Przebóstwienie człowieka w pismach Jana Kasjana



Abstrakt

One of the principal ideas in oriental anthropology is that of the divinization of man. The author studies this idea in John Cassian and draws the conclusion that not only was it known to Cassian, but indeed it is the filter through which he views the question of grace. The author arrives at this conclusion, above all, by underlin­ing oriental monasticism as the original context of the theology of divinization. Cassian was trained as a theologian and monk in this very ambience. All of the elements of the concept of divinization are present in the writings of Cassian and the two biblical models for the qšwsij of man – its creation of man in the image and likeness of God (Gen 1: 26-27) and the Transfiguration on Mount Tabor (Mt 17: 1-8; Mc 9: 2-8; Lc 9: 28-36) – are widely commented on by Cassian and form the basis of his theological and ascetical teaching. Cassian’s doctrine on grace, which is deeply penetrated by the concept of divinization, propounds the idea that, after original sin, the likeness of God in man is destroyed, but the image of God in man – reason, free will, and conscience – remains. The grace of God, perceived through the prism of divinization, in Cassian implies not a “resurrection” of the dead nature of man, but a strengthening of his relationship with God, a passage from the condition of “slave” to that of “friend”. This teaching, characterized as it is by a salvific optimism which is typically oriental, according to the author, should no longer be regarded as a form of semipelagianism. Rather, but with due qualification, it should be regarded as a valid and interesting way of speaking on the perennially difficult quaestio of the relationship between grace and free will.


Słowa kluczowe

przebóstwienie; obraz i podobieństwo; wolna wola; semipelagianizm

Brosse J., Mistrzowie duchowi. Leksykon, tłum. I. Kania, Katowice 2000
Congar Y., Człowiek i przebóstwienie w teologii prawosławnej, tłum. L. Grygiel – S. Grygiel, „Znak” 169-170 (1968)
Eckmann A., Przebóstwienie człowieka w pismach wczesnochrześcijańskich, Lublin 2003
Joannes Cassianus, Collationes Patrum XXIV, ed. M. Petschenig, CSEL 13, Vindobonae 1886, Jan Kasjan, Rozmów dwadzieścia cztery, tłum. L. Wrzoł, POK 6-7, Poznań 1928-1929
Joannes Cassianus, De incarnatione Domini contra Nestorium libri VII, ed. M. Petschenig, CSEL 17, Vindobonae 1888, 233-391
Joannes Cassianus, De institutis coenobiorum et de octo principalium vitiorum remediis libri XII, ed. M. Petschenig, CSEL 17, Vindobonae 1888, 1-231
Kijas Z.J., Przebóstwienie człowieka i świata, Kraków 2000
Lorda J.L., Łaska Boża, tłum. J. Lekan, Lublin 2012
Łosski W.N., Teologia mistyczna Kościoła wschodniego, tłum. I. Brzeska, Kraków 2007
Nardi C., Le idee antropologiche, morali e pedagogiche di Giovanni Crisostomo e la filosofia popolare, „Vivens Homo” 1 (1990)
Nocoń A., „Initium fidei” w ujęciu Jana Kasjana, VoxP 34 (2014) t. 61, 359-371
Oko D., Łaska i wolność. Łaska w Biblii, nauczaniu Kościoła i teologii współczesnej, Kraków 1997
Paprocki H., Przebóstwienie, EK XVI 608
Składanowski M., Synergizm Bożej łaski i ludzkiej wolności. Czy droga przebóstwienia człowieka w teologii wschodniej jest pelagiańska?, „Roczniki Teologii Ekumenicznej” 3(58) (2011)
Soeur Marie-Ancilla, Saint Jean Cassien. Sa doctrine spirituelle, Marseille 2002
Stewart C., Kasjan Mnich, tłum. T. Lubowiecka, ŹM 34, Kraków 2004
Turek W.J., Idea przebóstwienia człowieka we współczesnych opracowaniach patry¬stycznych, StPł 32 (2004)
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Nocoń, A. (2018). Przebóstwienie człowieka w pismach Jana Kasjana. Vox Patrum, 63, 185-197. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3558

Arkadiusz Nocoń 
Pontificia Università Gregoriana a Roma  Włochy



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora