Mowy o poście Bazylego Wielkiego w łacińskiej wersji Rufina z Akwilei


Abstrakt

Posty znane były od wieków, zarówno w świecie grecko-rzymskim, jak i na Wschodzie. Ojcowie Kościoła podkreślali wartość wewnętrzną postów, krytykując pomijanie elementu duchowo-moralnego. Ich traktaty o poście wykazują wzajemną zależność pisarzy, czytali oni bowiem swoich poprzedników, powtarzali ich idee, ale także po swojemu przedstawiali temat postu. Bardzo wyraźnie widać takie działanie w przypadku analizy mów Bazylego Wielkiego i Rufina z Akwilei. Rufin swoje mowy pisał pod wyraźnym wpływem homilii Bazylego. Rufin nie tylko przetłumaczył dwie homilie Bazylego o poście, ale je zinterpretował. Łaciński tekst często bowiem pokazuje, że Rufin pewne wątki z greckiego tekstu znacząco rozwija, a niektóre pomija. Zarówno Bazyli, jak i Rufin zwracają uwagę na moralno-duchowe nastawienie osoby poszczącej oraz podkreślają duchowo-cielesne dobro i pożytek płynący z postu dla samego poszczącego i jego otoczenia. Wzywają do wstrzemięźliwości w piciu alkoholu i do czystości seksualnej.


Słowa kluczowe

Bazyli z Cezarei; Rufin z Akwilei; homilia; post; mowa; tłumaczenie

Basilius Magnus (Bazyli Wielki), De ieiunio: homilia I et II, PG 31, 164-184, 185-197; Homilia I i II o poście, tłum. T. Sinko, w: Św. Bazyli Wielki, Wybór homilij i kazań, Kraków 1947, s. 155-167; 168-176.
Cicero, De officiis, wyd. W. Miller, Cambridge-London 1913.
Quintilianus, Institutio oratoria, wyd. H.E. Butler. Cambridge-London 1922.
Rufinus, De ieiunio I, II, wyd. H. Marti, Leiden-New York-København-Köln 1989.
Sallustius, Bellum Catilinae, wyd. C. Sallusti Crispi Catilina, Iugurtha, Orationes Et Epistulae Excerptae De Historiis, A.W. Ahlberg. Leipzig 1919.
Seneca, De brevitate vitae, wyd. Dialogorum libri XII, R.D. Reynolds, Oxford 1977.
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales (Listy moralne do Lucyliusza), vol. 1-3, ed. Richard M. Gummere, Harvard University Press, Cambridge/William Heinemann, London 1917-1925.
Sulpicius Severus, Vita Sancti Martini, wyd. K. Halm, CSEL 1, Wien 1866.
Altaner B., Stuiber A., Patrologia, Warszawa 1990.
Cytowska M., Szelest H., Literatura rzymska. Okres Cesarstwa. Autorzy chrześcijańscy, Warszawa 1994.
Domański J., Z dawnych rozważań o marności i pogardzie świata oraz nędzy i godności człowieka, Warszawa 1997.
Drączkowski F., Patrologia, Pelplin-Lunlin 1999.
Drączkowski F., Rewaloryzacja idei postów w nauczaniu Ojców Kościoła, w: Asceza, odczłowieczenie czy uczłowieczenie, red. W. Słomka, Lublin 1985, s. 125-136.
Kadžaia N., Les lectures du jeûne de Basile le Grand dans les recueils géorgiens anciens, „Orientalia christiana periodica” 53 (1987), s. 431-434.
Marti H., Einleitung, w: Rufin von Aquileia, De ieiunio I, II, wyd. H. Marti, Leiden-New York-København-Köln 1989, s. XV-XXIX.
Marti H., Rufinus’ translation of St Basil’s sermon on fasting, „Studia patristica” 16/2 (1985), s. 418-422.
Nieścior L., Post w czasach ojców Kościoła, w: Post jako praktyka duchowa. Ojcowie Kościoła o poście, wstęp, wybór i opracowanie L. Nieścior, Kraków 2019, s. 11-52.
Pałucki J., Chrystus Boski Lekarz w pismach Klemensa Aleksandryjskiego, w: Wczesnochrześcijańska asceza. Zagadnienia wybrane, red. F. Drączkowski, J. Pałucki, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wydział Teologiczny, Lublin 1993, s. 15-34.
Szymusiak J.M., Starowieyski M., Słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, Poznań 1971.
Wójtowicz H., Asceza w hellenizmie, w: Wczesnochrześcijańska asceza. Zagadnienia wybrane, red. F. Drączkowski, J. Pałucki, Katolicki Uniwersytet Lubelski, Wydział Teologiczny, Lublin 1993, s. 9-14.

Opublikowane : 2020-06-15


Budzanowska-Weglenda, D. (2020). Mowy o poście Bazylego Wielkiego w łacińskiej wersji Rufina z Akwilei. Vox Patrum, 74, 67-92. https://doi.org/10.31743/vp.4958

Dominika Łucja Budzanowska-Weglenda  d.budzanowska@onet.pl
Wydział Nauk Humanistycznych UKSW w Warszawie  Polska
https://orcid.org/0000-0002-9030-9583




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora