizionario Enciclopedico, ed. A Fitzgerald, ed. italiana L. Alici – A. Pieretti, Roma 2007.
Augustinus-Lexicon, hrsg. C. Mayer et al., hrsg. K.H. Chelius – A.E.J. Grote, vol. 1/1-2: A-Ani, Basel – Stuttgart 1986; 1/3: An-Asi, Basel – Stuttgart 1988; 1/4: As-Be, Basel – Stuttgart 1990; 1/5-6: Be-Ciu, Basel – Stuttgart 1992; 1/7-8: Ciu-Con, Basel – Stutt¬gart 1994; vol. 2/1-2: Cor-De, Basel – Stuttgart 1996; 2-3-4: De-Do, Basel – Stuttgart 1999; 2/5-6: Do-Ep, Basel – Stuttgart 2001; 2/7-8: Ep-Fi, Basel – Stuttgart 2002; vol. 3/1-2: Fi-Hie, Basel – Stuttgart 2004; 3/3-4: Hie-Inst, Basel – Stuttgart 2006.
Słownik łacińsko-polski, t. 1-5, red. M. Plezia, Warszawa 1998.
The Oxford Guide to the historical Reception of Augustine, ed. K. Pollmann, vol. 1, Ox¬ford 2013.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Terka, M. (2018). Potestas nocendi w świetle komentarzy św. Augustyna do Księgi Hioba 1-2. Vox Patrum, 65, 653-681. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3527

Mariusz Terka 
Wyższy Instytut Teologiczny w Częstochowie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora