The Idea of Virtus on the Coins of Emperor Constantine the Great. Types: VIRTVS MILITVM, VIRTVS EXERCITVS, VIRTVS EXERCITVS GALL, VIRTVS PERP AVG i VIRT CONSTANTINI AVG

Ireneusz Łuć

University of Maria Curie-Skłodowska in Lublin , Poland

Abstract

The first years of Constantine's reign in Britain and Gaul were largely a continuation of the mode of government established by Emperor Diocletian. It was in this "old spirit" at the turn of the third and fourth centuries after the birth of Christ that the idea of Virtus, which was then placed on coins, was also represented. Through an analysis of the mint series, however, it is possible to grasp a foreshadowing of those downright revolutionary future changes that the recognition of Christianity as a fully legal religion within the Roman state would bring. The idea of Virtus itself will also undergo a significant transformation, including its adaptation to Christian doctrine. The intention of the author of this text, in relation to the title problem, is therefore to show the context of these extremely important and soon-to-be changes in the Roman state.

Keywords:

virtus, virtus militum, virtus exercitus, virtus Augusti, virtus Constantini , Roman army, Fear

Cicero Marcus Tullius, Ad Herennium libri VI / Ad C. Herennium libri IV de ratione dicendi (Rhetorica ad Herennium), tł. H. Caplan, ed. T.E. Page et al., Harward 1968.

Cicero Marcus Tullius, De finibus bonorum et malorum, tł. H. Rackham, ed. T.E. Page et al., London – New York 1914. DOI: https://doi.org/10.4159/DLCL.marcus_tullius_cicero-de_finibus_bonorum_et_malorum.1914

Cicero Marcus Tullius, De Natura Deorum, Academica, tł. H. Rackham, ed. E.H. Warmington et al., Harward 1967.

Cicero Marcus Tullius, Philippicae, tł. C.A. Walter – M.A. Ker, ed. T.E. Page et al., LCL, Harward 1957; Philippics 3-9, edited with introduction, translation and commentary by G. Manuwald, t. 1-2, Berlin – New York 2007.

Cicero Marcus Tullius, Tusculanae Disputationes, tł. J.E. King, ed. T.E. Page et al., LCL, Harward 1966.

Eusebius Caesariensis, Vita Constantini, ed. I.A. Heikel, GCS 7, Leipzig 1902, s. 3-148, tł. T. Wnętrzak, Euzebiusz z Cezarei, Życie Konstantyna, ŹMT 44, Kraków 2007.

Eusebius Caesariensis, Historia ecclesiastica, ed. i tł. K. Lake – J.E.L. Oulton – H.J. Lawlor, Ecclesiastical History (Books I-X), t. 1-2, London 1942; tł. A. Caba, Euzebiusz z Cezarei, Historia kościelna, Kraków 2013.

Festus Sextus Pompeius, De verborum significatu quae supersunt cum Pauli epitome, ed. W.M. Lindsay, Stutgardiae – Lipsiae 1997. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110962253

Gellius Aulus, Noctes Atticae, tł J.C. Rolfe, The Attic Nights of Aulus Gellius, t. 1-3, ed. G.P. Goold et al., Harward 1927.

Lactantius, De mortibus persecutorum, ed. S. Brandt, CSEL 27/2, Pragae – Vindobonae – Lipsiae 1897.

Panegyrici Latini, w: In Praise of Later Roman Emperors. The Panegyrici Latini, tł. R.A.B. Mynors, ed. C.E.V. Nixon – B.S. Rodgers, Berkeley – Los Angeles – Oxford 1994.

Aujac G., Sur une définition d’ἀρετή, „Revue des Études Grecques” 82 (1968) s. 390-403. DOI: https://doi.org/10.3406/reg.1969.1090

Autin L., Virtus et Fortuna: le général et l’armée au combat chez Tacite, „Vita Latina” 195-196 (2017) s. 207-231. DOI: https://doi.org/10.3406/vita.2017.1850

Awianowicz B., Przemiany w ikonografii Virtus w mennictwie rzymskim od republiki do Sewera Aleksandra, „Biuletyn Numizmatyczny” 373 (2014) s. 1-18.

Axtell H.L., The Deification of Abstract Ideas in Roman Literature and Inscriptions, Chicago 1907.

