Arka Noego obrazem Kościoła w Enarrationes in psalmos św. Augustyna



Abstrakt

St. Augustine is regarded as master of the an allegorical interpretation of the Holy Scriptures. It consists in drawing out from the biblical text the deepest meaning. Using such kind of interpretation, he tried in one of his greatest exegeti­cal works – Enarrationes in Psalmos, to explain for his faithful the mystery of the Church by means of a number of motives from the parables, biblical topographic and cosmic subjects, as well as from many biblical events and personages, in­terpreted in an allegorical spirit. So, in this article an effort has been made to show only some ideas of Augustine’s ecclesiological reflections that look as fruit of his allegorical interpretation of Noah’s Arc and the happenings related to it. The carried out analyses show that the figure of Noah’s Arc and the happenings related to it, served the bishop of Hippona to present the Church as a community composed of all nations of the world which are being incorporated in its organism after a previous conversion and receiving baptism as a result of proclamation the Gospel which should perform a priority role in the saving service of the Church. In Augustine’s opinion, the Church should be the place of proclamation the Truth, the teaching of which in the Church should be characterized by absolute fidelity to the Christian doctrine. What’s more, the Church is a community of saint and sin­ful people. It unceasingly undertakes strenuous efforts of moral cleaning, striving thereby for a growing moral perfection. That community is also characterized by awareness of a shared responsibility for the salvation of others, as well as by a conviction of the value of testifying to the holiness of life and the need of pro­claiming the Word of God. These constitute an essential factor which mobilizes to a growing fidelity in fulfilling the will of God expressed in the commandments, and to undertaking a strenuous effort to proclaim the Gospel. The carried out anal­yses also allow to ascertain that the moral renewal undertaken by the members of the Church, should take place in accordance with the recommendations of Christ, and their progress in acquiring moral perfection does not remain without influence on perceiving the institution of the Church. Also obdurate sinners are members of the Church, those who, in spite of the words of encouragement addressed to them that they might start a way of fidelity to God, they put off the final decision of con­version, resigning in this way from the possibility of salvation, offered to them by God. The Church shown by means of an arc, is a Church unceasingly persecuted because it does not give consent to moral violations by the sinners, having a tole­rating attitude toward them, in hope of their conversion. To Augustine’s vision of the Church belongs also his faithful safeguard of the Christian morality, as well as his fidelity in the service of proclaiming the Gospel. Both flow from the convic­tion of impossibility of one’s salvation outside the Church.


