Starożytna symbolika morza i łodzi w wypowiedziach Ojców Kościoła



Abstrakt

The starting point of this article is to compare the sea and the life, which for people from the Mediterranean culture was something completely natural. Bearing in mind the numerous statements of the Fathers of the Church, we try to discover the source of such beliefs. We do this based on the three most popular marine allegories: the sea, the boat and ‘rescue board’, which stayed for good in patristic though. Because of the theme of the work we drew attention only to those elements which are obviously useful in better understanding of the patristic interpretation of the pericope about ‘Stilling of the Storm’. Special attention was given to the three groups of texts about: ‘boat of the State’, ‘boat of the soul’ and ‘boat of the world’, which could have a tangible influence on forming the thought of the Fathers of the Church associated with the symbolism of the Church boat. The way in which the Fathers of the Church use the complex symbols of Hellenist world shows theirs keen interest in current matters of the ordinary men and influence which faith rendered on their lives in the individual, as well as social dimension. The ancient symbolism inherent in the maritime assets in the context of patristic exegesis and constitutes an indelible part of theology of the original Church. The proper understanding is therefore of great importance for the correct interpretation of patristic writers’ views, particularly their views on the Church.


Słowa kluczowe

morze; łódź

Ambrosius, De bono mortis, CSEL 32/1
Ambrosius, De institutione virginis, PL 16
Ambrosius, De officiis ministrorum, PL 16,95B, tłum. K. Abgarowicz: Św. Ambroży z Mediolanu, Obowiązki duchownych, Warszawa 1967
Ambrosius, Expositio Evangelii secundum Lucam, CCL14
Augustinus, Confessiones, CCL 27
Augustinus, De civitate Dei
Augustinus, Enarratio in Ps., CCL 40
Ausfiihrliches Lexikon der griechischen und romischen Mythologie, hrsg. W.H. Roscher, Bd. II, Leipzig 1890-1897
Basilius Magnus, Ad iuvenes, PG 31
Budde L., Die rettende Arche Noes, RivAC 32 (1956) 41-58
Burr V., Nostrum Marę. Ursprung und Geschichte der Namen des Mittelmeeres und seiner Teilmeere im Altertum, Stuttgart 1932
Cassiodorus, Variarum, PL 69
Clemens Alexandrinus, Protrepticus
Cicero, Tusculanae disputationes
Danielou J., Les symboles chretiens primitifs, Paris 1961
Danielou J., Sacramentum Futuri, Paris 1950
Danielou J., Theologie du Judeo-Christianisme, Tournai 1958
Diehl E., Inscriptiones latinae veteres christianae, Bd. 1, Berlin 1925
Dolger F.J., Das Durchzug durch das Rotę Meer ais Sinnbitd der christlichen Taufe, ACh 2 (1930) 63-69
Dolger F.J., Sol Salutis, Munster 1925
Domański B., Die Psychologie des Nemesius, Munster 1900
Dornseife F., Pindars Stil, Berlin 1921
Eusebius, Theophania siriaca, GCS 11/2
Forstner D., Die Welt der Symbole, Innsbruck 1961
Eusebius, Theophania siriaca, GCS 11/2
Goldammer K., Das Schiff der Kirche. Em antiker Symbolbegriff aus der politischen Metaphorik in eschatologischer und ekklesiologischer Umdeutung, ThZ 6 (1959) 232-237
Gregorius Magnus, Moralia in librum Job, PL 76
Gregorius Nazianzenus, Poemata moralia, PG 37
Gregorius Nyssenus, De anima et resurrectione, PG 46
Heraclitus, Quaestiones Homericae
Hieronymus, Commentarius in Isaiam, PL 24
Hieronymus, Epistolae, PL 22, tłum. J. Czuj: Św. Hieronim, Listy, I, Warszawa 1952
Hilarius Pictaviensis, Tractatus super psalmos, CSEL 22
Isidorus, Allegoriae ąuaedam Sacrae Scripturae, PL 83
Kaufmann C.M., Die sepulkralen Jenseitsdenkmdler der Antike und des Urchristentums, Magonza 1900
Kaufmann C.M., Handbuch der christliche Archaologie, Paderborn 1922
Keiser O., Die mythische Bedeutung des Meers in Agypten, Ugarit und Israel, Berlin 1959
Klingner F., Catullus Peleus-Epos, Munchen 1956
Kroll J., Theognisinterpretationen (Philologus, Supplementum 29/1), Leipzig 1936
Leclercq H., Navire, DACL XII 1008-1019
Lesky A., Thalatta. Der Weg der Griechen zum Meer, Wien 1947
Manilius, Astronomia
Miltner F., Corpus Inscriptionum Graecarum et Latinarum, RE Suppl., V, Stuttgart 1931
Minucjusz Feliks, Octavius, CSEL 2
Monę F.J., Lateinische Hymnen des Mittelalters, Bd. 1, Freiburg 1853
Nemesius Emesenus, De natura hominis, PG 40, tłum. A. Kempfi: Nemezjusz z Emezy, O naturze ludzkiej, Warszawa 1982
Origen, In Exodum hom., SCh 321
Paulinus Nolanus, Carmen, CSEL 30
Peterson E., Das Schiff als Symbol der Kirche in der Eschatologie, ThZ 6 (1959)
Petronius, Satiricon
Phaedrus, Fabulae
Piper F., Mythologie der christlichen Kunst, Bd. 1, Weimar 1847
Plato, Leges
Ps-Ambrosius, Sermo, PL 17
Ps-Macarius, Homiliae pneumaticae, PG 34
Ps-Prosper, Liber de praedictionibus et promissionibus Dei, PL 51
Rahner H., L’ecclesiologia dei Padri. Simboli della Chiesa, trad. L. Puści - A. Pompei, Roma 1971
Rufinus, Commentarius in Symbolum Apostolorum, PL 21
Sauer J., Symbolik des Kirchengebaudes, Freiburg 1902
Seneca, Agamemnon
Seneca, De consolatione
Seneca, Naturales quaestiones
Słownik teologii biblijnej, red. X. Leon-Defour, Poznań 1990
Sophocles, Antigona
Sophocles, Electra
Straub J., De tropis et figuris quae inveniuntur in orationibus Demosthenis et Ciceronis, Wurzburg 1883
Synowiec J., Na początku. Pradzieje biblijne: Rdz 1,1 -1 1 , 9, Kraków 1996
Tamborino J., De antiquorum daemonismo, Giessen 1909
Tertullianus, Adversus Marcionem, CCL 1
Tertullianus, Apologeticum, CSEL 69
Tertullianus, De poenitentia, CCL 1
Theodoretus, Oratio de Providentia, PG 83
Tibullus, Elegia
Vergilius, Aeneis
Vergilius, Catalepton
Wróbel R., Perykopa o uciszeniu burzy (Mk 4, 35-41) i jej zastosowanie w polskim przepowiadaniu posoborowym. Studium biblijno-homiletyczne, Kraków 1999
Zeno Veronensis, Tractatus, PL 11
Pobierz

Opublikowane : 2008-03-10


Wróbel, R. (2008). Starożytna symbolika morza i łodzi w wypowiedziach Ojców Kościoła. Vox Patrum, 52(2), 1245-1256. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/6497

Ryszard Wróbel 
Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.