Aпофатична тріадологія та катафатична синергія у богословській думці Bасилія Bеликого (Trynitologia apofatyczna i synergia katafatyczna w teologii Bazylego Wielkiego)


Abstrakt

Artykuł omawia problem rozróżnienia ontologicznego między Boską transcendencją oraz immanencją w myśli teologicznej Bazylego Wielkiego, Ojca Kościoła IV w. Autor przedstawia podstawowy aparat pojęciowy oraz terminologiczny stosowany przez Atanazego w jego antynomicznym podejściu do „pogodzenia” między apofatycznym i katafatycznym obrazem Boga. Analizuje on właściwości kluczowe tych dwóch wymiarów natury Boga. Szczególna uwaga została poświęcona analizie sunergicznego podejścia do odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób Bóg, całkowicie oddalony w aspekcie ontologicznym od rzeczywistości stworzonej, może jednocześnie być aktywnie obecny w świecie i napełniać go? W tym kontekście autor analizuje pojęcia kluczowe, które wyrażają „wewnątrzboskie” oddalenie oraz aktywną bliskość Boga w odniesieniu do bytu stworzonego.


Słowa kluczowe

Bazyli Wielki; apofatyka; katafatyka; istota; łaskawość; Boska energia; Boska siła; Boska natura; łaska

Basilius Caesariensis, De Fide, PG 31, 464-472.
Basilius Caesariensis, De Spiritu Sancto, ed. B. Pruche, SCh 17, Paris 1968.
Basilius Caesariensis, Epistulae, ed. Y.Courtonne, vol. 1, Paris 1957; vol. 2, Paris 1961; vol. 3, Paris 1966.
Basilius Caesariensis, Homiliae in Hexaemeron, ed. S.Giet, SCh 26bis, Paris 1949.
Basilius Caesariensis, Moralia, ed. L. Lèbe, Maredsous 1969.
Aghiorgoussis M., Christian Existentialism of The Greek Fathers: Persons, Essence, and Energies in God, GOTR 23 (1978) 15-41.
Anastos M.V., Basil’s Kat¦ EÙnom…ou. A Critical Analysis, в: Basil of Caesarea Christian, Humanist, Ascetic. A Sixteen Hundredth Anniversary Symposium, ч. 1, ed. P.J. Fedwick, Toronto 1981, 67-136.
Ayres L., Nicaea and Its Legacy: An Approach to Fourth-Century Trinitarian Theology, Oxford 2006.
Contos L.C., The Essence-Energies Structure of Saint Gregory Palamas with a Brief Examination of its Patristic Foundation, GOTR 12 (1967) 283-294.
Courtonne Y., Saint Basile et l’hellénisme. Etude sur la rencontre de la pensée chrétienne avec la sagesse antique dans l’Hexaéméron de Basile le Grand, Paris 1934.
Habra G., The Patristic Sources of the Doctrine of Gregory of Palamas οn the Divines Energies, ECQ 12 (1957-1958) 244-252, 294-303.
Hildebrand S.M., Basil of Caesarea, Grand Rapids 2014.
Hildebrand S.M., The Trinitarian Theology of Basil of Caesarea. Washington 2007.
Houdret J.P., Palamas et les Cappadociens, “Istina” 19 (1974) 260-271.
Mantzarides G., Tradition and Renewal in the Theology of Saint Gregory Palamas, “Eastern Churches Review” 9 (1977) 1-18.
Meredith A., The Cappadocians, Crestwood 1995.
Pelikan J., Christianity and Classical Culture: The Metamorphosis of Natural Theology in the Christian Encounter with Hellenism, New Haven – London – Yale 1993.
Rist M., Basil’s “Neoplatonism”: Its Background and Nature, в: Basil of Caesarea Christian, Humanist, Ascetic. A Sixteen Hundredth Anniversary Symposium, ed. P.J. Fedwick, part 1, Toronto 1981, 137-220/
Rousseau P., Basil of Caesarea, Berkeley 1994.

Opublikowane : 2018-12-12


Zhukovskyy, V. (2018). Aпофатична тріадологія та катафатична синергія у богословській думці Bасилія Bеликого (Trynitologia apofatyczna i synergia katafatyczna w teologii Bazylego Wielkiego). Vox Patrum, 70, 71-92. https://doi.org/10.31743/vp.3198

Viktor Zhukovskyy 
Український Католицький Університет (Львів)  Ukraina


CitedBy Crossref
0

CitedBy Scopus
0



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora