Exercitus barbarorum. Organizacja i działania wojsk ludów germańskich osiadłych w V i VI wieku w basenie Morza Śródziemnego



Abstrakt

Organization of the armies of the barbarian states that emerged on the coasts of the Mediterranean Sea in the 5th and 6th centuries can only partially be recon­structed. Primary sources and archeological records vary depending on the state. The preserved evidence relating to the military power of the Vandals and Goths is relatively good, much less is known about the Svevs. All of the discussed barbar­ian armies were presumably grouped into units based on ten. Better insight can only be provided into the top military ranks. An interesting issue presented in the thesis is to what degree the former tribal structures were preserved and how far the Roman models were followed by the barbaric people. None of the armies of the kingdoms referred to above can fully be compared with the Germanic army that existed in the north of the Medieval Europe, which inevitably leads to sub­stantive errors. All the foregoing kingdoms had armies mostly composed of native warriors which, however, did not guarantee their purely Germanic character. The author tries to determine to what extent the Roman population or inhabitants of certain provinces, e.g. the Moors joined the military organizations of kingdoms under the Germanic rule. Examples of the Roman officers and commanders who sought carrier in the Gothic army or representatives of subdued nations serving in the Vandals’ navy or auxiliaries encourage to perform further study in this field.


Słowa kluczowe

późny antyk; armie ludów germańskich; Wandalowie; Goci; Swebowie

Agathias Myrinaeus, Historiarum libri quinque, ed. R. Keydell, Berolini 1967
Ammianus Marcellinus, Res gestae, ed. É. Galletier: Ammien Marcellin, Histoires, t. 1: Livres XIV-XVI, texte établi et traduit par É. Galletier avec collaboration de J. Fontaine, Paris 1968
Ammien Marcellin, Histoires, Collection des Universités de France, t. 1-6, Paris 1968-1999
Aurelius Cassiodorus, Variae, ed. Th. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi XII, Berolini 1894, 1-385
Baumgart, Die Bischofsherrschaft im Gallien des 5. Jahrhunderts. Eine Untersuchung zu den Gründen und Anfängen weltlicher Herrschaft der Kirche, Münchener Arbeiten zu Alten Geschichte 8, München 1995
Castritius H., Die Vandalen, Stuttgart 2007
Claudius Claudianus, De bello Polentino sive Gothico, w: tenże, Carmina, ed. Th. Birt, MGH Auctores Antiquissimi X, Berolini 1982
Dahn F., Die Goten, Essen 1990
Divisio Teudemiri, w: Liber fidei sanctae Bracarensis ecclesiae, t. 1, edição crítica por A. de Jesus da Costa, Braga 1965
Döpp S., Zeitgeschichte in Dichtungen Claudians, Hermes Einzehlnschriften 43, Wiesbaden 1980
Flavius Vopiscus, Probus, ed. w: The Scriptores Historiae Augustae, with an english translation by D. Magie, vol. 3, LCL 263, Cambridge – London 1998
Gregorius Turonensis, Historia Francorum, ed. B. Krusch – W. Levison, MGH Scriptores Rerum Merovingicarum I/1, Hannoverae 1951
Hoeper M. – Steuer H., Zu germanischen „Heeresverbänden” bzw. „Heerlagern” im Spiegel der Archäologie, w: Rom, Germanien und die Ausgrabungen von Kalkriese, Internationales Kongress der Universität Osnarbrück und des Landschaftsverbandes Osnarbrücker Land e. V. vom 2. bis 5., hrsg. von W. Schlüter und R. Wiegels, September 1996, Osnarbrücker Forschungen zu Altertum und Antike-Rezeption 1, Osnarbrück 1999
Hydatius Lemicus, Continuatio chronicorum Hieronymianorum ad a. CCCCLXVIII, w: Chronica minora saec. IV. V. VI. VII, vol. 2, ed. Th. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi XI, Berolini 1894, 1-36
Iohannes Biclarensis, Chronikon, ed. J. Campo: Juan de Biclaro, Su vida y su obra, introducción, texto crítico y comentarios por J. Campo, Escuela de Estudios Medievales. Estudios 32, Madrid 1960
Leges Visigothorum IX 2, 1 i 4, ed. K. Zeumer, MGH Leges, sectio I: Leges nationum germanicarum, t. 1: Leges Visigothorum, Hannoverae – Lipsiae 1902
Leguay J.P., O „Portugal” Germânico, w: Nova História de Portugal, vol. 2: Portugal das invasões germânicas à „Reconquista”, direcção de J. Serrão e A.H.R. de Oliveira Marques, Lisboa 1993
Maier G., Amtsträger und Herrscher in der Romania Gothica. Vergleichende Untersuchungen zu den Institutionen der Ostgermanischen Völkerwanderungsreiche, Historia Einzelschriften 181, Stuttgart 2005
Merrills A. – Miles R., The Vandals, Chester 2010
Olympiodorus, Fragmenta, ed. Blockley, vol. 2, s. 176; Iordanes, Getica 157, ed. Th. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi V/1, Berolini 1882
Olympiodorus, Historiarum librorum XXII fragmenta, w: The Fragmentary Classicising Historians of the Later Roman Empire. Eunapius, Olympiodorus, Priscus and Malchus, t. 2: Text, Translation and Historiographical Notes, ed. by R.C. Blockley, ARCA Classical and Medieval Texts, Papers and Monographs 10, Liverpool 1983, 151-207
Orose, Histoires (Contre les Païens), t. 3, texte établi et traduit par M.-P. Arnaud- Lindet, Paris 1991
Procopius Caesariensis, De bellis, ed. Haury, vol. 1, s. 350, tłum. D. Brodka: Prokopiusz z Cezarei, Historia wojen, t. 1: Wojny z Persami i Wandalami, Kraków 2013
Prostko-Prostyński J., Utraeque res publicae. The Emperor Anastasius I’s Gothic Policy (491-518), Poznań 1994
Reinhart W., Los Suevos en tiempo de su invasion en Hispania, „Archivo Español de Arqueología” 63 (1946)
Reinhart W., O Reino Hispânico dos Suevos, Coimbra 1944
Scharf R., Foederati. Von der völkerrechtlichen Kategotie zur byzantinischen Truppenverwaltung, Wien 2001
Sidonius Appolinaris, Epistulae et carmina, ed. Ch. Luetjohann, MGH Auctores Antiquissimi VIII, Berolini 1887, 1-264
Victor Vitensis, Historia persecutionis Africanae provinciae tempore Geiserici et Hunerici regum Wandalorum Kirchenkampf und Verfolgung unter Vandalen in Africa, Darmstadt 2011
Wilczyński M., Germanie w służbie zachodnio¬rzymskiej w V w. n.e. Studium historyczno-prosopograficzne, Kraków 2001
Wilczyński M., Ile „Romanii” a ile „Gotii” w państwach Gotów, Swebów i Wandalów w V i VI w. n.e., w: Instytucje „wczesnego państwa” w perspektywie wielości i różnorodności kultur, red. J. Banaszkiewicz – M. Kara – H. Mamzer, Poznań 2013
Wilczyński M., Królestwo Swebów – regnum in extremitate mundi, Kraków 2011
Wolfram H., Die Goten. Von den Anfängen bis zur Mitte des sechsten Jahrhunderts. Entwurf einer historischen Ethnographie, München – Wien 1990
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Wilczyński, M. (2018). Exercitus barbarorum. Organizacja i działania wojsk ludów germańskich osiadłych w V i VI wieku w basenie Morza Śródziemnego. Vox Patrum, 63, 287-305. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3565

Marek Wilczyński 
Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora