The Mariological Thought of John Chrysostom in the Light of "In Matthaeum Homiliae"

Piotr Szczur

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II ,

Abstract

The article presents the teaching of John Chrysostom about St Mary in his Homilies on the Gospel of Matthew, especially the analysis of three of them among other 99 homilies (number 4, 5, and 44), due to the most important content of this subject. John Chrysostom’s teaching states that St Mary was the person by whom God’s plan of human redemption could be fulfilled. St Mary, as a virgin – conceived wondrously (without a man taking part) and gave birth to Jesus. These facts’ peculiarity is certain and indisputable, therefore all inquiries on this subject are useless. John Chrysostom while speaking about Christ’s birth – according to Christology of Antiochia – emphasizes the reality of His human nature. He considered St Mary as the mother of Jesus the man above all (which was emphasized by Chrysostom’s teacher and mentor, Diodor of Tarsus as well), which was presumably the reason for not using the term Θεοτόκος in reference to St Mary. He accented the everlasting virginity of St Mary: she was a virgin before and after giving birth to Jesus. Despite attributing some typically human imperfections to St Mary (like ignorance of the Bible, little faith, and even vanity), he presented her to his homily audience as a role model, as she knew how to fulfill God’s will in her life.

Keywords:

John Chrysostom, Preaching, Mariology, St Mary, Virginity of St Mary, Theotokos, Homily

Adamantius, Dialogus de recta in deum fide, red. W.H. van Sande Kakhuyzen, GCS 4, Berlin 1901.

Gregorius Nazianzenus, Epistulae, red. P. Gallay, SCh 208, Paris 1974, tł. J. Stahr: Św. Grzegorz z Nazjanzu, Listy, POK 15, Poznań 1933.

Gregorius Nazianzenus, Oratio 29 (De Filio), red. P. Gallay, SCh 250, Paris 1978, s. 176-224, tł. zbiorowe: Św. Grzegorz z Nazjanzu, Mowy wybrane, Warszawa 1967, s. 312-326.

Iohannes Chrysostomus, In Isaiam, red. J. Dumortier, SCh 304, Paris 1983.

Iohannes Chrysostomus, In Iohannem hom., PG 59, 23-482.

Iohannes Chrysostomus, In Matthaeum hom., PG 57-58, tł. J. Krystyniacki (homilie 1-40 i 61-90) – A. Baron (homilie 41-60): Św. Jan Chryzostom, Homilie na Ewangelię według św. Mateusza, oprac. A. Baron, t. 1-2, ŹMT 18 i 23, Kraków 2000-2001.

Iohannes Chrysostomus, Laus Diodori episcopi, PG 52, 761-766.

Irenaeus Lugunensis, Adversus haereses, red. A. Rousseau, SCh 264, Paris 1979, tłum. J. Brylowski: Św. Ireneusz z Lyonu, Adversus haereses, Pelplin 2018.

Nestorius, Epistula ad Cyrillum Alexandrinum, red. i tł. A. Baron – H. Pietras – T. Wnętrzak: Drugi list Cyryla do Nestoriusza, ŹMT 24, Kraków 2001, s. 118-133.

Pseudo-Iustinus, Quaestiones et responsiones ad orthodoxos, red. F. Morel: Sancti Iustini philosophi et martyris opera, Lutetiae Parisiorum 1615, 1736, s. 391-493.

Theodorus Mopsuestenus, Commentarii in Iohannem (syriace), red. J.M. Vosté, CSCO 115, Louvain 1940.

Thomas Aquinas, Summa theologica: Divi Thomae Aquinatis Summa Theologica, Romae 1887, tł. S. Piotrowicz: Św. Tomasz z Akwinu, Suma teologiczna, t. 25: Bóg-Człowiek, Syn Maryi, London 1964.

Agius A., The Problem of Mary’s Holiness in the First Christian Centuries, „Marian Studies” 14 (1963) s. 41-61.

Allen P., Antioch-on-the-Orontes and its Territory: A „terra dura” for Mariology?, w: Presbeia Theotokou. The Intercessory Role of Mary across Times and Places in Byzantium (4th-9th Century), red. L.M. Peltomaa, A. Külzer, P. Allen, Wien 2015, s. 177-187.

Bonano S., Mary’s Immunity from actual sin, w: Mariology, red. J.B. Carol, vol. 1, Milwaukee 1955, s. 395-411.

Boss S.J., The Title Theotokos, w: Mary: The Complete Resource, red. S.J. Boss, London – New York 2007, s. 50-55.

