Spolia in Constantine’s architecture. Decline, innovation or continuity of tradition?

Anna Głowa

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Poland


Abstract

“Spolia” is a term applied to earlier architectural elements re-used in new buil­dings. This practice was born in 3rd century and became very common in the times of Constantine. For a long time spolia were perceived as a sign of decline in late antique art. Nowadays interpretations of spolia alternate between the “pragmatic”, the “aesthetic” and the “ideological”. The aim of this article is to investigate these theories in context of changing tradition in ancient art, and try to see spolia as the reflection of the tension between “Past” and “Present” in the times of transforma­tion of the Roman world.

Keywords:

spolia, Constantine’s architecture, the aesthetics of varietas

Alchermes J., Spolia in Roman Cities of the Late Empire: Legislative Rationales and Architectural Reuse, DOP 48 (1994) 167-178.

Bosman L., Spolia in the fourth-century basilica, w: Old Saint Peter’s, Rome, ed. R. Mckitterick – J. Osborne, Cambridge 2013, 68-80.

Bosman L., The Power of Tradition: Spolia in the Architecture of St. Peter’s in the Vatican, Hilversum 2004.

Brenk B., Spolia from Constantine to Charlemagne: Aesthetics versus Ideology, DOP 41 (1987) 103-109.

Brandenburg H., The Use of Older Elements in the Architecture of Fourth and Fifth-Century Rome: a Contribution to the Evaluation of Spolia, w: Reuse Value: Spolia and Appropriation from Constantine to Sherrie Levine, ed. D. Kinney – R. Brilliant, Farnham 2011, 53-73.

Carruthers M., The Experience of Beauty in the Middle Ages, Oxford 2014.

Deichmann F.W., Die Spolien in der spätantike Architektur, München1975.

Deichmann F.W., Säule und Ordnung in der frühchristlichen Architektur, „Römische Mitteilungen” 55 (1940) 114-130.

Elsner J., From the Culture of Spolia to the Cult of Relics: The Arch of Constantine and the Genesis of Late Antique Forms, „Papers of the British School at Rome” 68 (2000) 149-184.

Fabricius Hansen M., The eloquence of appropriation: prolegomena to an understanding of spolia in Early Christian Rome, Rome 2003.

Gibbon E., Zmierzch i upadek Cesarstwa Rzymskiego, t. 1, tłum. S. Kryński, Warszawa 1975.

Greenhalg M., Marble Past, Monumental Present: Building with Antiquities in the Mediaeval Mediterranean, Leiden 2009.

Haskell F., Gibbon and the History of Art, „Daedalus” 105 (1976) 217-229.

Kinney D., Spolia. Damnatio and renovatio memoriae, „Memoirs of the American Academy in Rome” 42 (1997) 117-148.

Kinney D., Roman Architectural Spolia, „Proceedings of the American Philosophical Society” 145 (2001) 138-161.

Kinney D., The concept of Spolia, w: A Companion to Medieval Art: Romanesque and Gothic in Northern Europe, ed. C. Rudolph, Oxford 2006, 233-252.

Krautheimer R. – Corbett S., Corpus Basilicarum Christianorum Romae, V, Città del Vaticano 1977.

Lachenal L. de, Spolia: uso e rempiego dell’antico dal III al XIV secolo, Milano 1995.

Liverani P., Reimpiego senza ideologia: la lettura antica degli spolia dall’arco di Costantino all’età carolingia, „Römische Mitteilungen” 111 (2004) 383-434.

Liverani P., Reading spolia in Late Antiquity and contemporary perception, w: Reuse Value: Spolia and Appropriation in Art and Architecture from Constantine to Sherrie Levine, ed. R. Brilliant – D. Kinney, Farnham 2011, 33-51.

Marano Y.A., Spoliazione di edifici e reimpiego di materiali da costruzione in età romana: le fonti giuridiche, w: Memorie dal passato di Iulia Concordia. Un percorso attraverso le forme del riuso e del reimpiego dell’antico, ed. E. Pettenò – F. Rinaldi, Rubano – Padua 2011, 141-174.

Marano Y.A., Fonti giuridiche di età romana (I secolo a.C. - VI secolo d.C.) per lo studio del reimpiego, w: Riuso di monumenti e reimpiego di materiali antichi in età postclassica: il caso della Venetia, ed. G. Cuscito, Trieste 2012, 63-84.

Pensabene P. – PanellaC., Reimpiego e progettazione architettonica nei monumenti tardo-antichi di Roma, „Atti della Pontificia Accademia Romana di Archeologia, Rendiconti” 66 (1993-1994) 111-283.

Richardson L., A New Topographical Dictionary o Ancient Rome, Baltimore 1992.

Teoretycy, pisarze i artyści o sztuce 1500-1600, red. J. Białostocki, Warszawa 1985.

Wohl B., Constantine’s Use of Spolia, w: Late Antiquity: Art in Context, ed. J. Fleischer – N. Hannestad, Copenhagen 2001 = „Acta Hyperborea” 8 (2001) 85-115.


Published
2015-12-15


Głowa, A. (2015). Spolia in Constantine’s architecture. Decline, innovation or continuity of tradition?. Vox Patrum, 64, 131–149. https://doi.org/10.31743/vp.3709

Anna Głowa 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II



License

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.