Wpływ Vita Martini Sulpicjusza Sewera na Vita Niniani Aelreda z Rievaulx



Abstrakt

The article was written to illustrate the possible impact of Vita Martini by Sulpicius Severus on Aelred of Rievaulx’s Vita Niniani. Both works are hagiogra­phies, thus were written as prime examples of faith and Christian virtues without excessive focus on biographical accuracy, as was common during the medieval period. The works were created in diverse cultural and historical settings: the for­mer portrays the life of Saint Martin of Tours, a very popular medieval bishop of Gaul, who was active during the 5th century; the hagiography was written by his disciple, Sulpicius Severus. The latter depicts the life of a missionary active in southern England, also in the 5th century, Saint Ninian of Whithorn. St. Ninian’s hagiography was, however, written seven centuries later by a well-known English abbot from Rievaulx, St. Aelred. The possible influence of Sulpicius Severus’ work on Vita Niniani by Aelred of Rievaulx can be concluded due to the similarities be­tween the two hagiographies, the popularity of Vita Martini in Cistercian circles and, simultaneously, an almost complete lack of historical information regarding St. Ninian’s life. The fact that Aelred quotes the Bede Venerable’ history note from the 8th century – which mentions that St. Martin was St. Ninian’s role model in the field of missionary care and pastoral work – as his chief resource, makes this influence is all the more probable. To carry out this article’s objective, the contents have been divided into three sections: the creation of Vita Niniani; a comparison of Bishop Ninian of Whithorn as a historical figure (based on contemporary his­torical and archeological research) with the portrait painted by Aelred (based on the Bede Venerable’ note and a piece of literature by an unknown writer); to final­ly show a comparison of Vita Niniani and Vita Martini.


Słowa kluczowe

hagiografia; św. Marcin z Tours; św. Ninian; cystersi na Wyspach Brytyjskich

Ailredus Revallensis, Vita Niniani Prologus, ed. W.M. Metcalfe, w: Pinkerton’s Lives of the Scottish Saints, t. 1, Paisley 1889
Beda Venerabilis, Historia ecclesiastica gentis Anglorum
Brooke C., The Age of the Cloister. The Story of Monastic Life in the Middle Ages, Mahwah 2003
Colgrave B. – Mynors R.A.B., Bede’s Ecclesiastical History of the English People, Oxford 1969
Donaldson C., Martin of Tours. The Shaping of Celtic Spirituality, Norwich 1977
Dutton M.L., A Mirror for Christian England, w: Aelred of Rievaulx, The Lives of the Northern Saints, transl. J.P. Freeland, ed. M.L. Dutton, Kalamazoo 2006
Dutton M.L., Introduction to Walter Daniel’s Vita Aelredi, w: Walter Daniel, The Life of Aelred of Rievaulx, and the Letter to Maurice, transl. by F.M. Powicke – J.P. Freeland, Kalamazoo 1994
Farmer D.H., Ninian, w: tenże, The Oxford Dictionary of Saints, Oxford 2011
Freeland J.P.: The Life of Ninian, Apostle of the Southern Picts, w: Aelred of Rievaulx, The Lives of the Northern Saints, transl. J.P. Freeland, ed. M.L. Dutton, Kalamazoo 2006
Gregorius Turonensis, De miraculis S. Martini lib., PL 71
Groń R., Aelred z Rievaulx – wielki zapomniany średniowiecza, WPT 13 (2005) z. 1, 19-37
Groń R., Śmierć Aelreda z Rievaulx. Między teorią a rzeczywi¬stością, VoxP 26 (2006) t. 49, 195-207
Groń R., Śmierć Bernarda z Clairvaux w świetle „Vita prima”, VoxP 28 (2008) t. 52, 257-279
Heffernan T., Sacred Biography. Saints and Their Biographers in the Middle Ages, Oxford 1988
Levison W., An Eight-Century Poem on St. Ninian, „Antiquity” 14 (1940) 281-291
MacQueen W., St. Ninia. With a translation of the „Miracula Nynie Episcopi” and the „Vita Niniani”, Edinburgh 1990
Malone E., The Monk and the Martyr. The Monk as the Successor of the Martyr, Washington 1950
McGuire P.B., Brother and Lover. Aelred of Rievaulx, New York 1994
Powicke F.M., Introduction, w: Walter Daniel, The Life of Ailred of Rievaulx, transl. F.M. Powicke, London – New York 1963
Sel¬lar A.M., Introduction, w: Bede’s Ecclesiastical History of England, transl. A.M. Sellar, London 1912, 24-50
Squire A., Aelred of Rievaulx. A Study, London 1981
Stancliffe C., St. Martin and His Hagiographer. History and Miracle in Sulpicius Seve¬rus, Oxford 1983
Starowieyski M., Wstęp, w: Sulpicjusz Sewer, Pisma o św. Marcinie z Tours, tłum. P.J. Nowak, ŹM 8, Tyniec 2012, 11-44
Sulpicius Severus, Epistula, PL 20
Sulpicjusz Sewer, Pisma o św. Marcinie z Tours, ŹM 8, Kraków 1995
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Groń, R. (2018). Wpływ Vita Martini Sulpicjusza Sewera na Vita Niniani Aelreda z Rievaulx. Vox Patrum, 62, 125-137. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3582

Ryszard Groń 
Uniwersytet Nawarry w Pamplonie  Hiszpania



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.