Maturam frugem flore manente ferens: pochwała starości w poezjach Auzoniusza



Abstrakt

Decimus Ausonius Magnus (ca 310-394) was a rhetorician, a teacher, a tutor of young Gratian and a highly-ranked, influential official, as well as one of the most famous poets of the late Roman Empire. In his poems, he frequently described the small world he belonged to, the daily routine of his own, of his relatives, professional colleagues and friends. As the poet reached his old age, he made it a subject of his poetry. Ausonius considers old age to be a blessing, a time which permits a wise, generous person to gather fruit of his good deeds and fulfilled duties, to watch children and grandchildren grow and achieve successes, to share one’s wisdom with younger persons. Ausonius shows his grandfather and his grand­mother, his aunts, but first of all his father, Ausonius senior, as the examples of happy old persons, loving and loved, respected and needed by the people who surrounded them. He notices that old persons can be joyful, healthy and beautiful. Writing about old age, he mentions illness only once, while expressing his joy of having recovered and being able to send greetings to the grandson who celebrates his birthday. In spite of his age, Ausonius still loves his wife Sabina, who died many years before, the same way as he loved her when he was a young husband. He is deeply attached to Bissula, the charming German girl cap­tured and given to him by the Emperor Valentinian I probably circa 368. Besides, he really enjoys spending time with his friends and with the Muses. In his epigrams, most of which don’t have personal, but rather literary character, the poet translates, quotes, paraphrases and imitates Greek and Latin epigrams which deal with the theme of old age. Although in Ausonius’ poems exists an obvious resemblance to their models, he grants himself much freedom in his remouldings. Not only he alters circumstantial details, expands or abbrevi­ates the original, bur also uses them as mere starting points of his reflexion. It becomes more important for him to ponder over quickly passing youth or over a lover’s feelings towards a woman who rejected him when she was young, but whom he still admires, than to play a literary game. Ausonius never parodies nor even portrays women trying to attire men in their old age, even though he may mock old men pretending to look younger than they are. Neither he complains about pains and sorrows of old age. In all that, he remains a true Roman and a true gentleman.


Słowa kluczowe

Auzoniusz; starość

Albrecht M. von, A History of Roman literature from Livius Andronicus to Boethius, Leiden 1997
André J., Lexique des termes de botanique en latin, Paris 1956
Cytowska M. – Szelest H., Historia literatury łacińskiej. Okres cesarstwa, Warszawa 1992
Decimus Magnus Ausonius, Parentalia. Introduzione, testo, traduzione e commento a cura di M. Lolli, Bruxelles 1997
Duval P.M., Życie codzienne w Galii w okresie pokoju rzymskiego (I-III w. n. e.), tłum. E. Bąkowska, Warszawa 1967
Ennius apud Ciceronem, Cato Maior de senectute
Gasparova M., Aвcoний, Cтиxoтвopeния, Mocквa 1993
Green R.P.H., Commentary, w: The works of Ausonius, Oxford 1991
Juvenalis, Epigrammata
Kay N.M., Introduction, w: Ausonius, Epigrams, London 2001
Komornicka A.M., Echa staroattyckiej komedii w epigramatach satyrycznych „Antologii Palatyńskiej”, w: Epigram grecki i łaciński w kul¬turze Europy, red. K. Bartol – J. Danielewicz, Poznań 1997
Krynicka T., Auzoniuszowe „Parentalia”: charakter i kompozycja zbiorku, VoxP 28 (2008) t. 52/1, 549-561
Krynicka T., Sylwetki kobiet w zbiorku „Parentalia” Decymusa Magnusa Auzoniusza, RH 58 (2010/2011) z. 3
Krynicka T., Świat roślin w XVII księdze „Etymologii” Izydora z Sewilli, Lublin 2007
Lattimore R., Themes in Greek and Latin Epigraphs, Urbana 1962
Mynors R., Virgil, Oxford 1994
Opere di Decimo Magno Ausonio, a cura di A. Pastorino, Torino 1971
Otto A., Die Sprichwörtlichen Redensarten der Römer, Hildesheim 1965
Ovidius, Ars amatoria
Pastorino A., Nota biografica, w: Opere di Decimo Magno Ausonio, a cura di A. Pastorino, Torino 1971
Paulinus, Epistula
Plezia M., Słownik łacińsko-polski, I, Warszawa 1998
Podbielkowski Z., Słownik roślin użytkowych, Warszawa 1985
Praefatio III, id est Epistula Theodosi Augusti, w: Ausonius, Opuscula, ed. S. Prete, Lipsiae 1978
Prudencjusz, Wieńce męczeńskie (Peristephanon). Przedsłowie, Epilog, tłum. M. Brożek, wstęp i oprac. M. Starowieyski, Kraków 2006
Shackleton Bailey D.R., Ausoniana, „American Journal of Philology” 97 (1976) 248-261
Skwara E., Terencjusz, Za karę, w: Terencjusz, Komedie, t. 1, Warszawa 2005
Syme R., Ammianus and the Historia Augusta, Oxford 1968
Symmachus, Epistula
Szelest H., Marcjalis i jego twórczość, Wrocław 1963
Wolski J., Historia powszechna, t. 1: Starożytność, Warszawa 1996
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Krynicka, T. (2018). Maturam frugem flore manente ferens: pochwała starości w poezjach Auzoniusza. Vox Patrum, 56, 169-183. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/4214

Tatiana Krynicka 
Uniwersytet Gdański  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora

1 2 > >>