Ważność chrztu heretyków według Cypriana z Kartaginy, papieża Stefana i Firmiliana z Cezarei



Abstrakt

Artykuł dotyczy debaty nad ważnością chrztu, jaka toczyła się w 2. poł. III w. pomiędzy biskupem Rzymu Stefanem a Cyprianem z Kartaginy i Firmilianem z Cezarei. Stefan przyjmował obiektywną skuteczność sakramentów (ex ope­re operato) i prezentował pogląd, że chrzest udzielany w sektach jest ważny. Wymienieni biskupi temu przeczyli. Według biskupa Rzymu w rycie sakra­mentalnym działa sam Chrystus. Według Cypriana i Firmiliana chrzest stanowi wprowadzenie do Kościoła. Heretyk nie może nikogo wprowadzić do Kościoła, skoro sam do niego nie należy. Obradowano nad tym zagadnieniem z Rzymie, w Kartaginie oraz w Ikonium. Pomimo rozbieżności opinii nie doszło do formal­nego rozłamu w Kościele. Później zwyciężyła w chrześcijaństwie tradycja rzym­ska, według której chrzest udzielany poza Kościołem jest ważny.


Słowa kluczowe

Cyprian; Firmilian; Stefan; chrzest; ex opere operato; heretycy

Bareille G., Baptême des hérétiques, DThC II 219-233
Benevot M., Cyprian’s platform in the rebaptism controversy, “Heythrop Journal” 19 (1978) 123-142
Béraudy R., L’Initiation chrétienne, dans l’Église en prière. Introduction à la Liturgie, ed. A.G. Martimort, Tournai 1961
Concilium Arelatense (314), ed. in: SCL 1, Kraków 2006
Cyprianus, De catholicae Ecclesiae unitate, ed. G. Hartel, CSEL 3/1, Vindobonae 1868, 221-222, transl. E. Wallis, ANF 5
Cyprianus, Epistula, ed. G. Hartel, CSEL 3/2, Vindobonae 1868, 795, transl. E. Wallis, ANF 5, Massachusetts 1999
Eusebius, HE, ed. G. Bardy, SCh 41, Paris 1955, 167-168, transl. A. Cushman McFfert, NPNF II/1, Massachusetts 1999
Gaudette P., Baptême et vie chrétienne chez Cyprien de Carthage, Québec 1971
Grzywaczewski J., Hippolyte an Enigmatic Figure, Lublin 2014
Irenaeus Lugdunensis, Demonstratio praedicationis apostolicae
Labrousse M., Le baptême des hérétiques d’après Cyprien, Optat et Augustin: influences et divergences, REAug 42 (1996) 223-242
Maertens T., Histoire et pastorale du rituel du catéchuménat et du baptême, Bruges 1962
Napiórkowski C., O ważności chrztu w niektórych Kościołach i wspólnotach chrześcijańskich w Polsce CT 41 (1971) fasc. 3, 41-59
Nautin P., Hippolyte et Josipe: contribution de la littérature chrétienne du troisième siècle, Paris 1947
Pałucki J., Poza Kościołem nie ma zbawienia. Od Orygenesa i Cypriana do Fulgencjusza, in: Wczesne chrześcijaństwo a religie, ed. S. Ledwoń – M. Szram, Lublin 2012
Pietri L., Les résistances: de la polémique païenne à la persécution de Dioclétien, in: Histoire du Christianisme, ed. J.M. Mayer et alii, vol. 2, Paris 1995
Podolecki J., Szafarz sakramentu w starożytności chrześcijańskiej, SW 4 (1968) 363-279
Rudolph K., The Gnosis. The Nature and History of Gnosticism, transl. R. McLachlan Wilson, Edinburgh 1984
Sakowicz E., Dialogue and Identity, CT 69 (1999) fasc. Spec.
Saxer V., La mission de l’Église au IIIe siècle, in: Histoire du Christianisme
Schatz K., La primauté du Pape, trad. J. Hoffmann, Paris 1992
Szczur P., Lapsi, EK X 495-496
Tertullianus, Adversus Marcionem
The Oxford Bible Commentary, ed. J. Barton – J. Muddiman, Oxford 2001
Yoder Neufand Th.R., The Commentary to the Letter to Ephesians, in: Believers Church Bible Commentary, ed. E.A. Martens – W.M. Swartley, Waterloo – Ontario 2002
Żurek A., Chrzest a zbawienie człowieka: ważność i konieczność chrztu w świetle po¬lemiki Augustyna z donatystami, VoxP 26 (2006) t. 49

Opublikowane : 2018-12-16


Grzywaczewski, J. (2018). Ważność chrztu heretyków według Cypriana z Kartaginy, papieża Stefana i Firmiliana z Cezarei. Vox Patrum, 63, 95-112. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3551

Joseph Grzywaczewski 



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora