Kościół apostolski o wyzwalaniu niewolników. Zarys problematyki



Abstrakt

The statements of St. Paul (1Cor 7:18-24; Gal 3:28; Phil 16-22) and Ignatius of Antioch (Epistula ad Polycarpum 4, 3) were analyzed in this paper. In these statements the authors wrote about the liberation of slaves. The advices of St. Paul and St. Ignatius were addressed to those slaves, who had become Christians. These advices come down to remind the slaves, that they should be obedient and subjected to their masters. However these advices were not said because of their approval of slavery as itself, but rather because they accepted the spiritual vision of Christian life, in which all people are brothers and children of God. The au­thors did not see the necessity of calling for liberation of slaves or demolition of slavery, because in their vision all people – sooner or later – come to abolish the yoke of slavery. It should be highlighted, that in social conditioning of those days, calling for the full abolition of slavery and for liberation of all slaves would be a revolution, which ruins the social order. However, the teaching of the authors of Ancient Church caused the gradual passing away from slavery, through creation the new relationship between master and his slave (i.e. John Chrysostom) and finally caused demolition of slavery.


Słowa kluczowe

św. Paweł; św. Ignacy Antiocheński; niewolnictwo; wyzwalanie niewolników; problematyka społeczna

Biblia Jerozolimska, Poznań 2006.
Biblia Tysiąclecia, Poznań – Warszawa 1980.
Biblia Warszawsko-Praska, w przekładzie z języków oryginalnych opracował K. Roma¬niuk, Kraków 2005.
Constitutiones Apostolorum, ŹMT 42 [wyd. grecko-polskie, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, tłum. S. Kalinkowski], Kraków 2007 = SCL 2, 1-293.
Didascalia Apostolorum, ed. F. Funk, Didascalia et Constitutiones Apostolorum, t. 1, Pa¬derborn 1905.
Grecko-polski Nowy Testament. Wydanie interlinearne z kodami gramatycznymi, tłum. R. Popowski – M. Wojciechowski, Warszawa 1994.
Hermas, Pastor, ed. R. Joly, SCh 53bis, Paris 1968, tłum. A. Świderkówna: Pasterz Her¬masa, w: Pierwsi świadkowie. Pisma Ojców Apostolskich, opr. M. Starowieyski, BOK 10, Kraków 1998, 211-299.
Ignatius Antiochenus, Epistula ad Polycarpum, ed. P.Th. Camelot, SCh 10, Paris 1958, 146-154, tłum. A. Świderkówna: Św. Ignacy Antiocheński, Ignacy do Polikarpa, w: Pierwsi świadkowie. Pisma Ojców Apostolskich, opr. M. Starowieyski, BOK 10, Kraków 1998, 140-142.
Ioannes Chrysostomus, In epistulam ad Philemonem hom, PG 62, 701-720, tłum. T. Sin¬ko, w: Św. Jan Złotousty, Homilie na Listy Pasterskie św. Pawła i na List do Filemona (Tym. I, II. Tyt. Filem.), Kraków 1949, 367-392.
Ioannes Damascenus, In epistulam ad Philemonem esp., PG 95, 1029-1033.
Justinus Martyr, Apologia I, ed. Ch. Munier, SCh 507, Paris 2006, 126-316, tłum. A. Li¬siecki: Św. Justyn, Apologia (Część pierwsza Apologii), w: Św. Justyn, Apologia. Dialog z Żydem Tryfonem, POK 5, Poznań 1926, 1-79.
Pismo Święte Starego i Nowego testamentu, t. 4: Nowy Testament, w przekładzie z języ¬ków oryginalnych ze wstępami i komentarzami, opracował zespół pod red. M. Petera (Stary Testament) – M. Wolniewicza (Nowy Testament), Poznań 2004.
Pismo Święte Nowego Testamentu, w przekładzie z języków oryginalnych oprac. K. Ro¬maniuk, Kraków 2005.
Socrates, Historia Ecclesiastica, ed. G.C. Hansen, GCS NF 1, Berlin 1995.
Theodoretus, Commentarius in Epistulam ad Philemonem 18, PG 82, 872-877, tłum. S. Kalinkowski: Teodoret z Cyru, Komentarz do Listu św. Pawła do Filemona, w: Teodoret z Cyru, Komentarz do listów Pawłowych do Tesalonicza, Tymoteusza, Tytusa, Hilemona i Hebrajczyków, ŹMT 20, Kraków 2001, 197-201.
