The idea of the humble lowliness in the ancient Greek thought

Mariusz Szram

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Poland


Abstract

Even though the ancient Greeks did not recognize humility as a virtue, in the later Christian sense, their literature (Solon, Hesiod, Herodotus, Euripides) and philosophy (Plato, Aristotle, Theophrastus, stoics, Plutarch, Plotinus) contains some elements of the idea of the humble lowliness. Pride – considered as the greatest vice – was not contrasted with humility, but with the attitude of just pride arising from a based on the principle of moderation sense of finding oneself suffi­cient and confident in one’s own capabilities. This virtue – which can be defined as a sense of self-worth – was reserved for those capable of ethical courage, the morally strong. The attitude that Christianity considered as the virtue of humility was associated in antiquity with modesty, which was the equivalent of a just pride, referring to the weak people, unfit to accomplish great deeds, or with shyness, fear or cowardice.

Keywords:

virtue, idea of moderation, attitude of just pride, humility, pride, ancient Greek literature, Solon, Herodot, Plato, Aristotle, Theophrastus, Plutarch

Adnès P., Humilité, DSp VII 1137
Aristoteles, Ethica nicomachea, ed. F. Susemihl – O. Apelt, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Lipsiae 1912, 35, tłum. D. Gromska: Arystote¬les, Etyka nikomachejska, w: tenże, Dzieła wszystkie, t. 5, Warszawa 1996
Aristoteles, Rhetorica, ed. M. Dufour, t. 1, Paris 1938
Arnou R., Le Désir de Dieu dans la philosophie de Plotin, Paris [1921?]
Augustinus, De civitate Dei, ed. B. Dombart – A. Kalb, CCL 48, Turn¬hout 1955
Cathrein V., Haben die heidnischen Philosophen die Demut gekannt?, „Zeitschrift für Ascese und Mystik” 1 (1926) 283-288
Clemens Alexandrinus, Stromata, ed. C. Mondésert – P.Th. Camelot, SCh 38, Paris 1954, 134, tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska: Klemens Aleksandryjski, Kobierce zapisków filozoficznych dotyczących prawdziwej wiedzy, t. 1, Warszawa 1994
Danielewicz J., Wstęp, w: Liryka starożytnej Grecji, opr. J. Danielewicz, Warszawa – Poznań 1996
Diogenes Laertios, Vitae philosophorum, ed. H.G. Huebnerus, t. 1, Lipsiae 1828
Eckmann A., Nauka św. Augustyna o pokorze jako podstawie ascezy chrześcijańskiej, w: Wczesnochrześcijańska asceza. Zagadnienia wybrane, red. F. Drączkowski – J. Pałucki, Lublin 1993, 83-97
Epictetus, Dissertationes, ed. H. Schenkl, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Latinorum Teubneriana, Lipsiae 1898
Euripides, Bacchantes, ed. E.Ch. Kopff, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, Leipzig 1982, 4-5, tłum. J. Łanowski: Eurypides, Bachantki, w: tenże, Tragedie, Warszawa 1980
Gauthier R.A., Magnanimité. L’idéal de la gran¬deur dans la philosophie païenne et dans la théologie chrétienne, Paris 1951
Herodotus, Historiae, ed. A.D. Godley, Loeb Classical Library, t. 3, London – Cambridge Mass. 1957, 318, tłum. S. Hammer: Herodot, Dzieje, Warszawa 2002
Hesiodus, Labores et dies, ed. P. Mazon, Paris 1977, 86, tłum J. Łanowski: Hezjod, Prace i dni, w: tenże, Narodziny bogów (Theogonia), Prace i dni, Tarcza, Warszawa 1999
Joannes Chrysostomus, In Acta Apostolorum hom., PG 60
Kozera M., Ideały Ojców pustyni. Pathos i apatheia, Lublin 2000
Origenes, Contra Celsum, ed. M. Borret, SCh 147, Paris 1969, 214-218, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Przeciw Cel¬susowi, Warszawa 1986
Plato, Cratylus, ed. L. Méridier, w: Platon, Oeuvres complètes, V/2, Paris 1931
Plato, Leges, ed. R.G. Bury, Loeb Classical Library, t. 1, London – Cambridge Mass. 1961, 294-296, tłum. M. Maykowska: Platon, Prawa, Warszawa 1997
Plato, Respublica, ed. É. Chambry, w: Platon, Oeuvres complètes, VII/1, Paris 1933
Plato, Theaetetus, ed. A. Diès, w: Platon, Oeuvres complètes, VIII/2, Paris 1924
Plotinus, Enneades, ed. É. Bréhier, t. 5, Paris 1931, 15, tłum. A. Krokiewicz: Plotyn, Enneady, t. 2, Warszawa 2001
Plutarchus, De tranquillitate animi, ed. G.N. Bernardakis, w: Plutarchus Cheronensis, Moralia, Bibliotheca Scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana, t. 3, Lipsiae 1891, 235- 236, tłum. Z. Abramowiczówna: Plutarch z Cheronei, O pogodzie ducha, w: tenże, Moralia. Wybór pism filozoficzno-popularnych, Wrocław 2005
Rehrl S., Das Problem der Demut in der profan-griechischen Literatur, Münster 1961
Seneca, De constantia sapientis, ed. R. Waltz, w: Sénèque, Dialogues, t. 4, Paris 1927
Solon, Fragmenta, ed. T. Gaisford, w: Poetae minores graeci, t. 3, Lipsiae 1823, 137-138, tłum. W. Appel: Solon, Fragmenty, w: Liryka starożytnej Grecji, opr. J. Danielewicz, Warszawa – Poznań 1996
Solon, Salamina, ed. Gaisford, w: Poetae minores graeci, t. 3, Lipsiae 1823, 137-138, tłum. W. Appel: Solon, Fragmenty, w: Liryka starożytnej Grecji, opr. J. Danielewicz, Warszawa – Poznań 1996
Theognis Megareus, Elegiae, ed. E. Diehl – D. Young, Bibliotheca Scriptorum Grae¬corum et Romanorum Teubneriana, Lipsiae 1961, 16, tłum. W. Appel: Teognis, Elegie, w: Liryka starożytnej Grecji, opr. J. Danielewicz, Warszawa – Poznań 1996
Theophrastus, Characteres, ed. J.M. Edmonds, Loeb Classical Library, London – Cambridge Mass. 1961
Zagórski D., Ideał mesotes w pismach Klemensa Aleksandryjskiego, Lublin 2001
Zagórski D., Recepcja Arystotelesowskiego ideału mesotes w doktrynie Klemensa Alek-sandryjskiego. Problem definicji, RT 51 (2004) z. 4, 5-42

Published
2013-12-16


Szram, M. (2013). The idea of the humble lowliness in the ancient Greek thought. Vox Patrum, 60, 405–415. https://doi.org/10.31743/vp.3998

Mariusz Szram 
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II



License

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.