Czas w kapłańskim opowiadaniu o stworzeniu: dzień pierwszy (Rdz 1,3-5)


Abstrakt

W artykule tym autor  porusza zagadnienie temporalnego wymiaru stworzonego świata w kapłańskim opowiadaniu o stworzeniu (Rdz 1,1-2,4a). Swoją uwagę koncentruje przede wszystkim na pierwszym dniu stworzenia (Rdz 1,3-5). Stworzenie światła, oddzielenie go od ciemności, wreszcie nazwanie światła dniem, a ciemności nocą wydaje się uruchamiać kosmiczny zegar i tworzyć zręby struktury czasowej stworzonego świata. Jednym z elementów tej struktury wydaje się być sekwencja wieczór – poranek, która określać może granice poszczególnych dni i czasów. Zagadnienie to wydaje się nabierać szczególnego znaczenia w kontekście obrzędów religijnych, zwłaszcza szabatu.


Słowa kluczowe

kapłańskie opowiadanie o stworzeniu; czas; dzień; wieczór; poranek

Barth Ch. – Ringgren H. – Bergmann J., „‎בֹּקֶר bōqer”, Theological Dictionary of the Old Testament (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1977) II, 217-228.
Beauchamp P., Création et séparation: Étude exégétique du chapitre premier de la Genèse (Lectio Divina 201; Paris: Cerf 2005).
Beckwith R.T., Calendar and Chronology, Jewish and Christian: Biblical, Intertestamental and Patristic Studies (Boston, MA – Leiden: Brill 2001).
Budde K., „Wortlaut und Werden der ersten Schöpfungsgeschichte”, Zeitschrift für die alttestamentliche Wissenschaft 35 (1915) 65-97.
Cassuto U., A Commentary on the Book of Genesis: From Adam to Noah: Genesis I–VI 8, (trans. I. Abrahams) (Publications of the Perry Foundation for Biblical Research in the Hebrew University of Jerusalem; Jerusalem: The Magnes Press, The Hebrew University 1961).
Gardner B.K., The Genesis Calendar: The Synchronistic Tradition in Genesis 1-11 (Lanham, MD – Oxford: University Press of America 2001).
Giuntoli F., Genesi 1,1-11,26: Introduzione, traduzione e commento (Nuova Versione Della Bibbia Dai Testi Antichi 1/1; Cinisello Balsamo: San Paolo 2013).
Guillaume P., Land and Calendar: The Priestly Document from Genesis 1 to Joshua 18 (Library of Hebrew Bible/Old Testament Studies 391; New York – London: T & T Clark 2009).
Hamilton V.P., The Book of Genesis: Chapters 1-17 (New International Commentary on the Old Testament; Grand Rapids, MI: Eerdmans 1990).
Heawood P.J., „The Beginning of the Jewish Day”, The Jewish Quarterly Review 36/4 (1946) 393-401.
L’Hour J., Genèse 1-2,4a: Commentaire (Études Bibliques Nouvelle série, no 71; Leuven – Paris – Bristol, CT: Peeters 2016).
Kapełuś M. (red.), Mity akadyjskie (Antologia Literatury Mezopotamskiej; Warszawa: AGADE 2000).
Lakhmitskaya T. – Napora K., „‘I Widział Bóg, Że Światło Było Dobre…’ (Rdz 1,4). Motyw światła w kapłańskim opowiadaniu o stworzeniu (Rdz 1,1–2,4a)”, Verbum Vitae 29 (2016) 19-42.
Lemański, J., Księga Rodzaju. Rozdziały 1–11. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Nowy Komentarz Biblijny Stary Testament 1/1; Częstochowa: Święty Paweł 2013).
Levenson J.D., Creation and the Persistence of Evil: The Jewish Drama of Divine Omnipotence (San Francisco, CA – London: Harper & Row 1988).
Lewy J. – Lewy, H., „The Origin of the Week and the Oldest West Asiatic Calendar”, Hebrew Union College Annual 17 (1942) 1-152.
Mcguire J.A., „Evening or Morning: When Does the Biblical Day Begin?”, Andrews University Seminary Studies 46/2 (2008) 201-214.
Napora K., „Chronology in the Flood Narrative (Gen 6-9)”, Sympozjum 20/1 (2016) 63-82.
Napora K., „Obraz świata po potopie według Rdz 8,22”, Verbum Vitae 31 (2017) 45-67.
Niehr H., „‎עֶרֶב ̔ ereḇ; עָרַב ̔āraḇ; ‎מַעֲרָב ma ̔arāḇ”, Theological Dictionary of the Old Testament (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 2001) XI, 335-341.
