Od charyzmatu do Ordo exorcistarum. Rozwój praktyki egzorcyzmu w pierwotnym chrześcijaństwie



Abstrakt

The term „exorcism” comes from the Latin exorcismus and from the Greek term, which originally meant „an oath”, but later in a Christian environ­ment has assumed the meaning „to curse” or „to expel the demons/evil spirits”. The practice of exorcism in early Christianity has been influenced by Old Testa­ment, ancient Judaism and especially by the exorcisms done by Jesus Christ and described in the New Testament. In patristic texts of IInd and IIIrd century we find the following elements of an exorcism: prayer in the name of Jesus, recitation of some elements of early Christian Creed, reading of the Gospel and it was done as an order. An exorcism has been accompanied by the imposition of hands, fast and using of the holy cross. An exorcism has been usually performed publicly and was treated as evidence of the truth of the Christian faith. Until the IIIrd century there was no office of exorcist in the ancient Church and the ministry of it was not con­nected at all with the priesthood, but depended on the individual charisma received from God and was confirmed by the effectiveness to realase the possessed people.


Słowa kluczowe

egzorcyzm; ordo exorcistarum

Acta Thomae, ed. M. Bonnet, w: Acta Apostolo¬rum apocrypha, II/1, Leipzig 1898
Amorth G., Wyznania egzorcysty, tłum. F. Gołębiowski, Częstochowa 2007
Campbell A.F. – Flangan J.W., 1-2 Samuel. Introduction and Commentary, w: The New Jerome Biblical Commentary
Clemens Alexandrinus, Excerpta ex Theodoto, ed. F. Sagnard, SCh 23, Paris 1948
Cyprianus, Ad Demetrianum, ed. G. Hartel, CSEL 3/1, Vindobonae 1868, tłum. J. Czuj: Cyprian, Do Demetriana, w: Św. Cyprian, Pisma, I: Traktaty, POK 19, Poznań 1937
Cyprianus, De catholicae Ecclesiae unitate, ed. G. Hartel, CSEL 3/1, Vindobonae 1868, tłum. J Czuj: Św. Cyprian, O jedności Kościoła katolickiego, POK 19
Cyprianus, Epistula, ed. G.F. Diercks, CCL 3C, Turnhout 1996, tłum. W. Szołdrski: Św. Cyprian, Listy, PSP 1, Warszawa 1969
Eusebius Caesariensis, HE, ed. G. Bardy, SCh 41, Paris 1955, tłum. A. Lisiecki: Euzebiusz z Cezarei, Historia kościelna, POK 3, Poznań 1924
Grzybek S., Księga Tobiasza. Wstęp, przekład, komentarz, Poznań 1963
Hermas, Pastor, ed. R. Joly, SCh 53bis, Paris 1997, tłum. A. Świderkówna: Hermas, Pasterz, w: Pierwsi świadkowie, BOK 10, Kraków 1998
Homerus, Ilias, ed. P. Mazon – P. Chantraine – P. Collart – R. Langumier, I, Paris 1937
Irenaeus, Adversus haereses, ed. A. Rousseau – L. Doutrelau, SCh 264, Paris 1982
Iustinus, Apologia, ed. M. Marcovich, PTS 38, Berlin – New York 1994, tłum. L. Misiarczyk: Justyn Męczennik, 2 Apologia, BOK 24
Iustinus, Dialogus cum Tryphone, ed. M. Marcovich, PTS 47, Berlin – New York 1997, tłum. L. Misiarczyk: Justyn Męczennik, Dialog z Żydem Tryfonem, w: Justyn Mę¬czennik, 1 i 2 Apologia. Dialog z Żydem Tryfonem, Warszawa 2012
Kilpatrick W.K., Psychologiczne uwiedzenie. Czy psychologia zastąpi religię?, tłum. R. Lewandowski, Poznań 2007
Łach J., Księgi Samuela. Wstęp, przekład, komentarz, Poznań-Warszawa 1973
Martyrium Andreae, ed. J.M. Prieur, CCAp 6, Turnhout 1989
