Czy Ewagriusz z Pontu został rzeczywiście potępiony?



Abstrakt

The article in the first part tries to prove on the basis of the arguments raised in recent studies, especially of A. Casiday, that there are no serious reasons to consider the syriac version S 2 of Kephalaia Gnostica as authentic and the ver­sion S 1 as expurged from Origenism. It seems quite the contrary, the version S 1 would be authentic and S 2 would has been contaminated by Origenism of sixth century. So Evagrius would not be the central figure in the so-called first Origenist controversy in the fifth century. In the second part author shows that the name of Evagrius does not appear in the Second Council of Constantinople in 553, in Epistula Synodum de Origene and in Edictum contra Origenem of Justinian. He was condemned probably only by some endemic synod before the official opening of the Council in 553. The question re­garding the real validity of this condemnation still remains open. The III Council of Constantinople in 680-681, II Nicean in 787 and patristic authors simply repeat the condemnation of the previus endemic synod without examining the case.


Słowa kluczowe

Ewagriusz z Pontu; orygenizm; starożytne sobory Kościoła

Concilium Constantinopolitanum III, Sacrorum Conciliorum Nova et Amplissima Col¬lectio, ed. J.D. Mansi, X, Florentiae 1763, 368-388; Conciliorum Oecumenicorum Decreta, ed. G. Alberigo et al., Colonia 1991, 107-122, tłum. A. Baron, w: DSP 1, red. A. Baron – H. Pietras, ŹMT 24, Kraków 2001, 262-303.
Concilium Lateranense (649), Sanctorum Conciliorum Nova et Amplissima Collectio, ed. J.D. Mansi, X, Florentiae 1763; Concilium Lateranense a. 649 celebratum, ed. R. Riedinger, Berlin 1984.
Cyrillus Scytopolitanus, Vita S. Sabae, w: Kyrillos von Skythopolis, ed. E. Schwartz, TU 9/2, Leipzig 1939, tłum. E. Dąbrowska: Cyryl ze Scytopolis, Żywot świętego Saby, w: Cyryl ze Scytopolis, Żywoty mnichów palestyńskich, red. M. Gronowski, ŹM 60, Kraków – Tyniec 2011, 419-450.
Cyrillus Scytopolitanus, Vita S. Cyriaci, w: Kyrillos von Skythopolis, ed. E. Schwartz, TU 9/2, Leipzig 1939, tłum. E. Dąbrowska: Cyryl ze Scytopolis, Żywot świętego Cy¬riaka, w: Cyryl ze Scytopolis, Żywoty mnichów palestyńskich, red. M. Gronowski, ŹM 60, Kraków – Tyniec 2011, 451-470.
Evagrius Ponticus, Practicus, ed. C. Guillaumont – A. Guillaumont, Évagre le Pontique. „Traité pratique ou le Moine”, I-II, SCh 170-171, Paris 1971, tłum. E. Kędziorek: Ewagriusz z Pontu, O praktyce ascetycznej, w: Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, t. 1, ŹM 18, Kraków – Tyniec 1998, 201-230.
Evagrius Ponticus, Gnosticus, w: Évagre le Pontique. „Le Gnostique ou à celui qui est devenu digne de la science”, ed. C. Guillaumont – A. Guillaumont, SCh 356, Paris 1989, tłum. K. Bielawski: Ewagriusz z Pontu, O poznaniu, w: Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, I, ŻM 18, Kraków – Tyniec 1998, 231-245.
Evagrius Ponticus, De malignis cogitationibus, w: Évagre le Pontique. Sur les pensées, ed. P. Géhin – C. Guillaumont – A. Guillaumont, SCh 438, Paris 1998, tłum. L. Nieścior: Ewagriusz z Pontu, O różnych rodzajach złych myśli, BOK 26, Kraków 2006, 15-53.
Evagrius Ponticus, Kephalaia Gnostica, w: Les six Centuries des „Kephalaia gnostica” d’Évagre le Pontique. Édition critique de la version syriaque commune et édition d’une nouvelle version syriaque intégrale avec une double traduction francaise, ed. A. Guillaumont, Patrologia Orientalis 28/1, Paris 1958, 15-257.
