Odpowiedzialność za wychowanie dzieci w wybranej literaturze wczesnochrześcijańskiej



Abstrakt

This article is a presentation of the problem of parents’ responsibility in rai­sing their children. The first part shows a few general, but fundamental aspects of child upbringing in the Greco-Roman world. The next part describes ancient Christian texts written in Syria about the given problem (Didascalia Apostolorum, Constitutiones Apostolorum and selected works by St. John Chrysostom). These texts contain sincere admonishments to bring up children in accord with Christian ideals. Parents were sensitized to see the need for well-rounded moral and re­ligious education of their children as well as for guarding them from negative influence of the surrounding world. The ultimate goal of such education was the salvation of the child (and the parents). In order to achieve this aim parents were required to use severe methods such as physical punishment, and to become more involved as educators, teachers and people responsible for the Christian formation of their children. It appears from these texts that although ancient Christian thinkers drew extensively from the achievements of classical culture in the field of child education and tried to transplant worthy ideals on the Christian ground, yet they gave them a different dimension and directed them toward a different aim.


Słowa kluczowe

wychowanie dzieci; odpowiedzialność rodziców; Didascalia Apostolorum; Constitutiones Apostololum; Jan Chryzostom

Aasgaard R., „My Beloved Brothers and Sisters”. A Study of the Meaning and Func¬tion of Christian Siblingship in Paul: in its Greco-Roman and Jewish Context, Oslo 1998
Aristoteles, De juventute et senectute
Aristoteles, Politica
Arjava A., Paternal Power in Late Antiqu¬ity, JRS 88 (1998) 147-165
Arjava A., Women and Law in Late Antiquity, Oxford 1996
Bakke O.M., Upbringing of Children in the Early Church. The Responsibility of Parents, Goal and Methods, „Studia Theologica. Nordic Journal of Theology” 60 (2006)
Barnabae epistula
Baron A. – Pietras H., Wprowadzenie, w: ŹMT 42
Bradley K.R., Wet-Nursing at Rome, w: The Family in Ancient Rome: New Perspectives, ed. B. Rawson, Ithaca (New York) 1987
Cicero, Marcus Tullius, Brutus
Cicero, Marcus Tullius, Epistulae ad Atticum
Clemens Romanus, Epistula I ad Corinthios, ed. A. Jaubert: Clément de Rome, Épître aux Corinthiens, SCh 167, Paris 1971, s. 138, tłum. A. Świderkówna, BOK 10
Constitutiones Apostolorum, ŹMT 42, oprac. A. Baron – H. Pie¬tras, tłum. S. Kalinkowski, SCL 2, Kraków 2007
Crook J.A., Patria Potestas, CQ 17(1967) 113-122
Czyżewski B., „Pater familias” i jego zadania według św. Jana Chryzostoma, VoxP 29 (2009) t. 53-54, 205-221
Danassis A., Johannes Chrysostomos: Pädagogisch-Psychologische Ideen in seinem Werk, Bonn 1971
Daube D., Roman Law: Linguistic, Social and Philosophical Aspects, Edinburg 1969
Didache, ed. W. Rordorf: La doctrine des douz apôtres (Didachè), SCh 248, Paris 1978, 162, tłum. A. Świderkówna, w: Pierwsi świadkowie. Pisma Ojców Apostolskich, BOK 10, Kraków 2010
Didascalia Apostolorum
Dixon S., The Roman Family, Baltimore 1992
Di¬xon S., The Roman Mother, London 1988
Golden M., Children and Childhood in Classical Athens, Bltimore 1990
Grubbs J.E., Law and Family in Late Antiquity: The Emperor Constantine’s Marriage Legislation, Oxford 1955
Horatius Flaccus, Quintus, Carmina
Horatius Flaccus, Quintus, Sermones
Joannes Chrysostomus, Adversus oppugnatores vitae monasticae, PG 47
Joannes Chrysostomus, De inani gloria et de educandis liberis
Joannes Chrysostomus, In epistulam I ad Timotheum hom., PG 62, tłum. T. Sinko, w: Św. Jan Złotousty, Homilie na Listy Pasterskie św. Pawła i na List do Filemona (Tym. I, II. Tyt. Filem.), Kraków 1949
Joannes Chrysostomus, In epistulam ad Colossenses hom.
Joannes Chrysostomus, In epistulam ad Ephesios hom.
Jurewicz O. – Winniczuk L., Starożytni Grecy i Rzymianie w życiu prywatnym i państwo¬wym, Warszawa 1973
Jurkiewicz J., „Mater familias” w nauczaniu św. Jana Chry¬zostoma, VoxP 29 (2009) t. 53-54, 223-231
Kuefler M., The Manly Eunuch: Masculinity, Gender Ambiguity, and Christian Ideology in Late Antiquity, Chicago 2001
Lacey W.K., Patria Potestas, w: The Family in Ancient Rome: New Perspectives, ed. B. Rawson, Ithaca (New York) 1987
Leyerle B., Appealing to Children, JECS 5 (1997)
Malingrey A.M., Jean Chrysostome, Sur la vaine gloire et l’éducation des enfants, SCh 188, Paris 1972, tłum. W. Kania: O wychowaniu dzieci, w: Św. Jan Chryzostom, Wybór pism, PSP 13, Warszawa 1974, 157-185
Małżeństwo, rodzina i wychowanie w nauczaniu Jana Chryzostoma. Materiały bibliograficzne (S. Longosz), VoxP 29 (2009) t. 53-54, 805-812
Małżeństwo i rodzina w starożytności chrześcijańskiej [materiały bi¬bliograficzne] (S. Longosz), VoxP 5 (1985) t. 8-9, 449-507
Mause L. De, The Evolution of Childhood, w: The History of Childhood: The Evolution of Parent-Child Relationships as a Factor in History, ed. L. De Mause, London 1974
Metzger M., Introduction, w: SCh 320, Paris 1985
Morgan T., Literate Education in the Hellenistic and Roman Worlds, Cambridge 1998
Nathan G.S., The Family in Late Antiquity: The Rise of Christianity and the Endurance of Tradition, London 2000
Nautin P., Costitu¬zioni Apostoliche, NDPAC I 1250-1251
Philo Judaeus, De agricultura
Plato, Leges
Plato, Respublica
Plautus, Mostellaria
Polycarpus, Epistula ad Philippenses
Pseudo-Plutarchus, De liberis educandis
Pseudo-Plutarchus, Moralia
Quintilianus, Institutio oratoria
Quintilianus, Marcus Fabius, Institutio oratoria
Rawson B., Children in the Roman Family, w: The Family in Ancient Rome: New Perspectives, ed. B. Rawson, Ithaca (New York) 1987
Saller R., Corporal Punishment, Authority and Obedience in the Roman Household, w: Marriage, Divorce and Children in Ancient Rome, ed. B. Rawson, Oxford 1991
Seidlmayer J., Die Pädagogik des Johannes Chrysosto¬mus, Münster 1926
Seneca, Epistula
Stewart-Sykes S., Didascalia degli Apostoli, NDPAC I 1402-1403
Szram M., Konstytucje Apostolskie, EK IX 733
Tacitus, Dialogus de Oratoribus
Tacitus Cornelius, Dialogus de Oratoribus
Wiedemann T., Adults and Children in the Roman Empire, London 1989
Wööbus A., The Didascalia Apostolorum in Syriac (Chapters I-X), CSCO 401
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Szczur, P. (2018). Odpowiedzialność za wychowanie dzieci w wybranej literaturze wczesnochrześcijańskiej. Vox Patrum, 60, 385-404. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3997

Piotr Szczur 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 3 4 5 6 > >>