The role of the bishops of Rome in the doctrinal disputes of the ancient Church


Abstract

This article presents the role of the bishops of Rome in the resolution of three doctrinal disputes (nestorianism, monophysitism, monothelitism) that hit the community of the Church between the 5th and the 7th centuries. Both the teaching of Nestorius and Eutyches were unequivocally condemned by the contemporary bishops of Rome, respectively Celestine and Leon the Great. Their teachings were confirmed by the general councils of Ephesus (431) and Chalcedon (451). Solving the problem of monothelitism has caused even more difficulties to the Holy See because of the attitude of Honorius I, who supported the erroneous teaching of the Patriarch of Constantinople, Sergei. Thus, the work discusses the actions of the subsequent bishops of Rome (especially John IV, Theodore, Martin I and Agathon) for restoring orthodoxy, which resulted in the adoption of resolutions condemning monothelitism by the Third Council of Constantinople (680-681). The article was primarily written on the basis of the preserved correspondence between heresiarchs and the bishops of Rome, the bishops of Rome and the em­perors, as well as the resolutions of synods and councils.


Keywords

Holy See; nestorianism; monophysitism; monothelitism; Celestine I; Leo the Great; Honorius I; Agathon

Caelestinus, Epistula XIII ad Nestorium, tekst grecko-łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. S. Kaczmarek, ŹMT 52 = SCL 4, Kraków 2010, 320-333*.
Caelestinus, Epistula XIV ad clerum et populum Constantinopoltanum, tekst grecko-łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. S. Kaczmarek, ŹMT 52 = SCL 4, Kraków 2010, 333-347*.
Codex Theodosianus XVI, tekst łacińsko-polski, oprac. M. Ożóg – M. Wójcik, wstęp M. Stachura, tłum. A. Caba, ŹMT 71 = SCL 7, Kraków 2014.
Concilium Chalcedonense (451), Epistula 98 [ad Sanctissimum Papam Romanae Ecclesiae Leonem], PL 54, 951-960, PL 54, 951-960.
Concilium Constantinopolitanum (448), Gesta Constantinopolis, tekst grecko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. S. Kaczmarek, ŹMT 62 = SCL 6, Kraków 2011, 62-105*.
Concilium Constantinopolitanum III (680-681), Expositio fidei, tekst grecko-łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. A. Baron, ŹMT 24 = DSP 1, Kraków 2001, 308-323.
Concilium Lateranense a. 649 celebratum, ed. R. Riedinger, ACO II/1, Berlin 1984.
Concilium Romanum (449), Epistula Leonis et synodi ad clero et plebi Constantinopoli, tekst łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. B. Tobor, ŹMT 62 = SCL 6, Kraków 2011, 176-177*.
Concilium Romanum (449), Epistula Leonis et synodi ad Pulcheriam (13 octobris 449), tekst łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. B. Tobor, ŹMT 62 = SCL 6, Kraków 2011, 174-176*.
Concilium Romanum (449), Epistula Leonis et synodi ad Theodosium (13 octobris 449), tekst łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. B. Tobor, ŹMT 62 = SCL 6, Kraków 2011, 172-174*.
Eutyches, Epistula 21 [ad S. Leonem], PL 54, 713-720.
Flavius Constantinus Imp., Epistula ad Donum Papam, PL 87, 1147-1154.
Honorius I Papa, Epistula 4 [ad Sergium Constantinopolitanum episcopum], PL 80, 470-474.
Joannes IV Papa, Epistula 2 [ad Constantinum Imperatorem], PL 80, 602-608.
Leo IIPapa, Epistula 3 [ad Constantinum Imperatorem], PL 96, 399-412.
Leo Papa, Epistula 114 [ad episcopos, qui in sancta synodo chalcedonensi congregati fuerunt, directa], PL 54, 1027-1032.
Leo Papa, Epistula 42 [ad Pulcheriam Augustam], PL 84, 705-706.
Leo Papa, Epistula ad Flavianum, ep. Constantinopolitanum de Eutyche, tekst łacińsko-polski, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. T. Wnętrzak, ŹMT 24 = DSP 1, Kraków 2001, 196-213.
Martinus I Papa, Epistula 3 [ad Constantem Imperatorem], PL 87, 137-146.
Nestorius, Epistula 6 [ad Coelestinum Papam Urbis Romae], PL 50, 438-441.
Theodorus I Papa, Epistula ad Paulum Patriarcham Constantinopolitanum, PL 87, 75-80.
Booth P., Crisis of Empire: Doctrine and Dissent at the End of Late Antiquity, Berkeley 2014.
Ceran W., Teodozjusz Wielki, Kraków 2003.
Chadwick H., Historia rozłamu Kościoła Wschodniego i Zachodniego: od czasów apostolskich do Soboru Florenckiego, tłum. P. Sajdek, Kraków 2009.
Hefele Ch. – Leclercq H., Histoire des conciles d’après les documents originaux, II/2, Paris 1908.
Hefele Ch. – Leclercq H., Histoire des conciles d’après les documents originaux, III, Paris 1909.
Jurgens W.A., The Faith of the Early Fathers: St. Augustine to the End of the Patristic Age, Collegeville 1979.
Karas M., Życie Nestoriusza, patriarchy Konstantynopola (V w.), „Nowy Filomata” 4 (2001) 262-271.
Kashchuk O., Aktywność cesarza w kontekście sporów chrystologicznych w Bizancjum w VII wieku, "Vox Patrum" 66 (2016), 411-428.
Kelly J.N.D., Encyklopedia papieży, tłum. T. Szafrański, Warszawa 2007.
Kelly J.N.D., Początki doktryny chrześcijańskiej, tłum. J. Mrukówna, Warszawa 1988.
Müller G.L., Dogmatyka katolicka, tłum. W. Szymona, Kraków 2015.
Olmi A., Il consenso cristologico tra la chiese calcedonesi e non calcedonesi (1964-1996), Roma 2003.
Sesboüé B., Chrystologia i soteriologia. Efez i Chalcedon (IV-V wiek), w: Historia dogmatów, t. 1: Bóg zbawienia, red B. Sesboüé, tłum. P. Rak, Kraków 1999, 301-441.
Siniscalco P., Starożytne Kościoły Wschodnie. Historia i literatura, tłum. K. Piekarz, Kraków 2013.
Słownik Wczesnochrześcijańskiego Piśmiennictwa, red. M. Starowieyski – J.M. Szymusiak, Poznań 1971.
Starowieyski M., Sobory niepodzielonego Kościoła, Kraków 2016.
Szczur P., Marcin I, EK XI 1237.
Świat Bizancjum, t. 1: Cesarstwo wschodniorzymskie 330-641, red. C. Morrisson, tłum. A. Graboń, Kraków 2007.
Wessel S., Leo the Great and the Spiritual Rebuilding of a Universal Rome, Leiden 2008.
Wipszycka E., Kościół w świecie późnego antyku, Warszawa 1994.

Published : 2018-12-16


Wygralak, P. (2018). The role of the bishops of Rome in the doctrinal disputes of the ancient Church. Vox Patrum, 69, 707-719. https://doi.org/10.31743/vp.3282

Paweł Wygralak 
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Poland





Most read articles by the same author(s)

1 2 > >>