Barnes T.D., Imperial Campaigns, A. D. 285-311, „Phoenix” 30/2 (1976) s. 174-193. DOI: https://doi.org/10.2307/1087091

Barnes T.D., Lactantius and Constantine, „The Journal of Roman Studies” 63 (1973) s. 29-46. DOI: https://doi.org/10.2307/299163

Barnes T.D., The Victories of Constantine, „Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik” 20 (1976) s. 149-155.

Bas A.B., Origin of Virtuality, „Eikasia” 5 (2009) s. 80-109.

Bralewski S., Boże zwycięstwo (ἔνθεος νίκη) – „ideologia triumfu” w „Historii kościelnej” Euzebiusza z Cezarei, „Vox Patrum” 63 (2015) s. 331-351. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.3567

Bralewski S., Konwersja Konstantyna Wielkiego na chrześcijaństwo w świetle jego własnego świadectwa – kilka uwag, „Przegląd Nauk Historycznych” 15/2 (2016) s. 45-79. DOI: https://doi.org/10.18778/1644-857X.15.02.02

Bralewski S., Symmachia cesarstwa rzymskiego z Bogiem chrześcijan (IV-VI wiek), t. 1: „Niezwykła przemiana” – narodziny nowej epoki, Łódź 2018.

Broughton T.R.S., The Magistrates of the Roman Republic, t. 1-2, New York 1951-1952.

Burckhardt J., Czasy Konstantyna Wielkiego, Warszawa 1992.

Christ K., Historia Cesarstwa Rzymskiego. Od Augusta do Konstantyna, Poznań – Gniezno 2016.

Christodoulou D.N., The Figures of Ancient Gods on the Coinage of Constantine the Great (306-337 A.D.), Athens 1998.

Crawford M.H., Roman Republican Coinage, t. 1-2, Cambridge 1974.

Croix de Ste. G.E.M., Aspects of the „Great” Persecution, „The Harvard Theological Review” 47/2 (1954) s. 75-113. DOI: https://doi.org/10.1017/S0017816000027504

Eisenhut W., Virtus als göttliche Gestalt, w: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, red. H. Gärtner, Suppl. Band 14, München 1974, s. 896-910.

Elliott T.G., The Language of Constantine’s Propaganda, „Transactions of the American Philological Association” 120 (1990) s. 349-353. DOI: https://doi.org/10.2307/283996

Ernout A. – Meillet A. – André J., Dictionnaire étymologique de la langue latine histoire des mots, Paris 2001.

Fahmy A., Moral and Political Significance of the Term „Virtus” in Plautus’ Amphitruo, „Classical Papers” 11 (2012) s. 279-292. DOI: https://doi.org/10.21608/acl.2012.89450

Fears J.R., The Cult of Virtues and Roman Imperial Ideology, w: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt 2, 17, 2, New York 1981, s. 827-948. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110850680-007

Fears J.R., The Theology of Victory at Rome: Approaches and Problems, w: Aufstieg und Niedergang der römischen Welt 2, 17, 2, New York 1981, s. 736-826. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110850680-006

Feger R., Virtus bei Tacitus, „Würzburger Jahrbücher für die Altertumwissenschaft” 3 (1948) s. 301-315.

Forcellini E., Totius latinitatis lexicon, ed. J. Bailey, t. 1-2, Londini 1828.

Gnecchi F., I medaglioni romani, descritti ed illustrati da Francesco Gnecchi, t. 1-3, Milano 1912.

Jones A.H.M., The Later Roman Empire 284-602: A Social, Economic, and Administrative Survey, t. 1-3, Oxford 1986.

Keresztes P., From the Great Persecution to the Peace of Galerius, „Vigiliae Christianae” 37/4 (1983) s. 379-399. DOI: https://doi.org/10.1163/157007283X00241

Kienast D. – Eck W. – Heil M., Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie, Darmstadt 2017.

Kolb F., Ideał późnoantycznego władcy. Ideologia i autoprezentacja, Poznań 2008.

Lenski N., Constantinus, w: Lives of the Caesars, ed. A.A. Barrett, Oxford 2008, s. 255‑279. DOI: https://doi.org/10.1002/9781444302950.ch11

Lind L.R., Roman Religion and Ethical Thought: Abstraction and Personification, „The Classical Journal” 69 (1973-1974) s. 108-119.

