The Ministry of the Bishops, Presbyters and Deacons in the Writings of the Church Fathers up to the Fifth Century


Abstract

L’autore di quest’articolo richiama la nostra attenzione sulla terminologia che si usava per descrivere il servizio dei superiori istituiti dagli Apostoli nelle prime comunita cristiane: episcopi, presbiteri, diaconi, praepositi. All'inizio non si usavano le parole hiereus e sacerdos. Tale terminologia appare gia in Didache e, poi, negli scritti dei Padri della Chiesa sia nelPOriente che nelPOccidente: da Clemente Romano, Ignazio da Antiochia, Policarpo, Clemente d’Alessandria, Cipriano, Ippolito Romano, Origene, Giovanni Crisostomo, Ambrogio, Agostino. II servizio di „superiori della Chiesa” consisteva nella predicazione del Vangelo, nella celebrazione di liturgie e nella guida di tutta la vita religiosa della comunita e di disciplina secondo le regole della Chiesa. In questo periodo si forma l'ordo clericorum nel quale si entrava tramite l'ordinazione (ordinatio episcopi, presbiteri, diaconi). Con i vescovi che erano al giuda delle Chiese locali, nell'adempimento alla loro missione, collaboravano presbiteri e diaconi, formando il consiglio ecclesiale. I chierici di gradi inferiori (ordines minores) erano al servizio di vescovi e di tutta la comunita dei credenti.


Keywords

Ministry; Bishop; Presbyter; Deacon; Liturgy; Church Fathers

Ambrosius, De ojficiis ministrorum, PL 16, tłum. K. Abgarowicz: Sw. Ambroży, Obowiązki duchownych, Warszawa 1967
Augustinus, Confessiones, CCL 27
Augustinus, De bono coniugali, PL 40, tłum. W. Eborowicz: Wartości małżeństwa, w: Pisma św. Augustyna o małżeństwie i dziewictwie, red. A. Eckmann, Lublin 2003
Augustinus, De civitate Dei, CCL 48
Augustinus, Enarrationes In Ps., CCL 38
Augustinus, Epistola
Augustinus, In Joannis Evangelium tractatus, CCL 36
Augustinus, Sermo, PL 38
Bartnik Cz., Kościół Jezusa Chrystusa, Wrocław 1982
Bojarski J.S., Miejsce i rola diakona w społeczności chrześcijańskiej na podstawie „Didaskalia Apostolorum '’, STV 9 (1971) 225-262
Botte B., Spiritus Principalis (Formule de l’ordination episcopale), „Notitiae” 10 (1974)
Cattaneo E., I ministeri nella Chiesa antica. Testi patristici dei primi tre secoli, Milano 1997
Clemens Alexandrinus, Stromata
Colson J., L’eveque lien d'unitę et de charite chez saint Cyprien de Carthage, Paris 1961
Colson J., La fonction diaconale aux origines de l’Eglise, Paris - Brugge 1960
Colson J., Les fonctions ecclćsiales aux origines de l’Eglise, Paris 1956
Częsz B., Kapłaństwo chrześcijańskie w II wieku, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29
Domagalski B., Diakoni rzymscy w IV wieku. Z historii związków biskupa, diakona i prezbitera, VoxP 9 (1989) z. 17, 637-654
Eckmann A., Teologia kapłaństwa w pismach św. Augustyna, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29 131-159
Faivre A., Naissance d ’une hierarchie. Les premieres etapes du cursus clerical, Paris 1977
Górski M., Diakonat w starożytnym prawodawstwie kościelnym (III-IX iv.)
Gurda K., Nauka o kapłaństwie u św. Am brożego, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29
Hamman A., Kapłan w I I wieku, w: Kapłaństwo (Communio 3), Poznań 1988
Hermas, Pastor
Hippolytus Romanus, Traditio Apostolica, ed. B. Botte, SCh 11bis, Paris 1968
Houssieu A. - Mondet J., L e Sacerdoce du Christ et des serviteurs selon les Peres de l’Eglise, Louvain 1990
Ignacy Antiocheński, Epistola ad Ephesios
Ignacy Antiocheński, Epistola ad Magnesios
Ignacy Antiocheński, Epistola ad Philadelphios
Ignacy Antiocheński, Epistola ad Smyrnenses
Ignacy Antiocheński, Epistola ad Trallianos
Ihnatowicz J., Biskup widzialny i biskup niewidzialny. Urząd biskupi w teologii św. Ignacego z Antiochii, w: In vinculo communio-nis, red. K. Gurda - T. Gacia, Kielce 1999
Ihnatowicz J., Dlaczego prezbiter nie może udzielać święceń? Biskup i prezbiter w pierwotnym Kościele, KiST 2 (2003) 213-232
Irenaeus, Adversus haereses
Izydor z Sewilii, Etymologiae, PL 82
Jan Chryzostom, De sacerdotio, SCh 272
Jan Chryzostom, In Epistołom I ad Timotheum hom., PG 62
Kania W., Godność i wielkość chrześcijańskiego kapłaństwa według św. Jana Chryzostoma, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29
Kogel C., L’imposition des mains dans les rites d ’ordination en Orient et en Occident, MD 1970, nr 102
Kowalski H., Kapłani i kolegia kapłańskie w Rzymie w I wieku przed Chrystusem, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29,35-47
Lemaire A., Les ministeres aux origines de l’Eglise, Paris 1971
Pałucki J., Biskup—prezbiter—diakon w refleksji Ojców Kościoła, RT 48 (2001) z. 2
Pałucki J., Święty Ambroży jako duszpasterz w świetle adhortacji pastoralnych, Lublin 1996
Penar T., Chrześcijańskie kapłaństwo urzędowe w świetle Nowego Testamentu, SPelp 14 (1983)
Polycarpus, Epistola ad Philippenses, SCh 10
Popowski R., Kapłaństwo w starożytnym świecie grecko-rzymskim. VoxP 13-15 (1993- 1995) z. 24-29
Schenk W., Liturgia sakramentów świętych, cz. 2, Lublin 1964
Stanula E., Patrystyczna literatura o kapłaństwie (Przegląd bibliograficzny), VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29
Szczur P., Urząd prezbitera w świetle pism Klemensa z Aleksandrii, R T 51 (2004) z. 4
Szram M., Orygenes o kapłaństwie, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29, 89-99
Wójtowicz H., Terminologia kapłańska w literaturze wczesnochrześcijańskiej, VoxP 13-15 (1993-1995) z. 24-29

Published : 2008-06-15


Krakowiak, C. (2008). The Ministry of the Bishops, Presbyters and Deacons in the Writings of the Church Fathers up to the Fifth Century. Vox Patrum, 52(1), 513-530. https://doi.org/10.31743/vp.8886

Czesław Krakowiak  krak1944@gmail.com
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Poland
https://orcid.org/0000-0001-6697-2062