Nat P.G. van der, Geister, RACh IX 740-750
Nicolotti A., Esorcismo cristiano e possessione diabolica tra II e III secolo, Turnhout 2011
Nowell I., Tobit, w: The New Jerome Biblical Commentary, ed. R.E. Brown – J.A. Fit¬zmyer – R.E. Murphy, London 1992
Origenes, Commentarii in Matthaeum, ed. E. Klostermann – E. Benz, GCS 40, Leipzig 1936
Origenes, Commentariorum series in evangelium Matthaei, ed. E. Klostermann – E. Benz – U. Treu, GCS 38, Berlin 1976, tłum. K. Augustyniak: Orygenes, Komentarz do Ewan¬gelii według św. Mateusza, cz. 2: Commentariorum series, ŹMT 25, Kraków 2002
Origenes, Contra Celsum, ed. M. Borret, SCh 147, Paris 1969, tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Przeciw Celsusowi, Warszawa 1986
Origenes, Homiliae in Exodum, ed. M. Borret, SCh 321, Paris 1985
Plato, Symposium, ed. J. Burnet, w: Plato, Opera, II, Oxford 1901
Seweryniak H., Tajemnica Jezusa, Warszawa 2000
Sorensen E., Possesion and Exorcism in the New Testament and Early Christianity, Tübin¬gen 2002
Studer B., Demone, NDPAC I 1359-1368
Tatianus, Oratio ad Graecos, ed. M. Marcovich, PTS 43, Berlin – New York 1995, tłum. L. Misiarczyk: Tacjan Syryjczyk, Mowa do Greków, BOK 24, Kraków 2004
Ter¬tullianus, Ad uxorem, ed. Ch. Munier, SCh 273, Paris 1980, tłum. K. Obrycki: Tertulian, Do żony, w: Tertulian, Wybór pism, II, PSP 29, Warszawa 1983
Tertullianus, Apologeticum, ed. E. Dekkers, CCL 1, Turnhout 1954, tłum. J. Sajdak: Tertulian, Apologetyk, POK 20, Poznań 1947
Ter¬tullianus, De anima, ed. J.H. Waszink, CCL 2
Tertullianus, De corona, ed. E. Kroymann, CCL 2, tłum. T. Skibiński: Tertulian, O wieńcu, w: Tertulian, Wybór pism, III, PSP 65
Tertullianus, De idololatria, ed. A. Reifferschied – G. Wissowa, CCL 2, Turnhout 1954, tłum. K. Obrycki: Tertulian, O bałwochwalstwie, w: Tertulian, Wybór pism, III, PSP 65, Warszawa 2007
Tertullianus, De spectaculis, ed. M. Turcan, SCh 332, Paris 1986, tłum. W. Myszor: Tertulian, O widowiskach, w: Tertulian, Wybór pism, PSP 5, Warszawa 1970
Theophilus Antiochenus, Ad Autolycum, ed. M. Marcovich, PTS 44, Berlin – New York 1995, tłum. L. Misiarczyk: Teofil z Antiochii, Do Autolika, w: Pierwsi apologeci grec¬cy, BOK 24, Kraków 2004
Traditio apostolica, ed. B. Botte, SCh 11bis, Paris 1968
Twelftree G.H., In the Name of Jesus. Exorcism among Early Christians, Grand Rapids 2007
Vita Andreae Gregorii Tourensis, ed. M. Prieur, CCAp 6
Vitz P.C., Psychologia jako religia. Kult samouwielbienia, Warszawa 2002
Wiśniewski R., Wróżbiarstwo chrześcijańskie w późnym antyku, Warszawa 2013
Wojciechowski M., Wstęp, w: Ksiega Tobiasza, czyli Tobita, Nowy Komentarz Biblijny 12, Częstochowa 2005
Wypustek A., Magia antyczna, Wrocław 2001
Zalewski S., Walka ze złem osobowym, Płock 2013
Zyzek K., Rdz 6,1-4 w antycznej tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej, Warszawa 2012
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Misiarczyk, L. (2018). Od charyzmatu do Ordo exorcistarum. Rozwój praktyki egzorcyzmu w pierwotnym chrześcijaństwie. Vox Patrum, 59, 67-85. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/4015

Leszek Misiarczyk 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL

 

 


Inne teksty tego samego autora