Kontynuacja przymusu państwowego w sprawach religijnych w Afryce Północnej



Abstrakt

The paper aims at showing the continuity of the methods and motivations of the religious persecutions in Roman North Africa between IV and VII century. Different examples are briefly analysed: anti-Christian persecutions of the first centuries, the struggle between the Catholics and the Donatists, the persecution of the Catholics by the Vandals and the religious coercion exercised against Jews and dissidents under Byzantine dominion. The continuity can be found not only in the means employed by the oppressors and their justification, but also in the descrip­tion of the situation produced by the victims.


Słowa kluczowe

donatyzm; prześladowanie; spór o Trzy rozdziały; późne Cesarstwo Rzymskie; przymus państwowy w sprawach religijnych

Augustinus, Contra Gaudentium, ed. M. Petschenig, CSEL 53, Vindobonae – Lipsiae 1910, 201-274.
Codex Theodosianus XVI, ed. T. Mommsen, SCh 497, Paris 2005.
Corpus Inscriptionum Latinarum, t. 8: Inscriptiones Africae Latinae, ed. T. Mommsen, Berolini 1881.
Doctrina Jacobi nuper baptisati, ed. V. Déroche, „Travaux et Mémoires” 11 (1991) 69-220.
Epistulae aevi Merovingici collectae 4: Epistula clericorum provinciae Mediolanensis (a. 552), ed. W. Gundlach, MGH Epistolae III, Berolini 1892, 438-442.
Eusebius Caesariensis, Historia ecclesiastica, wyd. grecko-polskie, oprac. H. Pietras, tłum. A. Caba na podstawie tłum. A. Lisieckiego, ŹMT 70, Kraków 2013.
Gesta conlationis carthaginiensis, anno 411. Accedit Sancti Augustini Breviculus conlationis cum Donatistis, ed. S. Lancel, CCL 149A, Turnhout 1974.
Inscriptiones Latinae Christianae veteres, ed. E. Diehl, t. 1-3, Berlin 1924-1931.
Liber genealogus, ed. T. Mommsen, MGH Auctores Antiquissimi IX, Berolini 1892, 154-196.
Passio Isaac et Maximiani, PL 8, 767-774, ed. P. Mastandrea, w: tenże, Passioni di martiri donatisti (BHL 4473 e 5271), ABol 113 (1995) 76-88.
Passio martyrum Abitinae, PL 8, 689-715, ed. J.L. Maier, w: tenże, Le dossier du donatisme, t. 1: Des origines à la mort de Constance II (303-361), Berlin 1987, 59-92.
Victor Tunnunensis, Chronicon, ed. C. Hartmann, CCL 173A, Turnhout 2001.
Victor Vitensis, Historia persecutionis Africanae provinciae, ed. M. Petschenig, CSEL 7, Vindobonae 1881, 1-107, tłum. J. Czuj: Wiktor z Wity, Dzieje prześladowania Kościoła w Afryce przez Wandalów, POK 14, Poznań 1930.
Adamiak S., Afrykańscy biskupi-wygnańcy w V i VI wieku, w: Veritas cum caritate – Intellegentia cum amore, red. C. Rychlicki – I. Werbiński, Toruń 2011, 705-723.
Adamiak S., Rywalizacja między stolicami biskupimi w Afryce Północnej w VI wieku, „U schyłku starożytności. Studia źródłoznawcze” 9 (2010) 9-24.
Cagnat R., Séance de la Commission de l’Afrique du Nord, „Bulletin Archéologique du Comité des Travaux Historiques” (1904) CXCIII-CCIII.
Courtois C., Victor de Vita et son oeuvre, Alger 1954.
DérocheV., Juifs et chrétiens dans l’Orient du VIIe siècle: „Doctrina Jacobi nuper baptisati”, „Travaux et Mémoires” 11 (1991) 17-273.
DevreeseeR., La fin inédite d’une lettre de Saint Maxime: Un baptême forcé de Juifs et de Samaritains à Carthage en 632, RSR 17 (1937) 25-35.
Frend W.H.C., The Donatist Church. A movement of protest in Roman North Africa, Oxford 1952.
Jones A.H.M. – MartindaleJ.R. – Morris J., The Prosopography of The Later Roman Empire, t. 1: A.D. 260-395, Cambridge 1971.
Pietri Ch., Fallimento dell’unità „imperiale” in Africa, w: Storia del Cristianesimo, t. 2: La nascita di una cristianità, ed. C. i L. Pietri, Roma 2000, 224-242.
SharfA., Byzantine Jewry from Justinian to the Fourth Crusade, London 1971.
Shaw B.D., Sacred Violence: African Christians and Sectarian Hatred in the Age of Augustine, Cambridge 2011.
Strzelczyk J., Wandalowie i ich afrykańskie państwo, Warszawa 2005.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Adamiak, S. (2018). Kontynuacja przymusu państwowego w sprawach religijnych w Afryce Północnej. Vox Patrum, 64, 69-77. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3704

Stanisław Adamiak 
Uniwersytet Warszawski  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL