Symbol wiary jako przedmiot Disciplina arcani w Kościele starożytnym


Abstrakt

Explanation of Creed, known also as Symbolum, was an essential part of ca-techumen’s preparing for baptism in the ancient Church. Catechesis in the last weeks of the Lent were dedicated to that question. These catechesis were related to the solemn rites of traditio Symboli and redditio Symboli. Catechumens were obliged to remember Symbol but they could have neither put it down nor discussed it, nor even recited it. Some bishops forbade even to discuss about the catechesis. Catechumens were very often reminded to keep the secret, and this question was emphasized. In this article the duty of keeping the secret is analyzed in the context of disci­plina aracni which was practiced in catechesis of 4th and 5th century.


Słowa kluczowe

katecheza; tajemnica; traditio Symboli; redditio Symboli; disciplina arcani

Ambrosius, De Cain et Abel, ed. K. Schenkl, SAEMO 2/1, Milano1984, 176-304.
Ambrosius, De virginibus, ed. F. Gori, SAEMO 14/1, Milano 1989.
Ambrosius, Epistulae, ed. G. Benterle, SAEMO 21, Milano 1988.
Ambrosius, Explanatio Symboli, ed. G. Benterle, SAEMO 17, Milano1982, 26-39.
Augustinus, De baptismo, PL 43, 107-244.
Augustinus, De gestis Pelagii, PL 44, 320-359.
Augustinus, Sermo ad catechumenos de symbolo, ed. R. Vander Plaetse, CCL 46, Turn¬hout 1969, 185-199.
Augustinus, Sermones, PL 38.
Cyrillus Hierosolymitanus, Catecheses, PG 33, 331-1180, tłum. W. Kania: Cyryl Jerozo¬limski, Katechezy, PSP 9, Warszawa 1973.
Itinerarium Egeriae, ed. P. Geyer, CSEL 39, Vindobonae 1989, 35-101.
Johannes Chrysostomus, Catecheses ad illuminandos, ed. R. Kaczynski, FCh 6/1, Frei¬burg 1992, tłum. W. Kania: Św. Jan Chryzostom, Katechezy chrzcielne, U źródeł ka¬techumenatu 2, Lublin 1994.
Nicetas Remesianensis, Explanatio Symboli, PL 52, 865-875.
Optatus Milevitanus, Contra Parmenianum Donatistam, ed. M. Labrousse, SCh 412, Pa¬ris 1995.
Petrus Chrysologus, Sermones, PG 52,183-680.
Rufinus Tyrannius, Expositio Symboli, ed. M. Simonetti, CCL 20, Turnhout 1961, 133-182.
Dasmann E., Ambrosius von Mailand, Stuttgart 2004.
Eckmann A., Symbol Apostolski w pismach świętego Augustyna, Lublin 1999.
Lemarié J., Introduction, w: Chromance d’Aquilée, Sermons, SCh 154, Paris 1969, 9-114.
Murawski R., Historia katechezy, cz. 1: Katecheza w pierwszych wiekach, Warszawa 2011.
Nocoń A., Wymagania i zalecenia względem kandydatów do chrztu w „Katechezach przedchrzcielnych” Nicety z Remezjany, w: Katechumenat i inicjacja chrześcijańska w Kościele starożytnym, red. F. Drączkowski – J. Pałucki – P. Szczur – M. Szram – M. Wysocki – M. Ziółkowska, Lublin 2011, 121-137.
Parler O., Arkandisziplin, RACh I 567-576.
RecchiaV., Arcano (disciplina dell’), DPAC I 315-317.
Röwekamp G., Einleitung, w: Egeria, Reisebericht, FCh 20, Freiburg im Breisgau 1995, 9-117.
Simonetti M., Introduzione e note, w: Rufino, Spiegazione del credo, Roma 1978.
Starowieyski M., Legenda o powstaniu Składu Apostolskiego, w: Symbol Apostolski w nauczaniu i sztuce Kościoła do Soboru Trydenckiego, red. R. Knapiński, Lublin 1997, 51-62.
StolaK., Symbol wiary, EK XVIII 1297-1298.
Żurek A., Disciplina arcani w nauczaniu i praktyce duszpasterskiej św. Ambrożego, w: Disciplina arcani w chrześcijaństwie, red. W. Gajewski – B. Górka, Kraków 2015, 125-141.
Żurek A., Katecheza przedchrzcielna i mistagogiczna w Hipponie w czasach św. Augusty¬na, RBL 66 (2009) nr 1, 25-36.
Żurek A., „Mysterium passionis – corpus et sanguis Christi – communio. Eucharystia sakramentem wtajemniczenia chrześcijańskiego w Kościele łacińskim czwartego i po¬czątku piątego wieku, Katowice 2012.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Żurek, A. (2018). Symbol wiary jako przedmiot Disciplina arcani w Kościele starożytnym. Vox Patrum, 67, 789-800. https://doi.org/10.31743/vp.3429

Antoni Żurek 
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska




Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora