Posłuszeństwo monastyczne w prawodawstwie pachomiańskim i bazyliańskim



Abstrakt

Obedience was one of the fundamental principles of community life in monas­teries in the first centuries. Based on the analysis of the texts of St. Pachomius’ and St. Basil’s legislation, the article addresses the issue of different correlations taking place within the framework of monastic obedience. The texts of the Rule of St. Pachomius as well as of the Asketikon of St. Basil the Great show that in the ceno­bitical life there was a close relationship between obedience to God, to His word, to the rule of life, to superiors, and, to some extent even to all brothers. Sacred Scripture was considered the primary, or even the only, rule of life for the ceno­bites. Both the Pachomius and Basil in their Rules put a strong accent on obedience to God, which, in practice, was realized in keeping His commandments. The main role of superiors was to lead the brothers to the fullness of salvation. They were to do it with care and responsibility. The analysis of the texts on superiors found that they indicated that the superiors had the obligation to be the first in keeping the God’s commandments as well as in obeying the Rule and the precepts of the elders. Obedience to superiors was understood as being the same as obedience to God, but was dependent according to the way the superiors fulfill their dutes of preaching the word of God and living their lives in agreement to their teaching.


Słowa kluczowe

posłuszeństwo; przełożony; reguła; słowo Boże

Basilius Magnus, Regulae brevius tractatae, PG 31, 1052-1306, tłum. J. Naumowicz: Św. Bazyli Wielki, Reguły krótsze, w: tenże, Pisma ascetyczne, t. 2, ŹM 6, Kraków 2011, 207-501.
Basilius Magnus, Regulae fusius tractatae, PG 31, 889-1052, tłum. J. Naumowicz: Św. Bazyli Wielki, Reguły dłuższe, w: tenże, Pisma ascetyczne, t. 2, ŹM 6, Kraków 2011, 45-203.
Hieronymus, Epistula 22, ŹMT 54 [wyd. łacińsko-polskie, tekst łac. oprac. H. Pietras, tłum. J. Czuj, oprac. M. Ożóg], Kraków 2010, 82-113.
Orsiesius, Liber Orsiesii, ed. A. Boon, w: Pachomiana Latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, 107-147, tłum. W. Miliszkiewicz: Księga Horsiesiego, w: Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, 210-273.
Pachomius, Epistulae, ed. A. Boon, w: Pachomiana latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, 77- 101, tłum. W. Miliszkiewicz: Listy Świętego Pachomiusza, w: Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, 173-206.
Pachomius, Praecepta, ed. A. Boon, w: Pachomiana latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, 13-52, tłum. A. Bober: Przykazania, w: Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, 128-155.
Pachomius, Praecepta et instituta, ed. A. Boon, w: Pachomiana latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, 53-62, tłum. M. Starowieyski: Przykazania i postanowienia, w: Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, 156-164.
Pachomius, Praecepta atque iudicia, ed. A. Boon, w: Pachomiana latina, Bibliothèque de la Revue d’Histoire Ecclésiastique 7, Louvain 1932, 63-70, tłum. M. Starowieyski: Przykazania i postanowienia, w: Pachomiana Latina, ŹM 11, Kraków 1996, 165-169.
Bacht H., La loi du «retour aux sources». De quelques aspects de l’idéal monastique pachômien, RM 51 (1961) 6-25.
Desprez V., Cenobityzm pachomiański, w: Pachomiana Latina, tłum. J. Dembska, ŹM 11, Kraków 1996, 15-82.
Górny J., Wpływ św. Bazylego na rozwój życia monastycznego, VoxP 2 (1982) t. 3, 298-312.
Gribomont J., Obéissance et Evangile selon saint Basile le Grand, VS Supplément 21 (1952) 192-215.
Harmless W., Chrześcijanie pustyni. Wprowadzenie do literatury wczesnego monastycy¬zmu, tłum. M. Höffner, Kraków 2009.
KasprzakD., Eustacjański kontekst doktryny o ubóstwie monastycznym w pismach as¬cetycznych Bazylego Wielkiego, VoxP 30 (2010) t. 55, 257-273.
KasprzakD., Życie monastyczne jako podążanie wąską drogą posłuszeństwa według Re¬guły Eugipiusza, w: Fructus Spiritus est Caritas. Księga Jubileuszowa ofiarowana Księdzu Profesorowi Franciszkowi Drączkowskiemu z okazji siedemdziesiątej roczni¬cy urodzin, czterdziestopięciolecia święceń kapłańskich i trzydziestopięciolecia pracy naukowej, red. M. Wysocki, Lublin 2011, 181-195.
Mendieta de E.A., Le système cénobitique basilien comparé au système cénobitique pa¬chômien, RHR 152 (1957) nr 1, 31-80.
Naumowicz J., Wstęp, w: Św. Bazyli Wielki, Pisma ascetyczne, t. 2, ŹM 6, Kraków 2011, 11-42.
Popowski R., Wielki Słownik Grecko-Polski Nowego Testamentu, Warszawa 1985.
Silvas A.M., The Asketikon of St Basile the Great, Oxford – New York 2005.
TillardJ.M.R., Aux sources de l’obéissance religieuse, NRTh 98 (1976) fasc. 7, 592-626.
TillardJ.M.R., Obéissance, DSp XI 535-563.
Veilleux A., La liturgie dans le cénobitisme Pachômien au quatrième siècle, Rome 1968.
Vogüé de A., Regards sur le monachisme des premiers siècles, Studia Anselmiana 130, Rome 2000.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Ciemała, M. (2018). Posłuszeństwo monastyczne w prawodawstwie pachomiańskim i bazyliańskim. Vox Patrum, 65, 129-140. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3496

Marianna Ciemała 
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.