Apistia does not annulate a marriage. John Chrysostom on spouses from outside the Christian politeia

Jan Iluk

Uniwersytet Gdański , Poland


Abstract

Apart from a few treatises on the life of women in an extra-marital state and some short speeches about the dignity of Christian women, John Chrysostom did not engage in longer discourses about marriage. Chrysostom expressed himself most broadly on this subject in his commentary to „The First Letter to the Corinthians”. This and over a dozen other utterances by Chrysostom which I found in his writings allow us to suppose that his assessment of the value of the union between a believer and a non-believer is dictated by the realism of the epoch and not by pure dogma. Such a tone of teaching resonates with the moods of the Antioch community, which seethed with the luxuriant life of the most va­ried religious communities. Here, a non-believer was a partner also in marriage, hence the use of the „Pauline privilege” in order to remove such a one from a marriage would expose Christians to the accusation of a lack of tolerance at the very least. Knowing his community very well, John Chrysostom brings to the foreground the principle that a non-believer in a married couple is a problem between the non-believer and the Lord. Civil law does not make an impediment of this (such was the Roman tradition) and Canon law (the synods of the 4th century) should not make such impediments either. „Your partner’s relations with the Lord”, Chrysostom continually reminds us, „should not decide about the continuation or the dissolu­tion of the marital union”. The „defence” of a spouse from outside the Christian politeia is also an opportunity to obtain new members of this community.

Keywords:

John Chrysostom, marriage

Augustinus, De coniugiis adulterinis, PL 40, tłum. M. Damian, w: Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie, red. A. Eckmann, Lublin 2003
Basilius, Epistola, PG 32
Cicero, De officiis
Filipczak P., Rozruchy i niepokoje w miastach bizantyj¬skich w IV wieku n.e., Łódź 2009
Gregorius Nazianzenus, Epistola, PG 37
Gregorius Nazianzenus, Oratio, SCh 318
Hahn J., Gewalt und religiöser Konflikt, Berlin 2004
Iluk J., Chrześcijańskie małżeństwo i rodzina w rzymskiej starożytności, w: Małżeństwo w dawnym judaizmie i starożytnym chrześcijaństwie, red. W. Pałubicki – J. Iluk, Gdańsk 1995, 151-331
Iluk J., Jan Chryzostom objaśnia Hymn o miłości (In I epistolam ad Corinthios hom. 33-34), w: Księga Jubileuszowa Księdza Profesora Stanisława Longosza = VoxP 28 (2008) t. 52/1, 291-315
Iluk J., Jana Chryzostoma „XVII homilia o posągach”, w: Księga Jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Waldemarowi Ceranowi, red. M. Kokoszko – M.J. Leszka, Byzantina Lodziensia XI, Łódź 2007, 187-198
Iluk J., Miłość (agápe) w nauczaniu Jana Chryzostoma (Późnoantyczna pragmatyka chrześcijańskiego życia), w: Miłość w czasach dawnych, red. B. Możejko – A. Paner, Gdańsk 2009, 17-40
Jan Chryzostom, Ad populum Antiochenum hom., PG 49
Jan Chryzostom, Adversus Judaeos orationes, PG 48
Jan Chryzostom, Contra Anomoeos, PG 48
Jan Chryzostom, Contra Judaeos et gentiles, PG 48
Jan Chryzostom, In Acta apostolorum hom., PG 60
Jan Chryzostom, In Epistolam I ad Corinthios hom., PG 61
Jan Chryzostom, In Epistolam I ad Timotheum hom., PG 62
Jan Chryzostom, In Epistolam ad Hebraeos hom., PG 63
Jan Chryzostom, In Genesin hom., PG 53
Jan Chryzostom, In illud: „Propter fornicationes unusquisque uxorem ha¬beat”, PG 51
Jan Chryzostom, In illud: „Salutate Priscillam et Aquilam”, PG 51
Jan Chryzostom, In Isaiam hom., PG 56
Jan Chryzostom, In Kalendas, PG 48
Jan Chryzostom, In Matthaeum hom., PG 58
Longosz S., Rodzina wczesnochrześcijańska i jej zadania w nauczaniu św. Bazylego Wielkiego, RTK 28 (1981) 149-168
Origenes, Contra Celsum, SCh 147, tłum. S. Kalinkowski, Orygenes, Przeciwko Celsusowi, Warszawa 1986
Przekop E., Przeszkoda różności religii w kościele bizantyjskim, PK 14 (1971) z. 3-4
Synodi et collectiones legum, t. 1: Acta synodalia ab anno 50 ad annum 381, red. A. Baron – H. Pietras, Kraków 2006

Published
2009-12-15


Iluk, J. (2009). Apistia does not annulate a marriage. John Chrysostom on spouses from outside the Christian politeia. Vox Patrum, 53, 175–189. https://doi.org/10.31743/vp.4463

Jan Iluk 
Uniwersytet Gdański



License

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.