Barclay J.M.G., Paul, Philemon and the Dilemma of Christian Slave-Ownership, NTS 37 (1991) 161-186.
Bartchy S.S., Mallon Chresai: First Century Slavery and 1 Corinthians 7:21, Missuola 1973.
Bradley K., Slavery and Society at Rome, Cambridge 1994.
Bradley K.R., Slaves and Masters in the Roman Empire: A Study in Social Control, Col¬lection Latomus 185, New York 1987.
Brunt P.A., Studies in Greek History and Thought, Oxford 1993, 343-388.
BucklandW.W., The Roman Law of Slavery: The Condicion of the Slave in Private Law from Augustus to Justinian, Cambridge 1970.
Combes I.A.H., The Metaphor of Slavery in the Writings of the Early Church. From the New Testament to the Beginning of the Fifth Century, Journal for the Study of the New Testament. Supplement Series 156, Sheffield 1998.
Corcoran G., Slavery in the New Testament II, „Milltown Studies” 6 (1980) 62-83.
Dąbrowski E., Komentarz, w: Listy do Koryntian, Wstęp – przekład z oryginału – komen¬tarz, opr. E. Dąbrowski, Pismo Święte Nowego Testamentu, t. 7, Poznań 1965.
Dictionnaire de Droit Cononique, éd. R. Naz, t. 5, Paris 1953.
Harrill J.A., The Manumission of Slaves in Early Christianity, Tübingen 1995.
Jankowski A., List do Filemona. Wstęp historyczno-krytyczny, w: Listy więzienne święte¬go Pawła: Do Filipian – Do Kolosan – Do Filemona – Do Efezjan, Wstęp – przekład z oryginału – komentarz, opr. E. Dąbrowski, Pismo Święte Nowego Testamentu, t. 8, Poznań 1962, 309-316.
Klein R., [rec.] J.A. Harrill, The Manumission of Slaves in Early Christianity, Tübingen 1995, RQ 91 (1996) 262-266.
Klein R., Die Sklavenfrage bei Theodoret von Kyrrhos: „Die 7. Rede des Bischofs über die Vorsehung”, w: Romanitas-Christianitas: Untersuchungen zur Geschichte und Li¬teratur der römischen Kaiserzeit, Johannes Straub zum 70. Geburtstag am 18. Okto¬ber 1982 gewidmet, hrsg. G. Wirth – K.-H. Schwarte – J. Heinrichs, Berlin 1982, 586-633.
MacMullen R., What Difference did Christianity make?, „Historia” 35 (1986) 322-343.
Martin D., Slavery as Salvation: The Metaphor of Slavery in Pauline Christianity, New Haven 1990.
Nautin P., Ignazio di Antiochia, NDPAC II 2514-2516.
Nautin P., Policarpo, NDPAC III 4211-4213.
Rupprecht A.W., Attitudes on Slavery among the Church Fathers, w: New Dimensions in New Testament Study, ed. R.N. Longenecker – M.C. Tenney, Grand Rapids 1974, 261-277.
Stewart-Sykes S., Didascalia degli Apostoli, NDPAC I 1402-1403.
Szczur P., Kościół wobec niewolnictwa (I-IV w.). Zarys problematyki, w: In Persona Chri¬sti. Księga na 80-lecie Księdza Profesora Czesława S. Bartnika, red. K. Góźdź, t. 1, Lublin 2009, 169-182.
Szczur P., Niewolnictwo jako problem duszpasterski w nauczaniu Jana Chryzosto¬ma, w: Problemy duszpasterskie starożytnego Kościoła, red. J. Pałucki – P. Szczur – M. Szram – M. Wysocki, Lublin 2009, 69-89.
Szczur P., Problematyka społeczna w późnoantycznej Antiochii na podstawie nauczania homiletycznego Jana Chryzostoma, Lublin 2008.
Weiler I, Die Beendigung des Sklavenstatus im Altertum. Ein Beitrag zur vergleichenden Sozialgeschichte, Forschungen zur antiken Sklaverei 36, Stuttgart 2003.
Westermann W.L., The Slave Systems in Greek and Roman Antiquity, Memoirs of the American Philosophical Society 40, Philadelphia 1955.
Zelnick-AbramovitzR., Not Wholly Free. The Concept of Manumission and the Status of Manumitted Slaves in the Ancient Greek World, Mnemosyne, Bibliotheca Classica Batava, Supplementum 266, Leiden 2005.
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Szczur, P. (2018). Kościół apostolski o wyzwalaniu niewolników. Zarys problematyki. Vox Patrum, 65, 617-629. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3523

Piotr Szczur 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 3 4 5 6 > >>