Nodet E.T., „Oeuvre achevée le Vie jour ou le Viie ? (Gn 2,2)”, Revue biblique 118/1 (2011) 116-122.
Noort E., „The Creation of Light in Genesis 1:1-5: Remarks on the Function of Light and Darkness in the Opening Verses of the Hebrew Bible”, The Creation of Heaven and Earth: Re-Interpretation of Genesis I in the Context of Judaism, Ancient Philosophy, Christianity, and Modern Physics (red. G.H. Van Kooten) (Themes in Biblical Narrative 8; Leiden: Brill 2005) 3-20.
Plinius Secundus, Gaius, C. Plini Secundi Naturalis Historiae Libri XXXVII: post Ludovici Iani obitum recognovit et scripturae discrepantia adiecta edidit Carolus Mayhoff (Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana; Lipsiae: B.G. Teubner 1906-1908).
Robbins E., Studies in the Prehistory of the Jewish Calendar (Dys.; New York 1989).
Sarna, N. M., Genesis: The Traditional Hebrew Text with New JPS Translation. Commentary by Nahum M. Sarna. (The JPS Torah Commentary; Philadelphia: The Jewish Publication Society 1989).
Skinner J., Genesis (International Critical Commentary 1; Edinburgh: T & T Clark 1910).
Smith M.S., „Light in Genesis 1:3 – Created or Uncreated: A Question of Priestly Mysticism?”, Birkat Shalom: Studies in the Bible, Ancient near Eastern Literature, and Post-Biblical Judaism Presented to Shalom M. Paul on the Occasion of His Seventieth Birthday (red. C. Cohen) (Winona Lake, IN: Eisenbrauns 2008) 125-134.
Von Soden W. – Bergman J. – Sæbø M., „יוֹם yôm; ‎יוֹמָם yômām; ‎יוֹם יהוה yôm YHWH,” Theological Dictionary of the Old Testament (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 1990) VI, 7-32.
Speiser E.A., Genesis (The Anchor Yale Bible 1; New York 1964).
Stiglmair A., „‎לַיִל/‎לַיְלָה layil/laylâ”, Theological Dictionary of the Old Testament (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 1990) VII, 533-542.
Stroes H.R., „Does the Day Begin in the Evening or Morning ?”, Vetus Testamentum 16 (1966) 460-475.
de Vaux R., Instytucje Starego Testamentu (Poznań: Pallotinum 2004) I-II.
Wenham G.J., Genesis 1-15 (The Word Biblical Commentary 1; Dallas, TX: Nelson Reference & Electronic 1987).
Westermann C., Genesis 1-11 (A Continental Commentary; Minneapolis, MN: Fortress Press 1994).
Zeitlin S., „The Beginning of the Jewish Day During the Second Commonwealth”, Jewish Quarterly Review New (1946) 403-414.
Zeitlin S., „The Judean Calendar During the Second Commonwealth and the Scrolls”, Jewish Quarterly Review New (1966) 28-45.
Pobierz

Opublikowane : 2019-05-31


Napora, K. (2019). Czas w kapłańskim opowiadaniu o stworzeniu: dzień pierwszy (Rdz 1,3-5). Verbum Vitae, (35), 13-37. https://doi.org/10.31743/vv.4724

Krzysztof Napora  naporus@gmail.com
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska
https://orcid.org/0000-0002-7923-4517

Ks. Krzysztof Napora, sercanin, doktor nauk biblijnych, absolwent Wyższego Seminarium Misyjnego Księży Najświętszego Serca Jezusowego w Stadnikach, Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, Pontifcio Istituto Biblico w Rzymie,  Rothberg International School Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie oraz École Biblique et Archéologique Française de Jérusalem. Od 2012 r. pracownik naukowo-dydaktyczny Instytutu Nauk Biblijnych KUL.






Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

  1. W myśl regulacji prawnych zawartych w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Verbum Vitae". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.
  2. Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Verbum Vitae" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.
  3. Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.
  4. Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Internationl