Organizacja wojskowa Peloponezu według Jerzego Gemistosa Plethona



Abstrakt

The article summarises, analyses and develops the opinions conveyed by the secondary literature regarding the inspirations for the reorganisation of the military system of Peloponnese as proposed by George Gemistos Plethon. Three sources of inspiration taken into consideration are: the ancient one (Platonic theo­retical framework and the Spartan society), the Byzantine one (the pronoia sys­tem) and the Ottoman one (the timar system). It seems that for Plethon the ancient component was more important in the symbolic sphere related to the Hellenic identity promoted by him. The core of the reform consists of the idea of binding the duties towards the state with the income derived from the land. The analogies are to be found among the institutions contemporary to Plethon.


Słowa kluczowe

Plethon; pronoia; timar; filozofia polityczna Platona; społeczeństwo spartańskie

Aristoteles, Politica, w: tenże, [Opera], ed. I. Bekker, vol. 2, Berolini 1831, 1267, tłum. L. Piotrowicz: Arystoteles, Polityka, Warszawa 2004
Baloglu Ch.P., The Institutions of Ancient Sparta in the Works of Plethon, w: Proceedings of the International Congress on Plethon and his Time (Mystras, 26-29 June 2002), Athens – Mys¬tras 2003
Bartusis M.C., The Cost of Late Byzantine Warfare and Defense, ByF 16 (1991)
Bartusis M.C., The Late Byzantine Army. Arms and Society, 1204-1453, Philadelphia 1992
Bruell Ch., On Plato’s Political Philosophy, „The Review of Politics” 56 (1994) fasc. 2, 261-282
Cahen C., Pre-Ottoman Turkey, New York 1968
Charanis P., On the Social Structure and Economic Organization of the Byzantine Empire in the Thirteenth Century and later, „Byzantinoslavica” 12 (1951) 94-153
Charanis P., The Monastic Properties and the State in the Byzantine Empire, DOP 4 (1948) 51-118
Coby P., On Warriors & Artisans: The Case for Moral Virtue in Platon’s „Republic”, „Polity” 15 (1983) nr 4, 515-535
Cornford F.M., Plato’s Commonwealth, „Greece & Rome” 4 (1935) nr 11, 92-108
Erder L., The Measurment of Preindustrial Population Changes: The Ottoman Empire from the 15th to the 17th Century, „Middle Eastern Studies” 11 (1975) fasc. 3, 284-301
Georgius Gemistus Plethon, Ad principem Theodorum de rebus Peloponnesiacis Oratio II, ed. Σ.Π. Λάμπρος, w: Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, t. 4, εν Αθήναις 1930
Georgius Gemistus Plethon, Ad regem Emmanuelem de rebus Peloponnesiacis Oratio I, ed. Σ.Π. Λάμπρος, w: Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, t. 3
Georgius Gemistus Plethon, De Isthmo, ed. Σ.Π. Λάμπρος, w: Παλαιολόγεια και Πελοποννησιακά, t. 3, εν Αθήναις 1926
Georgius Gemistus Plethon, Fragmenta de legibus, ed. C. Alexandre: Pléthon, Traité des lois, Paris 1858
İnalcık H., An Economic and Social History of the Ottoman Empire, 1300-1914, Cam¬bridge 1994
Kazhdan A., Pronoia: The History of a Scholarly Discussion, „Mediterranean Historical Review” 10 (1995) 133-163
Klosko G., The Nocturnal Council in Plato’s „Laws”, „Political Studies” 36 (1988) 74-88
Laiou A.E., Economic Though and Ideology, w: The Economic History of Byzantium. From the Seventh through the Fifteenth Century, ed. A.E. Laiou, Washington 2007
Laiou A.E., The Agrarian Economy, Thirteenth-Fifteenth Centuries, w: The Economic History of Byzantium. From the Seventh through the Fifteenth Century, ed. A.E. Laiou, Washington 2007
Λουγγής Τ.Κ., Βυζαντινές λόγιες απόψεις περί χρήματος και αγοράς το 14ο αιώνα, w: Χρήμα και αγορά στην εποχή των Παλαιολόγων, ed. Ν.Γ. Μοσχονάς, Αθήνα 2003
Masai F., Pléthon et le platonisme de Mistra, Paris 1956
Monfasani J., Pletho’s Date of Death and the Burning of his „Laws”, ByZ 98 (2005)
Μαμαλάκης Ι.Π., Γεώργιος Γεμιστός-Πλήθων, Αθήνα 1939
Медведев И., Мистра. Очерки истории и культуры поздневизантийского города, Ленинград 1973
Necipoğlu N., Byzantium Between the Ottomans and the Latins: Politics and Society in the Late Empire, Cambridge 2009
Özel O., Limits of the Almighty: Mehmed II’s „Land Reform” Revisited, „Journal of the Economic and Social History of Orient” 42 (1999) fasc. 2, 226-246
Planinc Z., Plato’s Political Philosophy. Prudence in the „Republic” and the „Laws”, Columbia – London 1991
Plato, Leges, w: tenże, Dialogi, ed. K.F. Hermann, vol. 5, Lipsiae 1920, 399, tłum. M. Maykowska: Platon, Prawa, Warszawa 1997
Plato, Res publica, w: tenże, Dialogi, ed. K.F. Hermann, vol. 4, Lipsiae 1911, 102, tłum. W. Witwicki: Platon, Państwo, Warszawa 1994
Plutarchus, Lycurgus, w: tenże, Vitae parallelae, vol. 3, fasc. 2, ed. K. Ziegler, Lipsiae 1973, 12, 2-8, tłum. K. Korus: Plutarch, Żywoty równoległe, t. 1, Warszawa 2004
Raszewski J., Jerzy Gemistos Plethon i jego helleńskie państwo, Warszawa 2010
Reeve C.D.C., Philosopher-Kings: The Argument of Plato’s Republic, Princeton 1988
Schofield M., Plato: Political Philosophy, Oxford 2006
Shinder J., Early Ottoman Administration in the Wilderness: Some Limits on Compari¬son, „Journal of Middle East Studies” 9 (1978) fasc. 4, 497-517
Siniossoglou N., Radical Platonism in Byzantium. Illumi¬nation and Utopia in Gemistot Plethon, Cambridge 2011
Venzke M.L., Aleppo’s Mālikāne-Dīvānī System, „Journal of the American Oriental Society” 106 (1986) nr 3, 451-469
Voegelin E., The Collected Works of Eric Voegelin, vol. 16: Order and History, vol. 3: Plato and Aristotle, ed. D. Germino, Columbia 2000
Woodhouse C.M., George Gemistos Plethon. The Last of Hellenes, Oxford 1986
Zakythinos D.A., Les Despotat grec de Morée. Histoire politique, t. 1, London 1932
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Raszewski, J. (2018). Organizacja wojskowa Peloponezu według Jerzego Gemistosa Plethona. Vox Patrum, 63, 445-457. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/3574

Jacek Raszewski 
Uniwersytet Warszawski  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.