Słowa kluczowe

Św. Augustyn; Enarrationes in Psalmos; arka Noego; Kościół

Augustinus, De civitate Dei, ed. B. Dombart – A. Kalb, CCL 47-48, Turnhout 1955, tłum. W. Kubicki: Św. Augustyn, Państwo Boże, Kęty 1998.
Augustinus, De Genesi ad litteram imperfectus liber, PL 34, 219-246.
Augustinus, De unitate credendi, PL 42, 65-92, tłum. J. Sulowski: Św. Augustyn, O po¬żytku wiary, w: Św. Augustyn, Pisma przeciw manichejczykom, PSP 54, Warszawa 1990, 33-65.
Augustinus, De vera religione, PL 34, 121-172, tłum. J. Ptaszyński: Św. Augustyn, O prawdziwej wierze, w: Św. Augustyn, Dialogi filozoficzne, Kraków 1999, 733-818.
Augustinus, Enarrationes in Psalmos, ed. D.E. Dekkers – I. Fraipont, CCL 38-40, Turn¬hout 1956, tłum. J. Sulowski: Św. Augustyn, Objaśnienia Psalmów, PSP 37-42, War¬szawa 1986.
Augustinus, Epistula 149, PL 33, 630-645.
Augustinus, In Joannis evangelium tractatus CXXIV, ed. R. Willems, CCL 36, Turnhout 1954, 1-688, tłum. W. Szołdrski – W. Kania: Św. Augustyn, Homilie na Ewangelie i Pierwszy List św. Jana, PSP 15/1, Warszawa 1977, 27-551; PSP 15/2, Warszawa 1977, 9-379.
Cyprianus, Epistula ad Magnum, PL 3, 1137-1165.
Cyrillus Hierosolymitatus, Catecheses ad illuminandos, PG 33, 331-1059, tłum. W. Ka¬nia: Św. Cyryl Jerozolimski, Katechezy, PSP 9, Warszawa 1973.
Hilarius Pictaviensis, Tractatus mysteriorum, éd. J.P. Brisson, SCh 19, Paris 1967, 15- 180, tłum. E. Stanula: Św. Hilary z Poitiers, Traktat o Tajemnicach, PSP 63, Warszawa 2002, 202-233.
Iustinus, Dialogus cum Tryphone Iudaeo, PG 6, 472-800, tłum. A. Lisiecki: Św. Justyn, Dialog z Żydem Tryfonem, POK 4, Poznań 1926, 97-351.
Tertulianus, De baptismo, PL 1, 1197-1305, tłum. E. Stanula: Tertulian, O chrzcie, w: Tertulian, Wybór pism, PSP 5, Warszawa 1970, 133-154.
AndokovaM., Le symbolism de l’eau dans les dix Tractatus in primam epistolam Iohannis ad Parthos de saint Augustin, Grenoble 2002.
Balthasarvon H.U., W pełni wiary, tłum. J. Fenrychowa, Kraków 1991.
Barbone S., El número en Augustin, „Augustinus” 44 (1999) 35-49.
BardskiK., Patrystyczna egzegeza alegoryczna – użycie czy nadużycie tekstu biblijnego?, VoxP 23 (2003) t. 44-45, 49-65.
BardskiK., W Kościele – poza Kościołem. Alegoryczna eklezjologia biblijna tradycji chrześcijańskiej, WST 18 (2005) 157-164.
Bardy G., Święty Augustyn człowiek i dzieło, tłum. Z. Kobylańska, Warszawa 1955.
Bartnik C.S., Dogmatyka katolicka, t. 2, Lublin 2010.
Blaise A., Manuel du latin chrétien, Strasbourg 1955.
Campenhausen C., Ojcowie Kościoła, tłum. K. Wierszyłowski, Warszawa 1998.
ChidesterD.S., The Symbolism of Learning in St. Augustine, HTR 76 (1983) 73-90.
Cieśluk M., Symbolika ptaków w „Enarrationes in Psalmos” św. Augustyna, VoxP 28 (2008) t. 52/1, 87-107.
CillerneloL., Origen del simbolismo del numerosiete en S. Augustin, CD 165 (1953) 501-511.
CorsatoC., Biblia w interpretacji Ojców Kościoła, tłum. K. Kubis, Kraków 2007.
CytowskaM. – Szelest H., Literatura rzymska. Okres cesarstwa, Warszawa 1994.
Danielou J., Sacramentum futuri. Études sur les origins de la typologie biblique, Paris 1950.
Delamare T., Lorsque St. Augustin expliquait les Psaumes, VS 82 (1950) 115-136.
Drączkowski F., Patrologia, Pelplin – Lublin 1998.
Fiodorowicz M., Teologia Ojców Kościoła. Podstawy wczesnochrześcijańskiej refleksji nad wiarą, tłum. W. Szymona, Kraków 2009.
ForstnerD., Świat symboliki chrześcijańskiej, tłum. W. Zakrzewska – P. Pachciarek – R. Turzyński, Warszawa 1990.
Gerstmann A., Św. Augustyn jako teolog, duszpasterz i człowiek, RuT 2 (1930) 49-58.
Kopaliński W., Słownik symboli, Warszawa 1990.
Lavere G., Metaphor and Symbol in St. Augustine’s „De civitate Dei”, w: Augustine, ed. J. Dunn – I. Harris, Cheltenham 1997, 370-388.
Leon-DufourX., Słownik Nowego Testamentu, tłum. i oprac. K. Romaniuk, Poznań 1986.
Levis J.P., A Study of the Interpretation of Noah and the Flood in Jewish and Christian Literature, Leiden 1968.
LurkerM., Słownik obrazów i symboli biblijnych, tłum. K. Romaniuk, Poznań 1989.
Łach S. – WegnerH., Arka Noego, EK I 921.
OlivarA., La predicación cristiana antigua, Barcelona 1991.
PeterM., Księga Rodzaju, w: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych ze wstępami i komentarzami, t. 1, red. M. Peter, Poznań 1991, 4-90.
PieszczochS., Patrologia. Wprowadzenie w studium Ojców Kościoła, Gniezno 1998.
Pontet M., L’exégèse de St. Augustin predicateur, Paris 1945.
RahnerK., Symbole der Kirche. Die Ekklesiologie der Väter, Salzburg 1964.
Rondet H., Le symbolism de la mer chez saint Augustin, w: Augustinus Magister. Congrès International Auustinien (Paris, 21-24 septembre 1954), Paris 1954, 691-701.
Sanchis D., Le Symbolisme communautaire du Temple chez Saint Augustin, RAM 37 (1961) 137-147.
SimonettiM., Między dosłownością a alegorią. Przyczynek do historii egzegezy patry¬stycznej, tłum. T. Skibiński, Kraków 2000.
Słownik teologii biblijnej, red. B.M. Metzger – M.D. Coogan, tłum. zbior., Warszawa 1996.
Staniek E., Komentarz do Pisma świętego jedną z form modlitwy patrystycznej, TST 8 (1981) 173-174.
Staniek E., Wielcy mówcy Kościoła: św. Augustyn, MH 173 (1998) 48-52.
StanulaE., Od redakcji, w: Św. Augustyn, Objaśnienia Psalmów, PSP 37, Warszawa 1986, 3-5.
StarowieyskiM., Egzegeza Ojców Kościoła, AK 115 (1990) 25-36.
SulowskiJ., Wstęp, w: Św. Augustyn, Objaśnienia Psalmów, PSP 37, Warszawa 1986, 7-32.
Szymanek E., Wykład Pisma Świętego Nowego Testamentu, Poznań 1990.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Zgraja, B. (2018). Arka Noego obrazem Kościoła w Enarrationes in psalmos św. Augustyna. Vox Patrum, 65, 761-781. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3533

Brunon Zgraja 
Uniwersytet Opolski  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora