Ciało ludzkie i jego udział w szczęściu nieba – koncepcja Pseudo-Dionizego Areopagity wobec poglądów neoplatoników pogańskich



Abstrakt

In seventh chapter of his On the Ecclesiastical Hierarchy Pseudo Dionysius the Areopagite treats on the ceremony of burial. While explaining the rites he makes a few remarks on the Christian understanding of the body and its fate af­ter death, and how it is inconsistent with some pagan views on the matter. He discusses several opposite statements of the complete disintegration of the body, metempsychosis and seeing the life of the body after death exactly like the life on earth (On the Ecclesiastical Hierarchy VII 3, 1). This polemic is pointed against Neoplatonic philosophers who held such opin­ions, and to understand the difference between pagan and Christian view on the matter, the second part of the article considers the Neoplatonic view of the life after death. At Neoplatonic schools there were a different opinions of whether the embodiment is good or rather damaging to the intellectual soul. Philosophers like Plotinus and Porphyry explained descend of the soul as being evil, while Iamblichus and Damaskios thought otherwise. However there were points in which Neoplatonics were completely in agreement. All of them admitted that the happiness of the soul after death is possible only without the material body, and that the soul can reincarnate. Analysis of Neoplatonic view shows that the negative approach to the body is not the feature that could be ascribed to all Late Greek philosophers. Pseudo-Dionysius sees the problem in the Christian perspective. The soul at the moment of death does not loose completely the connection with the body and thus death does not mean the dissolution of the substance. However the new body that will be given to believers after resurrection will not be exactly the same with the earthly one.


Słowa kluczowe

Pseudo-Dionizy Areopagita; ciało; neoplatonizm; dusza; połączenie duszy z ciałem

Armstrong A.H. – Marcus R.A., Wiara chrześcijańska a filozofia grecka, tłum. H. Bed¬narek, Warszawa 1964
Beierwaltes W., Platonizm w chrześcijaństwie, tłum. P. Domański, Kęty 2003
Blumenthal H.J., Soul and Intellect. Studies in Plotinus and Later Platonism, Aldershot 1993
Finamo¬re J.F., Iamblichus and the Theory or the Vehicle of the Soul, Chico 1985
Gertz S.R.P., Death and Immortality in Later Platonism. Study on the Ancient Com¬mentaries on Plato’s „Phaedo”, Leiden – Boston 2011
Iamblichus, De anima. Text translation and commentary, ed. J.F. Finamore – J.M. Dillon, Leiden – Boston – Köln 2002
Jáuregui M.H. de, Orphism and Christianity in Late Antiquity, Berlin – New York 2010
Louth A., Denys the Areopagite, London 1989
Klitenic Wear S. – Dillon J., Dionysius the Areopagite and the Neoplatonist Tradition. Despoiling the Hellens, Ashgate 2006
Plato, Phaedo, ed. H.N. Fowler, w: Plato, Euthyphro, Apology, Crito, Phaedo, Phaedrus, London 2005, 280-281, tłum. W. Witwicki, w: Platon, Dialogi, t. 1, Kęty 1999
Plato, Phaedrus, ed. H.N. Fowler, w: Plato, Euthyphro, Apology, Crito, Phaedo, Phae¬drus, s. 482, tłum. W. Witwicki, w: Platon, Dialogi, t. 1
Plotinus, Enneades, ed. P. Henry – H.R. Schwyzer, w: Plotinus, Opera, t. 2, Paris – Bruxelles 1951, 228-230, tłum. A. Krokiewicz: Plotyn, Enneady IV-V, Warszawa 2000
Porphirius, Contra Christianos, wyd. grecko-polskie, tekst grecki i oprac. A. Caba, tłum. P. Ashwin-Siejkowski: Porfiriusz, Przeciw chrześcijanom, Kraków 2006
Proclus, Institutio theologica, ed. E.R. Dodds, Oxford 1992, 182, tłum. R. Sawa: Proklos, Elementy teologii, Warszawa 2002
Pseudo-Dionysius Areopagita, De ecclesiatica hierarchia, ed. G. Heil – A.M. Ritter, w: Pseudo-Dionysius Areopagita, Corpus Dionysiacum II, Patristische Texte und Studien 36, Berlin 1991, 122-123, tłum. M. Dzielska, w: Pseudo-Dionizy Areopagita, Pisma teolo¬giczne, Kraków 2005
Reale G., Historia filozofii starożytnej, tłum. E.I. Zieliński, t. 3, Lublin 1999
Shaw G., Theurgy and the Soul. The Neoplatonism of Iamblichus, University Park 1995
Smith A., Porphyry’s Place in Neoplatonic Tradition, Hague 1974
Steel C., The Changing Self. A Study on the Soul in later Neoplatonism: Iamblichus, Damascius and Priscianus, Brussel 1978
Stępień T., Czy dusza ludzka jest indywidualna? Kontrowersje wokół rozumienia duszy w starożytnym neoplatonizmie niechrześcijańskim, SPCh 48 (2012) nr 1, 89-93
Stępień T., Pseudo-Dionizy Areopagita chrześ¬cijanin i platonik. Polemiczne aspekty pism „Corpus Dionysiacum” w kontekście mowy św. Pawła na Areopagu (Dz 17, 22-31), Warszawa 2010
Stępień T., Rola symbolu w filozofii neoplatońskiej, STV 45 (2007) nr 2, 79-95
Zuckert C., Plato’s Philosophers. Coherence of the Dialogues, Chicago 2009
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Stępień, T. (2018). Ciało ludzkie i jego udział w szczęściu nieba – koncepcja Pseudo-Dionizego Areopagity wobec poglądów neoplatoników pogańskich. Vox Patrum, 63, 199-216. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3559

Tomasz Stępień 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora