Rozwój wspólnot domowego Kościoła w Ewangelii św. Marka


Abstrakt

Artykuł ukazuje proces powstawania struktury eklezjalnej w pierwszej połowie Ewangelii Marka, w dwóch etapach. Pierwszy dotyczył środowiska żydowskiego, a drugi pogańskiego. W obu wypadkach fundamentem rozwoju Kościoła był οἶκος/οἰκία, czyli podstawowa komórka społeczna w starożytności. W przypadku Żydów, pierwsza wspólnota eklezjalna powstała w oparciu o οἰκία Szymona i Andrzeja (por. Mk 1, 29), a w środowisku pogan o οἶκος Syrofenicjanki (por. Mk 7, 30). Kulminacją rozwoju Kościoła wśród Żydów był pierwszy cud rozmnożenia chlebów i ryb (por. Mk 6, 34-44), natomiast wśród pogan drugi cud rozmnożenia chlebów i ryb (por. Mk 8, 1-9). W obu wypadkach spotkały się tam wspólnoty domowych Kościołów, które powstały na terenie Galilei i Dekapolu, w wyniku misji Jezusa i Dwunastu.


Słowa kluczowe

οἶκος, οἰκία, domowy Kościół, struktura eklezjalna, inicjacja

Źródła
HIERONYMUS, Tractatus in Marci Evangelium, CCL 78, Turnholt 1958, 451-500.
ORIGENES, Commentariorum in Matthaeum series I, GCS 40, Leipzig 1935, tłum. K. Agustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewangelii św. Mateusza, cz. 1, ŹMT 10, Kraków 1998.

Opracowania
BŁASZCZYK J., Jundziłł J. (red.), Domus et familia. Ideały i realia życia rodzinnego, Bydgoszcz 2000.
BOBER A., Rodzina Kościołem domowym według św. Jana Chryzostoma, „Vox Patrum” 5 (1985) z. 8-9, 193-199.
FLIS J., Modele Kościoła w pismach narracyjnych Nowego Testamentu, Lublin 1999.
GAJEWSKI W. Ekklesia a oikos w epoce Nowego Testamentu. Kościół w świetle antycznego domostwa na podstawie 1 i 2 Kor oraz przypowieści Mt 7, 24-27, Mt 24, 45-51, Łk 15, 11-32, Gdańsk 2013.
GEHRING R.W., House Church and Mission. The Importance of Household Structures in Early Christianity, Peabody 2004.
GNILKA J., Das Evangelium nach Markus: 1-8,26, Zürich–Einsiedeln–Köln 1978.
HARĘZGA S., Jezus i Jego uczniowie. Model chrześcijańskiej formacji w Ewangelii według św. Marka, Lublin 2006.
HARRINGTON D. J., Ewangelia według świętego Marka, w: Katolicki Komentarz Biblijny, red. R.E. Brown, J.A. Fitzmyer, R.E. Murphy, red. naukowa wyd. pol. W. Chrostowski, Warszawa 2001, 981-1033.
HURTADO L. W., Mark, Peabody, Massachusetts 2004.
JUNDZIŁŁ J., Rodzina rzymska w czasach prosperity i przemian ideowych w II wieku. Apulejusz, Fronton, Marek Aureliusz, Tertulian, Bydgoszcz 1996.
JUNDZIŁŁ J. (red.), Rodzina w społeczeństwach antycznych i wczesnym chrześcijaństwie. Literatura, prawo, epigrafika, sztuka, Bydgoszcz 1995.
KIEDZIK M., Wspólnota wczesnochrześcijańska – podstawy parafii w Nowym Testamencie, w: Miłość wytrwa do końca. Księga pamiątkowa dla Księdza Profesora Stanisława Pisarka w 50. Rocznicę święceń kapłańskich i 75. rocznicę urodzin, red. W. Chrostowski, Warszawa 2004, 163-175.
KLAUCK H., Kościół domowy w okresie przedkonstantyńskim, „Vox Patrum” 5 (1985) z. 8-9, 177-191;
KLINKOWSKI, Prezentacja posłannictwa Jezusa w inauguracyjnym wystąpieniu w Kafarnaum (Mk 1, 21-39), w: Z miłości do Kościoła. Księga pamiątkowa dedykowana Księdzu Infułatowi Profesorowi Władysławowi Bochnakowi, red. B. Drożdż, Legnica 2008, 313-331.
LANGKAMMER H., Ewangelia według św. Marka. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, Poznań 2007.
LANGKAMMER H., Nowy Testament o Kościele, Wrocław 1995.
LONGOSZ S., Geneza pojęcia „rodzina Kościołem domowym” w tradycji patrystycznej, w: A. Tomkiewicz, W. Wieczorek (red.), Rodzina jako Kościół domowy, Lublin 2010, 35-45.
LONGOSZ S., Rodzina wczesnochrześcijańska Kościołem domowym, „Roczniki Teologiczne” 51 (2004) z. 10, 27-56.
ŁUCARZ S., Disciplina arcani w „Kobiercach” Klemensa Aleksandryjskiego, w: Disciplina arcani w chrześcijaństwie, red. W. Gajewski, B. Górka, Kraków 2015, 75-91.
MALINA A., Ewangelia według świętego Marka, rozdziały 1, 1 – 8, 26. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz, cz. I, Częstochowa 2013.
MYSZOR W., Europa. Pierwotne chrześcijaństwo. Idee i życie społeczne chrześcijan (II i III wiek), Warszawa 1999/2000.
SIEG F., Ewangelia Jezusa Chrystusa według św. Marka. Część II (Mk 4,35-9,13) Mesjasz i Syn Boży, Pelplin 2008.
STANIEK E., Kościół – wspólnota czy społeczność. Zarys eklezjologii pierwszych trzech wieków, „Vox Patrum” 6 (1986) z. 10, 203-218.
Pobierz


Opublikowane : 2019-07-02


Mateja, L. (2019). Rozwój wspólnot domowego Kościoła w Ewangelii św. Marka. Vox Patrum, 71, 389-406. https://doi.org/10.31743/vp.4040

Leszek Mateja  leszekmateja@poczta.onet.pl
badacz niezależny  Polska
https://orcid.org/0000-0003-0326-6552




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL