Initium fidei w ujęciu Jana Kasjana



Abstrakt

The problem of the „beginning of faith” (initium fidei) was among those which vividly captured the attention of theologians at the beginning of the 5th century, particularly in the wider context of the controversy concerning the relationship be­tween free will and God’s grace in the work of salvation. Generally it is assumed that John Cassian, concerned, on the one hand, to show the Pelagians the neces­sity of grace and the radical Augustinians, on the other, the need for cooperation with the work of divine grace, failed to avoid errors which would subsequently be referred to as semi-pelagianism. With regard to the „beginning of faith”, his error is supposed to consist in the fact that the salvific initiative could derive from man. This view, however, derives from an over simplification of the thought of the Abbot of St. Victor: not only because most of his comments underline the neces­sity for grace in order for faith to begin in man (theological argument), but also because even in his rare „semipelagian” affirmations Cassian speaks of scintilla of good will in man, without however calling this the moment of faith strictly under­stood (philological argument). Above all, however, it is forgotten that for Cassian, who was educated in the spirit of oriental theology, salvation is simultaneously divine and human and lacks any form of „arithmetical” parity between God and man, which would make man an equal partner with God in the work of salvation. For Cassian, everything concerning the primacy of God in salvation is beyond question and human efforts are nothing other than the response expected by the Divine Pedagogue of His pupils as He leads them along the path of salvation, from the initium fidei to its end.


Słowa kluczowe

łaska; wolna wola; initium fidei; pelagianizm; semipelagianizm; synergizm

Ioannes Cassianus, Collationes Patrum XXIV, PL 49
Ioannes Cassianus, De incarnatione Domini contra Nestorium lib., ed. M. Petschenig, CSEL 17, Vindobonae 1888
Jan Kasjan, Rozmowy z Ojcami, t. 1: Rozmowy I-X, tłum. A. Nocoń, ŹM 28, Kraków 2007
Jan Kasjan, Rozmów dwadzieścia cztery, tłum. L. Wrzoł, POK 6-7, Poznań 1928-1929
Katechizm Kościoła katolickiego, Poznań 1994
Kelly J.N.D., Początki doktryny chrześcijańskiej, tłum. J. Mrukówna, Warszawa 1988
Kowalczyk D., Księża mówią kazania, czyli triumf heretyka Pelagiusza, ŻD 2000, nr 21(7)
Manca L., Il primato della volontà in Agostino e Massimo il Confessore, Roma 2002
Marafioti D., Il problema dell’„initium fidei” in sant’Agostino fino al 397, Augustinianum 21 (1981)
Oko D., Łaska i wolność. Łaska w Biblii, nauczaniu Kościoła i teologii współczesnej, Kraków 1997
Petschenig M., CSEL 13, Wien 1886
Pichery E., SCh 42, 54, 64, Paris 1955-1959
Prosper Aquitanus, Epistula ad Augustinum, PL 51
Składanowski M., Synergizm Bożej łaski i ludzkiej wolności. Czy droga przebóstwienia człowieka w teologii wschodniej jest pelagiańska?, „Roczniki Teologii Ekumenicznej” 3(58) (2011)
Szczur P., Pelagianizm, PEF VIII 101-104
Szczur P., Pelagiusz, PEF VIII 104-107
Toczko R., Jak zostać heretykiem, Toruń 2012
Wrzoła L., Wiadomości wstępne. Jan Kasjan: jego życie, dzieła i znaczenie, POK 6
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Nocoń, A. (2018). Initium fidei w ujęciu Jana Kasjana. Vox Patrum, 61, 359-371. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3631

Arkadiusz Nocoń 
Università Pontificia Salesiana  Włochy



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.