Łuć I., Od „fortes milites” do „muli Mariani” – fenomen siły fizycznej żołnierzy wojsk rzymskich w okresie republiki rzymskiej, „Res Historica” 46 (2018) s. 29-54. DOI: https://doi.org/10.17951/rh.2018.46.29-54

Łuć I., Si vis pacem, para bellum – wizja armii rzymskiej w świetle Epitoma rei militaris Wegecjusza, „Vox Patrum” 75 (2020) s. 317-344. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.9831

Łuć I., Wojskowe monety Nerona. Typy ADLOCVT COH i DECVRSIO, „Vox Patrum” 67 (2017) s. 361-372. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.3404

Łuć I., Żołnierze scholae palatinae – „nowi pretorianie” późnego cesarstwa, „Vox Patrum” 66 (2016) s. 253-275. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.3460

Mason H.J., Greek Terms for Roman Institutions. A Lexicon and Analysis, Toronto 1974.

McDonnell M., Roman Manliness. Virtus and the Roman Republic, Cambridge 2006.

Mikocki T., Zgodna, pobożna, płodna, skromna, piękna… Propaganda cnót żeńskich w sztuce rzymskiej, Wrocław 1997.

Odahl C.M., Konstantyn i chrześcijańskie cesarstwo, Oświęcim 2015.

Palmer R.E.A., The Archaic Community of the Romans, Cambridge 1970.

Prosopography of the Later Roman Empire, t. 1-2, ed. A.H.M. Jones – J.R. Martindale – J. Morris, Cambridge 1971-1980.

Rodgers B.S., Divine Insinuation in the „Panegyrici Latini”, „Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte” 35/1 (1986) s. 69-104.

Roman Imperial Coins, t. 7: Constantine and Licinius A.D. 313-337, red. P.M. Bruun, London 1966.

Salamone G., L’imperatore e l’esercito. Tipi monetali di età romano-imperiale, Falzea – Reggio 2004.

Śnieżewski S., Koncepcja historii rzymskiej w Ab Urbe Condita Liwiusza. Aspekt filozoficznopolityczny, Kraków 2000.

Starowiejski M., Męczennicy pierwszych wieków chrześcijaństwa, Kraków 2020.

Stawecka K., Virtus jako ideał życiowy w piśmiennictwie przedcycerońskim, „Roczniki Humanistyczne” 16/3 (1968) s. 73-92.

Stewartby L. Virtvs, a new London Type for Constantine Caesar (AD 307), „The Numismatic Chronicle” 156 (1996) s. 157-163.

Stößl F., Personiflkationen, w: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, t. 19/1, red. W. Kroll, Stuttgart 1937, s. 1042-1058.

The Roman Imperial Coinage, t. 6: From Diocletian’s reform (A.D. 294) to the death of Maximinus (A.D. 313), red. C.H.V. Sutherland – R.A.G. Carson, London 1967.

Thompson G.G., The Application of Citations in the Prose Corpus of Lucius Annaeus Seneca: A Digital Approach, The University of Auckland 2016 (diss.).

Wardle D., Virtus, w: Der Neue Pauly. Enzyklopädie der Antike, t. 12/2, red. H. Cancik – H. Schneider, Stuttgart 2002, s. 248-249.

Wnętrzak T., Znaczenie pojęć filozoficzno-politycznych w De Civitate Dei Św. Augustyna, Kraków 2002.

Zimbard P., Psychologia i życie, Warszawa 2009.

Ziółkowski A., Problem nawrócenia Konstantyna w nowożytnej historiografii, „Przegląd Historyczny” 77/3 (1986) s. 525-534.


Published
2023-09-15


Łuć, I. (2023). The Idea of Virtus on the Coins of Emperor Constantine the Great. Types: VIRTVS MILITVM, VIRTVS EXERCITVS, VIRTVS EXERCITVS GALL, VIRTVS PERP AVG i VIRT CONSTANTINI AVG. Vox Patrum, 87, 247–266. https://doi.org/10.31743/vp.15569

Ireneusz Łuć  ireneusz.luc@poczta.umcs.lublin.pl
University of Maria Curie-Skłodowska in Lublin https://orcid.org/0000-0002-6388-2616



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Papers published in Vox Patrum are covered by the Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) licence. Authors and users can use published works licensed under the CC-BY-ND since 2018. For earlier publications, copyrights are available under fair use rights in accordance with the Act of February 4, 1994 on copyrights and related rights.