Broc-Schmezer C., Les figures féminines du Nouveau Testament dans l’oeuvre de Jean Chrysostome, Collection des Études Augustiniennes. Série Antiquité 185, Turnhout 2010.

Constas N., Proclus of Constantinople and the Cult of the Virgin in Late Antiquity: Homilies 1-5, Texts and Translations, Supplements to Vigiliae Christianae 66, Leiden 2003. DOI: https://doi.org/10.1163/9789047404309

Dieu P., La mariologie de saint Jean Chrysostome, w: Mémoires et rapports du Congrès Marial tenu à Bruxelles 8-11 septembre 1921, vol. 1, Bruxelles 1922, s. 71-83.

Docetism in the Early Church: The Quest for an Elusive Phenomenon, red. J. Verheyden – R. Bieringer – J. Schröter – I. Jäger, Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament 402, Tübingen 2018.

Ellero G.M., Maternità e virtù di Maria in S. Giovanni Crisostomo, „Marianum” 25 (1963) s. 405-466.

Ellero G.M., Maternità e virtù di Maria in S. Giovanni Crisostomo, Dissertationes ad lauream in Pontificia Facultate Theologica „Marianum” 3, Roma 1964.

Fairbairn D., Allies or Merely Friends? John of Antioch and Nestorius in the Christological Controversy, „The Journal of Ecclesiastical History” 58 (2007) s. 383-399. DOI: https://doi.org/10.1017/S0022046907001558

Gianelli C., Témoignages patristiques grecs en faveur d’une apparition du Christ resuscité à la Vierge Marie, „Revue des Études Byzantines” 11 (1953) s. 106-119. DOI: https://doi.org/10.3406/rebyz.1953.1076

Gianotto C., Valentino gnostico, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 3, red. A. Di Berardino, Genova – Milano 2008, k. 5530-5532.

Graef H., Mary: A History of Doctrine and Devotion, Notre Dame (Indiana) 2009.

Greek-English Lexicon, red. H.G. Liddell – R. Scott, Oxford 1940.

Grzesiak H., Tradycyjna edukacja dzieci żydowskich (wprowadzenie do problemu), „Biuletyn Historii Wychowania” 26 (2010) s. 69-80. DOI: https://doi.org/10.14746/bhw.2010.26.5

Kaestli J.-D., Valentinisme italien et valentinisme oriental: leurs divergences à propos de la nature du corps de Jésus, w: The Rediscovery of Gnosticism: Proceedings of the International Conference on Gnosticism at Yale, New Haven, Connecticut, March 28-31, 1978, red. B. Layton, vol. 1, Leiden 1980, s. 391-403. DOI: https://doi.org/10.1163/9789004378599_021

Kasprzak D., Maryja w nauczaniu Kościoła epoki patrystycznej, w: Matka Pana w katechezie, red. A.E. Klich, Kraków 2006, s. 137-167.

Kelly J.N.D., Złote usta. Jan Chryzostom – asceta, kaznodzieja, biskup, tł. K. Krakowczyk, Bydgoszcz 2001.

Królikowski J., Mariologia Ojców a współczesna refleksja mariologiczna, "Vox Patrum" 48 (2005) s. 275-289. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.8726

Królikowski J., Wyjątkowość Maryi w mariologii Ojców greckich jako źródło inspiracji ekumenicznych, „Salvatoris Mater” 3/4 (2001) s. 159-174.

Lampe G.W.H., A Patristic Greek Lexikon, Oxford 1976.

Limberis V. – Holum K., Theodosian Empresses: Women and Imperial Dominion in Late Antiquity, Transformation of the Classical Heritage 3, Berkeley 1982.

Longosz S., Niepokalane poczęcie w kontekście nauczania Ojców Kościoła o świętości Maryi (II-IV wiek), w: Tota pulchra es Maria, red. J. Kumala, Licheń 2004, s. 43-86.

Mary in the New Testament: A Collaborative Assessment by Protestant and Roman Catholic Scholars, red. R.E. Brown [i inni], Philadelphia 1978.

Mayer W., The Homilies of St John Chrysostom: Provenance. Reshaping the Foundations, Orientalia Christiana Analecta 273, Rome 2005.

Meyer L., Saint Jean Chrysostome, maître de perfection chrétienne, Paris 1933.

Müller G.L., Gottesmutter, w: Marienlexikon, red. R. Bäumer – L. Scheffczyk, vol. 2, St. Ottilien 1989.

Newman J.H., The Mother of God: (A Letter Addressed to the Rev. E.B. Pusey, D.D, on His Recent Eirenicon), Pinckney (Michigan) 2003.