Evagrius Ponticus, Scholia in Proverbia, w: Évagre le Pontique. „Scholies aux Prover¬bes”, ed. P. Géhin, SCh 340, Paris 1987, 90-475.
Evagrius Ponticus, Scholia in Ecclesiasten; w: Évagre le Pontique. „Scholies à l’Ecclésiaste”, ed. P. Géhin, SCh 397, Paris 1993, 58-177.
Evagrius Ponticus, Antirheticus, w: Evagrius Ponticus, ed. W. Frankenberg, Berlin 1912, 472-545.
Evagrius Scholasticus, Historia Ecclesiastica, PG 86, 2415-2886, tłum. S. Kazikowski: Ewagriusz Scholastyk, Historia Kościoła, Warszawa 1990.
Baron A., Synody czasów upadku i przemiany Imperium Rzymskiego na Zachodzie, PS 29 (2011) 5-36.
Bunge G., Origenismus – Gnosticismus. Zum geistgeschichtlichen Standort des Evagrios Pontikos, VigChr 40 (1986) 24-45.
Casiday A., Reconstructing the Theology of Evagrius Ponticus. Beyond Heresy, Cam¬bridge 2013.
Clark E., The Origenist Controversy: The Cultural Construcation of an Early Christian Debate, Princeton 1992.
Diekamp F., Die origenistischen Stretigkeiten im sechsten Jahrhundert und das fünfte all¬gemeine Concil, Münster 1899.
Dysinger L., The Condemnation of Evagrius Recondsidered, Paper read at the Oxford Patristic Conference, August 22, 2003, w: https://www.academia.edu/10129054/The_ Condemnation_of_Evagrius_Reconsidered, [dostęp 04.03.2016].
Garnier J., De quinta synodo generali, Lutetia Parisiorum 1684.
Géhin P., Evagriana d’un manuscrit basilien, „Muséon” 109 (1966) 59-85.
Grimbont J. – Hombergen D., Evagrio Pontico, NDPAC I 1879-1881.
Guillaumont A., Évagre et les anathématismes antiorigénistes de 553, StPatr 12 (1961) 219-226.
Guillaumont A., Les Kephalaia Gnostica d’Evagre le Pontique et l’histoire de l’origenisme chez les Grecs et chez les Syriens, Paris 1962.
Guillaumont C. – Guillaumont A., Le texte veritable des „Gnostica” d’Ėvagre le Pon¬tique, RHR 142 (1952) 156-205.
Hausherr I., Les versions syriaque et armenienne d’Evagre le Pontique: leur valeur, leur relation, leur utilization, OCP 22 (1931) 69-118.
Hausherr I., Nouveaux fragments grecs d’Évagre le Pontique, OCP 5 (1939) 229-233.
Hefele Ch.J., The History of the Councils of the Church from the Original Documents, IV, Edinburgh 1895.
Hombergen D., The Second Origenist Controversy. A New Perspective on Cyril of Scythopolis’ Monastic Biographies as Historical Sources for Sixth-Century Origen¬ism, Roma 2001.
Konstantinovsky J., Evagrius Ponticus. The Making of a Gnostic, Farnham 2009.
Misiarczyk L., Osiem logismoi w pismach Ewagriusza z Pontu, Kraków – Tyniec 2007.
Muyldermans J., Evagriana. Extrait de la revue „Muséon”, vol. 42, augmenté de nouve¬aux fragments grecs inédits, Paris 1931, 52-59.
Muyldermans J., À travers la tradition manuscrite d’Évagre le Pontique. Essai sur le manuscrits grecs conservés à la Bibliotheque Nationale de Paris, Louvain 1932.
Noris H., Dissertatio Historica de Synodo Quinta Oecumenica, Viennae 1703.
Potz R., Patriarch und Synode in Konstantinopel, Wien 1971.
Przekop E., Wschodnie patriarchaty starożytne, Warszawa 1984.
Refoulé F., Évagre fut-il Origéniste, RSPT 47 (1963) 398-402.
Young R.D., The Armenian adaptation of Evagrius’ Kephalaia Gnostica w: Origeniana Quinta, red. R.J. Daly, Leuven 1992, 535-541.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Misiarczyk, L. (2018). Czy Ewagriusz z Pontu został rzeczywiście potępiony?. Vox Patrum, 65, 441-459. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3510

Leszek Misiarczyk 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora