Teologiczny i antropologiczny wymiar obrzędów chrzcielnych w Kościele IV wieku



Abstrakt

The Holy Baptism in Church in period of the first centuries was considered as an extra ordinary and important event, both in life of the baptized person, as well as in the entire Church community. Almost exact information on baptism in Church of the 4th century is available in existing documents of empathetical discourses on baptism by four great Fathers of the Church: St. Cyril of Jerusalem, St. John Chrysostom, St. Ambrose of Milan, and Theodor, bishop of Mopsuestia. Thus in this paper I have decided to present only the Baptismal Rites and their theological and anthropological significance. In terms of the mentioned authors’ writings, we can find two parts of the baptismal liturgy where they consist of particular Rites. The first part is devoted to so called the rites preceding a ceremony of baptism, It means to surrender Satan, take off cloths and apply the holy oil before one’s baptism. Another Rite, i.e. taking off clothes of the candidates to be baptized, was significant for the new way of life of a certain human being, and rejection of the old man with his all affairs and matters. Authors of baptismal discourses also paid their attention to application of the holy oil. The second part of Baptismal Rites was related to baptismal immersion itself. First of all, there was the following or­der: to reach the baptismal tank, immerse in waters three times, then leave it and put on the white clothes. The theological interpretation of particular Baptismal Rites in writings of the Church of the 4th century was rather compact. Even in case of some differences available, they were not concerned with the principal aspects, but strictly devoted to the baptism itself in order to understand the ceremony, and all particular order of the Baptismal Rites.


Słowa kluczowe

chrzest św.; ryty chrzcielne; Cyryl Jerozolimski; Jan Chryzostom; Ambroży z Mediolanu; Teodor z Mopsuestii; teologiczny; antropologiczny

Ambrosius, De mysteriis, ed. B. Botte, SCh 25, Paris 1950, 109, tłum. L. Gładyszew¬ski, w: Św. Ambroży z Mediolanu, Wyjaśnienie symbolu; O tajemnicach; O sakramentach, ŹMT 31, Kraków 2004
Ambrosius, De sacramentis, ed. B. Botte, SCh 25, 55-56, tłum. L. Gładyszewski, ŹMT 31
Cyrillus Hierosolymitanus, Mystagogiae, ed. A. Piédagnel, SCh 126, Paris 1966, 88 tłum. W. Kania: Cyryl Jerozolimski, Katechezy przedchrzcielne i mistagogiczne, BOK 14, Kraków 2000
Czyżewski B., Dia¬koni i diakonise według „Konstytucji apostolskich”, SG 23 (2009) 79-94
Daniélou J., Symbolika obrzędów chrzcielnych, Kraków 1998
Daniélou J., Wejście w historię zbawienia. Chrzest i bierzmowanie, tłum. A. Kuryś, Kra¬ków 1996
Dölger F.J., Die Sonne der Gerechtigkeit und die Schwarze, Münster 1919
Dujarier M., Krótka historia katechume¬natu, tłum. A. Świeykowska – U. Grajczak, Poznań 1990
Joannes Chrysostomus, Catecheses ad illuminandos, ed. A. Wenger, SCh 50bis, Paris 1970, 143, tłum. W. Kania: Św. Jan Chryzostom, Katechezy chrzcielne (homilie katechetyczne do tych, którzy mają być oświeceni oraz neofitów), wstę i oprac. M. Starowieyski, U źródeł katechu¬menatu 1, Lublin 1993
Kaczmarek T., Ryty chrzcielne jako naśladowanie tajemnic paschalnych według II kate¬chezy mistagogicznej Cyryla Jerozolimskiego, VoxP 10 (1990) t. 18
Katechumenat i inicjacja chrześcijańska w Kościele starożytnym, red. F. Drączkowski – J. Pałucki – P. Szczur – M. Szram – M. Wysocki – M. Ziółkowska, Lublin 2011
Kretschmar G., Nouvelles recherches sur l’ini¬tiation chrétienne, „La maison Dieu” (1977) nr 132, 7-32
Minga¬na A., Theodore of Mopsuestia, Commentary of Theodore of Mopsuestia on the Lord’s Prayer and on the Sacraments of Baptism and the Eucharist, Woodbrooke Studies 6, Cambridge 1933, 143-204; przekład fransuski: M. Debié: Théodore de Mopsueste, Homélie catéchétiques, Les Pères dans la foi 62-63, Paris 1996
Mitchell L. C., Baptismal Anointing, London 1966
Mokrzycki B., Droga chrześcijańskiego wtajemniczenia, Warszawa 1983
Murawski M., Wczesnochrześcijańska katecheza, Płock 1999
Nowakowski P., Duch Święty w inicjacji chrześcijańskiej – obrzęd namaszczenia krzyżmem we wschodniej tradycji litur¬gicznej pierwszych wieków, „Liturgia Sacra” 4 (1998) fasc.1, 39-48
Obrzędy chrztu dzieci dostosowane do zwyczajów diecezji polskich, Katowice 1987
Pollok J., Liturgia chrztu na Wschodzie w drugiej połowie IV wieku na podstawie mistagogicznych homilii Cyryla Jerozolimskiego, Jana Chryzostoma i Teodora z Mopsuestii, SACh 10 (1992)
Pseudo-Dionysius Areopagita, De ecclesiastica hierarchia, tłum. M. Dzielska, w: Pseudo-Dionizy Areopagita, Pisma teologiczne, Kraków 2005
Szczur P., Rola zmysłów wiary w zrozu¬mieniu sakramentów inicjacji chrześcijańskiej według Cyryla Jerozolimskiego, VoxP 34 (2014) t. 61, 297-308
Theodorus Mopsuestenus, Homiliae catecheticae
Werbel K., Św. Cyryl Jerozolimski jako katecheta, Poznań 1934
Winkler G., The Original Meaning of the Prebaptismal Anointing and its Implication, „Worship” 52 (1978) 24-45
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Czyżewski, B. (2018). Teologiczny i antropologiczny wymiar obrzędów chrzcielnych w Kościele IV wieku. Vox Patrum, 63, 113-127. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3552

Bogdan Czyżewski 



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>