Ortiz de Urbina I., La mariologia nella patristica orientale, w: Mariologia, a cura di P. Sträter, vol. 1: Maria nella Rivelazione, Torino 1952, s. 81-110 = Mariologia w patrystyce Wschodu, tłum. K. Obrycki, „Częstochowskie Studia Teologiczne” 6 (1978) s. 65-93.

Perry T., Mary for Evangelicals: Toward an Understanding of the Mother of our Lord, Downers Grove (Illinois) 2006.

Price R., The Theotokos and the Council of Ephesus, w: Origins of the Cult of the Virgin Mary, red. Ch. Maunder, London 2008, s. 89-103.

Price R., Theotokos: The Title and Its Significance in Doctrine and Devotion, w: Mary: The Complete Resource, red. M.J. Boss, London – New York 2007, s. 56-73.

Sferlea G.O., Le titre Theotokos dans les débats christologiques du IVe siècle, „Laval Théologique et Philosophique” 72/3 (2016) s. 491-511. DOI: https://doi.org/10.7202/1040358ar

Shoemaker S., The Cult of the Virgin in the Fourth Century: A Fresh Look at Some Old and New Sources, w: Origins of the Cult of the Virgin Mary, red. Ch. Maunder, London 2008, s. 71-88.

Siecienski A.E., Mariology in Antioch: Mary in the Writings of Chryzostom, Theodoret of Cyrus and Nestorius, „St. Vladimir’s Theological Quarterly” 56/2 (2012) s. 133-169.

Słownik grecko-polski, red. Z. Abramowiczówna, t. I-IV, Warszawa 1958-1965.

Smith G.S., Introduction: Valentinus and the Valentinian Tradition, w: Valentinian Christianity: Texts and Translations, Berkeley 2020, s. 1-8. DOI: https://doi.org/10.2307/j.ctv11hpsk1.3

Spedalieri F., La Madre di Dio nella soteriologia di S. Giovanni Crisostomo, „Ephemerides Mariologicae” 15 (1965) s. 385-411.

Starowieyski M., Le titre Theotokos avant le concile d’Ephèse, „Studia Patrística” 19 (1989) s. 237-242.

Starowieyski M., Maria nova Eva in traditione Alexandrina et Antiochena (saecolo V), „Marianum” 34 (1972) s. 329-385.

Stoellger W., Das Marienbild des Johannes Chrysostomus, Heidelberg 1974 (diss.).

Studer B., Docetismo, w: Nuovo dizionario patristico e di antichità cristiane, t. 1, red. A. Di Berardino, Genova – Milano 2006, k. 1465-1466.

Szymik S., Wychowanie dzieci w tradycji biblijnej, „Teologia i Moralność” 14/2 (2019) s. 59-72. DOI: https://doi.org/10.14746/TIM.2019.26.2.5

Toth P., New Questions on Old Answers: Towards a Critical Edition of the Answers to the Orthodox of Pseudo-Justin, „The Journal of Theological Studies” NS 65/2 (2014) s. 550-599. DOI: https://doi.org/10.1093/jts/flu110

Wahlde U.C. von, Gnosticism, docetism, and the Judaisms of the First Century: The Search for the Wider Context of the Johannine Literature and why it Matters, Library of New Testament Studies 517, London 2015.

Zincone S., Alcuni typoi di Maria in Giovanni Crisostomo, w: La mariologia nella catechesi dei Padri (età postnicena): Convegno di studio e aggiornamento, Facoltà di Lettere cristiane e classiche (Pontificium Istitutum Altioris Latinitatis), Roma 10-11 marzo 1989, a cura di S. Felici, Biblioteca di Scienze Religiose 95, Roma 1991, s. 27-31. DOI: https://doi.org/10.5840/agstm199131221

Zincone S., Maria nell’opera di Giovanni Crisostomo, „Theotokos” 14 (2006) s. 31-42.

Zmorzanka A., Walentyn, EK XX 163-164.

Zmorzanka A., Walentynianie, EK XX 165-166.

Zmorzanka A.Z., Walentyn, w: Powszechna Encyklopedia Filozofii, red. A. Maryniarczyk i inni, t. 9, Lublin 2008, s. 688-690.


Szczur, P. (2021). The Mariological Thought of John Chrysostom in the Light of "In Matthaeum Homiliae". Vox Patrum, 80, 87–110. https://doi.org/10.31743/vp.13126

Piotr Szczur  p_szczur@kul.pl
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II https://orcid.org/0000-0003-3011-3404



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.