Rozwój wspólnot domowego Kościoła w Ewangelii Marka w świetle "Tractatus in Marci Evangelium" Hieronima ze Strydonu


Abstrakt

Artykuł ukazuje proces powstawania struktury eklezjalnej w Ewangelii według św. Marka, począwszy od powstania pierwszej wspólnoty domowego Kościoła w oparciu o οἰκία Szymona i Andrzeja (por. Mk 1,29) do momentu spotkania w czasie pierwszego cudu rozmnożenia chlebów i ryb (por. Mk 6,34-44), podobnych wspólnot powstałych na terenie Galilei. Inspiracją do takiej interpretacji tej części Ewangelii według św. Marka był dla nas pierwszy zachowany komentarz do tejże Ewangelii autorstwa Hieronima ze Strydonu. Autor, komentując uzdrowienie niewidomego z Betsaidy (por. Mk 8,22-26), ukazał „dom” jako symbol Kościoła i przedstawił metodę interpretacji Pisma, dzięki której można tak odczytać przesłanie Ewangelii Marka.


Słowa kluczowe

dom; domostwo; Hieronim; Kościół; Ewangelia według Marka; inicjacja

HIERONYMUS, Tractatus in Marci Evangelium, CCL 78, Turnholt 1958, 451-500.
ORIGENES, Commentariorum in Matthaeum series I, GCS 40, Leipzig 1935, tłum. K. Agustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewangelii św. Mateusza, cz. 1, ŹMT 10, Kraków 1998.
BŁASZCZYK J., Jundziłł J. (red.), Domus et familia. Ideały i realia życia rodzinnego, Bydgoszcz 2000.
BOBER A., Rodzina Kościołem domowym według św. Jana Chryzostoma, „Vox Patrum” 5 (1985) z. 8-9, 193-199.
FLIS J., Modele Kościoła w pismach narracyjnych Nowego Testamentu, Lublin 1999.
GAJEWSKI W. Ekklesia a oikos w epoce Nowego Testamentu. Kościół w świetle antycznego domostwa na podstawie 1 i 2 Kor oraz przypowieści Mt 7, 24-27, Mt 24, 45-51, Łk 15, 11-32, Gdańsk 2013.
GEHRING R.W., House Church and Mission. The Importance of Household Structures in Early Christianity, Peabody 2004.
GNILKA J., Das Evangelium nach Markus: 1-8,26, Zürich–Einsiedeln–Köln 1978.
HARĘZGA S., Jezus i Jego uczniowie. Model chrześcijańskiej formacji w Ewangelii według św. Marka, Lublin 2006.
HARRINGTON D. J., Ewangelia według świętego Marka, w: Katolicki Komentarz Biblijny, red. R.E. Brown, J.A. Fitzmyer, R.E. Murphy, red. naukowa wyd. pol. W. Chrostowski, Warszawa 2001, 981-1033.
HURTADO L. W., Mark, Peabody, Massachusetts 2004.
JUNDZIŁŁ J., Rodzina rzymska w czasach prosperity i przemian ideowych w II wieku. Apulejusz, Fronton, Marek Aureliusz, Tertulian, Bydgoszcz 1996.
JUNDZIŁŁ J. (red.), Rodzina w społeczeństwach antycznych i wczesnym chrześcijaństwie. Literatura, prawo, epigrafika, sztuka, Bydgoszcz 1995.
KIEDZIK M., Wspólnota wczesnochrześcijańska – podstawy parafii w Nowym Testamencie, w: Miłość wytrwa do końca. Księga pamiątkowa dla Księdza Profesora Stanisława Pisarka w 50. Rocznicę święceń kapłańskich i 75. rocznicę urodzin, red. W. Chrostowski, Warszawa 2004, 163-175.
KLAUCK H., Kościół domowy w okresie przedkonstantyńskim, „Vox Patrum” 5 (1985) z. 8-9, 177-191;
KLINKOWSKI, Prezentacja posłannictwa Jezusa w inauguracyjnym wystąpieniu w Kafarnaum (Mk 1, 21-39), w: Z miłości do Kościoła. Księga pamiątkowa dedykowana Księdzu Infułatowi Profesorowi Władysławowi Bochnakowi, red. B. Drożdż, Legnica 2008, 313-331.
LANGKAMMER H., Ewangelia według św. Marka. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, Poznań 2007.
LANGKAMMER H., Nowy Testament o Kościele, Wrocław 1995.
LONGOSZ S., Geneza pojęcia „rodzina Kościołem domowym” w tradycji patrystycznej, w: A. Tomkiewicz, W. Wieczorek (red.), Rodzina jako Kościół domowy, Lublin 2010, 35-45.
LONGOSZ S., Rodzina wczesnochrześcijańska Kościołem domowym, „Roczniki Teologiczne” 51 (2004) z. 10, 27-56.
ŁUCARZ S., Disciplina arcani w „Kobiercach” Klemensa Aleksandryjskiego, w: Disciplina arcani w chrześcijaństwie, red. W. Gajewski, B. Górka, Kraków 2015, 75-91.
MALINA A., Ewangelia według świętego Marka, rozdziały 1, 1 – 8, 26. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, cz. I, Częstochowa 2013.
MYSZOR W., Europa. Pierwotne chrześcijaństwo. Idee i życie społeczne chrześcijan (II i III wiek), Warszawa 1999/2000.
SIEG F., Ewangelia Jezusa Chrystusa według św. Marka. Część II (Mk 4,35-9,13) Mesjasz i Syn Boży, Pelplin 2008.
STANIEK E., Kościół – wspólnota czy społeczność. Zarys eklezjologii pierwszych trzech wieków, „Vox Patrum” 6 (1986) z. 10, 203-218.

Opublikowane : 2019-07-02


Mateja, L. (2019). Rozwój wspólnot domowego Kościoła w Ewangelii Marka w świetle "Tractatus in Marci Evangelium" Hieronima ze Strydonu. Vox Patrum, 71, 389-406. https://doi.org/10.31743/vp.4040

Leszek Mateja  leszekmateja@poczta.onet.pl
badacz niezależny  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0326-6552




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL