Starotestamentalne cuda w poemacie Paschale carmen Seduliusza



Abstrakt

Before turning to the wonderful Saviour’s deeds, that he strives to praise in Paschale Carmen, Sedulius introduces his reader into the old testamental history of salvation. In the Book 1, which fulfils the functions of a preface to the poem, he recounts 18 miracles that took place before Christ was born, since the ages of the Patriarchs to the period of the Babylonian captivity. These relations appear to be separate, self-contained stories. The longest is devoted to the miraculous fate of the prophet Elijah (lines 170-187); in the shortest the poet tells about the Balaam’s donkey, an animal without speech, who spoke to its master with a human voice (lines 160-162). Miracles fascinate Sedulius as extraordinary events, which deny the laws of nature and contradict common sense. At that they are sometimes con­nected with a marvelous metamorphosis. God performs miracles in order to show to the mankind His might, providence and kindness; to educate human beings and to prepare them for the coming of Christ; to foretell cosmic redemption at the end of times. Telling about the old testamental miracles Sedulius tends to refer both to the unbelievers and to the believers the revealed truth. He also aims to awake in the readers’ hearts wonderment, gratitude, love and trust towards the Holy Trinity.


Słowa kluczowe

Seduliusz; cud; Biblia; metamorfoza; paradoks; Eliasz; prefiguracja; odkupienie kosmosu; Miłosierdzie Boże

Ambrosius Mediolanensis, De Noe et arca
Ambroży, De Elia et ieiunio
Aulus Cornelius Celsus, De medicina libri octo, ed. C. Daremberg, Lipsiae 1859
Au¬sonius, Ephemeris 3, 1, ed. R. Green, Oxford 1991
Balbuza K., Triumfator. Triumf i ideologia zwycięstwa w starożytnym Rzymie epoki Cesarstwa, Poznań 2005
Biblia Sacra iuxta vulgatam versionem, ed. R. Weber, Stuttgart 1983
Curtius E.R., Literatura europejska i łacińskie średniowiecze, tłum. A. Borowski, Kra¬ków 1997
Cytowska M. – Szelest H., Literatura rzymska. Okres cesarstwa. Autorzy chrześcijańscy, Warszawa 1994
Daniele¬wicz J., Technika opisów w „Metamorfozach” Owidiusza, Poznań 1971
Fizjologi i Aviarium. Średniowieczne traktaty o symbolice zwierząt, tłum. i oprac. S. Kobielus, Tyniec 2012
Fontaine J., Naissance de la poésie dans l’Occident chrétien, Paris 1981
Forstner D., Świat symboliki chrześcijańskiej, tłum. W. Zakrzewska – P. Pachciarek – R. Turzyński, wybór ilustracji i komentarz T. Łozińska, Warszawa 1990
Gacia T., Metaforyka agonistyczna w literaturze łacińskiej chrześcijańskiego antyku, Kielce 2007
Gładysz B., Abecedariusz Seduliusza, „Kurjer Poznański” (1936)
Gładysz B., De extremis quibus Seduliana carmina ornantur verborum syllabis inter se consonantibus, Leopoli 1930
Gładysz B., Dogmatyczne teksty w poetyckich utworach Seduliusza. Studium z historii dogmatów V wieku, Poznań 1930
Green R., Latin Epics of the New Testament. Juvencus, Sedulius, Arator, Oxford 2006
Izydor z Sewilli, Liber de viris illustribus, ed. C. Codoñer Merino, Salamanca 1964
Jelonek T., Księgi historyczne Starego Testamentu, Kraków 2006
Jelonek T., Teologia biblijna, Kraków 2011
Krynicka T., „Desine gentilibus iam inservire poetis…” (Versus XI 9). Chrześcijańscy epicy w bibliotece Izydora z Sewilli, VoxP 34 (2014) t. 60
Lausberg H., Retoryka literacka. Podstawy wiedzy o literaturze, tłum. A. Gorzkowski, Bydgoszcz 2002
Malsbary G., Epic Exegesis and the Use of Vergil in the Early Biblical Poets, „Florilegium” 7:1985
Mazzega M., Sedulii Carmen paschale, Buch III, Basel 1996
Miggelbrink R., Gniew Boży. Znaczenie pewnej gorszącej tradycji biblijnej, tłum. A. Wałęc¬ki, Kraków 2005
Ovidius, Metamorphoses, ed. R. Merkel, Lipsiae 1888
Quintilianus, Institutio oratoria, ed. L. Radermacher, Leipzig 1971
Roberts M., Biblical Epic and Rhetorical Paraphrase in Late Antiquity, Liverpool 1985
Roberts M., The Jeweled Style. Poetry and Poetics in Late Antiquity, Ithaca 1989
Rusecki M., Traktat o cudzie, Lublin 2006
Se¬dulius, Epistola ad Macedonium
Sedulius, Paschale carmen
Sedulius Caelius, Alegoreza w „Paschale carmen” Seduliusza, RH 48 (2000) z. 3, 93-109
Sedulius Caelius, Inwokacja w „Paschale carmen”, w: Christia¬nitas et cultura Europae. Księga jubileuszowa profesora J. Kłoczowskiego, red. H. Gapski, cz. 1, Lublin 1998, 30-39
Sedulius Caelius, Opera omnia. Dzieła wszystkie. Tekst łacińsko-polski, tłum. i oprac. H. Wójtowicz, Lublin 1999, 86-221
Słapek D., Sport i widowiska w świecie antycznym, Warszawa 2010
Springer C., The Gospel as Epic in Late Antiquity: The Paschale carmen of Sedulius, Leiden 1988
Szczepanowicz B. – Mrozek A., Atlas zwierząt biblijnych: miejsce w Biblii i symbolika, Kraków 2007
Cepгeeнкo M., Жизнь дpeвнeгo Pимa, Caнкт-Пeтepбypг 2000
Cepгeeнкo M., Пpocтыe люди дpeвнeй Итaлии, Mocквa 1964
Terentius, Andria, ed. J. Sargeaunt, London – Cambridge 1953
Titus Livius, Ab urbe condita, ed. F. Fügner, Leipzig 1926
Winni¬czuk L., Ludzie, zwyczaje i obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu, Warszawa 2006
Wójtowicz H., Apostrofa w I księdze „Paschale carmen” Seduliusza, „Classica Wratislaviensia” 20:1996
Wójtowicz H., Elegia Se¬duliusza, w: Elegia poprzez wieki. Konferencja naukowa 8-9 XI 1994, red. I. Lewandowski, Poznań 1995
Wójtowicz H., Grzech pierworodny w twórczości Seduliusza, VoxP 17 (1997) t. 32-33
Wójtowicz H., Katecheza w poezji Seduliusza, w: Orbis antiquus: studia filologiczne i patrystyczne. Księga Pamiątkowa dedykowana Księdzu profesorowi Henrykowi Wójtowiczowi z okazji 70. rocznicy urodzin, red. N. Widok, Opole 1998
Zawada M., Niewyczerpana historia ognistego proroka. Cykl Eliasza i Elizeusza w ko¬mentarzu duchowo-mistycznym, Poznań 2010
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Krynicka, T. (2018). Starotestamentalne cuda w poemacie Paschale carmen Seduliusza. Vox Patrum, 62, 331-356. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3589

Tatiana Krynicka 
Uniwersytet Gdański  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>