Zwrot, którego nie było. Korzenie Credo niecejskiego w pismach apologetów greckich



Abstrakt

W tekstach apologetów greckich II w. jest wyraźnie powiedziane, że Logos został zrodzony z Ojca, a Justyn i Tacjan na opisanie tego procesu używają zazwyczaj greckiego czasownika gennao (rodzić), nigdy zaś ktizo (stwarzać). Justyn Męczennik jest pierwszym autorem chrześcijańskim, który użył zwrotów „zrodzony z woli Ojca”, „według woli Ojca”, „z Ojca, Jego wolą i mocą”. W Dialogu z Żydem Tryfonem 128, 4 pośrednio potwierdza on, że Syn został zrodzony z substancji Ojca i używa po raz pierwszy w tekstach chrześcijańskich terminu “substancja Ojca” (oÙs…a), aby opisać naturę Boga. Precyzuje również, że to zrodzenie Syna z Ojca dokonało się nie przez odcięcie albo całkowite odd­zielenie się, ale przez uczestnictwo, podobnie jak nowy ogień zapala się od star­ego nie umniejszając jego natury. Ten Syn zrodzony z Ojca jest według Justyna numerycznie odrębny od Niego i różni się od Niego nie tylko imieniem, ale rzec­zywistym nowym istnieniem choć nadal uczestniczy w tej samej niepodzielnej substancji. Tak więc przynajmniej w tych dwóch punktach: Syn „został zrodzony z Ojca” i “został zrodzony z substancji Ojca” Credo Nicejskie nie jest żadnym teologicznym punktem zwrotnym, a potwierdza jedynie teologiczne idee wypra­cowane już przez Justyna i Tacjana w II wieku.


Słowa kluczowe

Apologeci; Credo Nicejskie; Justyn Męczennik; Tacjan

Aeby G., Les missions divines de S. Justin à Origèn, Freiburg 1958
Beatrice P.F., The Word “homoou¬sios” from Hellenism to Christianity, ChH 71 (2002) 243-272
Bernard L.W., Justin Martyr. His life and Thought, London – New York 1967
Bienert W.A., Das vornicaenische homoousios als Ausdruck der Rechtgläubigkeit, ZKG 90 (1979) 151-175
Bolgiani F., Taziano, NDPAC II 5205-5209
Edwards M., Justin’s Logos and the Word of God, JECS 3 (1995) 261-280
Elze M., Tatian und seine Theologie, Göttingen 1960
Eusebius Caesariensis, Epistula ad Caesarienses, in: Socrates Scholasticus, HE I 8, 46- 50, ed. G.Ch. Hansen, GCS NF 1, Berlin 1995
Goodspeed E., Index Apologeticus, Leipzig 1912
Goodspeed E., Index Patristicus sive Clavis Patrum Apostolicorum operum, Peabody 1993
Goode¬nough E., The Theology of Justin Martyr, Amsterdam 1968
Hawthorne G.F., Tatians and his Discourse to the Greeks, HTR 57 (1964) 161-188
Iustinus Martyr, Apologia
Iustinus Martyr, Dialogus cum Tryphone Iudeo
Kerszets P., Law and Arbitrariness in the Persecution of Christians and Justin’s First Apology, VetCh 19 (1965)
Keresztes P., The literary genre of Justin’s First Apology, VetCh 19 (1965) 99- 100; idem, The so-called Second Apology, “Latomus” 24 (1965) 858-869
Marcovich M., Iustini Martyris. Dialogus cum Tryphone, PTS 47, Berlin – New York 1997
Marcovich M., Tatiani Oratio Ad Graecos, PTS 43, Berlin – New York 1995
Malherbe A.J., Athenagoras on the pagan poets and philosophers, in: Kyriakon. Fest¬schrift J. Quasten, ed. P. Granfield – J.A. Jungmann, Bd. 1, Münster 1970, 214-225
Marcovich M., Iustini Martyris. Apologiae pro Christianis, Patristische Texte und Studien 38 (= PTS), Berlin – New York 1994
Munier Ch., Introduction, in: Saint Justin, Apologie pur les Chrétiennes. Éditions et traduction, Fribourg 1995
Pietras H. – Baron A., Wprowadzenie, in: Dokumenty Soborów Powszechnych. Tekst grecki, łaciński i polski, t. 1 (= DSP), Kraków 2001
Powell D., Athenagoras and the Philosophers, “Church Quarterly Review” 168 (1961) 282-289
Simonetti M., Homoousios, DPAC II 2498-2499
Stead G.C., Divine substance, Oxford 1977
Stead G.C., The Concept of Divine Substance, VetCh 29 (1975) 1-14
Tatianus, Oratio ad Graecos

Opublikowane : 2018-12-16


Misiarczyk, L. (2018). Zwrot, którego nie było. Korzenie Credo niecejskiego w pismach apologetów greckich. Vox Patrum, 61, 89-101. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3611

Leszek Misiarczyk 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora