Social aspects of Basil’s charitable activity during the famine of 369

Elżbieta Szablewska

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie


Abstract

During the famous famine of 369 Basil, a renown priest of Caesarea, was not hesitant to take up leadership and to successfully face a severe food shortage, which posed a major threat to the inhabitants of Cappadocia. His friend, Gregory of Nazianzus, was careful to point out that Basil’s involvement in the crisis took up a form of gathering the poor, distribution of food to the needy and, far and foremost, alleviation of spiritual suffering caused by hunger of words. In dealing with the wealthy landowners who used to hide grain in their granaries and with the merchants profiteering from this food shortage all he could do was to rely on his rhetorical persuasiveness. In a few sermons (Homilies 6, 8, 9, and also, probably, 7) he issued an appeal to the rich notables to make their grain available to the poor. The vast range of his arguments involved several issues like, to mention only a few, a dignity of human person, private ownership, proper attitude to wealth as such, importance of traditional system of honors connected with the conception of civic euergetism and pagan philanthropy. Basil was eager to make his audience realize the fact that wealth was not given for pleasure but should be reasonably managed and serve as a tool to help the poor and to diminish the scale of social injustice. He also argued that the care of the poor was deeply rooted in the Christian teaching (commandment of love) and practice (observed especially in the first Christian community) and was the best way to gain eternal reward.

Keywords:

Basil, famine, social aspects

Aeschylus, Prometheus vinctus, tłum. S. Srebrny, Ajschylos, Prometeusz w okowach, Kraków 1952
Ammianus Marcellinus, Res gestae, tłum. I. Lewandowski: Dzieje rzymskie, t. 1, Warszawa 2001
Arystotelesa, Rhetorica
Basilius, Epistulae
Basilius, Homilia dicta tempore famis et siccitatis, PG 31, tłum. T. Sinko, w: Bazyli Wielki, Wybór homilij i kazań, Kraków 1947
Basilius, Quod Deus non est auctor malorum, PG 31
Brown P., Power and persuasion in Late Antiquity. Towards a Christian Empire, Madison 1992
Constantelos D.J., Basil the Great’s social thought and involvement, GOTR 26 (1981)
Constantelos D.J., The Hellenic background and nature of patristic philanthropy in the early Byzantine era, w: Wealth and poverty in early Church and society, ed. S.R. Holman, Brookline Massachusetts 2008
Daley B.E., 1998 NAPS Presidential Address Building a New City: the Cappadocian Fathers and the Rhetoric of Philanthropy, JECS 7 (1999)
Fedwick J.P., A Chronology of the life and works of Basil of Caesarea, w: Basil of Caesarea: Christian, Humanist, Ascetic, ed. J.P. Fedwick, t. 1, Toronto 1981
Fedwick J.P., Kingdom of snow. Roman rule and Greek culture in Cappadocia, Philadelphia 2002
Fedwick J.P., The Church and the Charisma of Leadership in Basil of Caesarea, Toronto 1979
Garnsey P. – Humfress C., The evolution of the late antique world, Cambridge 2001
Holman S.R., The Hungry Body: Famine, Poverty, and Identity in Basil’s Hom., JECS 7 (1999)
Gregorius Nazianzenus, Oratio, PG 36
Gregorius Nyssenus, In Basilium fratrem, PG 46
Gribomont J., Święty Bazyli ewangeliczny rewolucjonista, RTK 27 (1980) z. 4. 183-198
Julianus, Misopogon, ed. Loeb, w: The Works of the Emperor Julian, transl. W.C. Wright, vol. II, Cambridge Massachusetts – London 1992
Julianus Imperator, Epistula ad sacerdotem
Karayannopoulos I., St Basil’s social activity: principles and praxis, w: Basil of Caesarea: Christian, Humanist, Ascetic, ed. J.P. Fedwick, t. 1, Toronto 1981
Kochanek P., Nauczanie społeczne Bazylego Wielkiego. Zagadnienia wybrane, RTK 36 (1989) z. 4, 119-131
Naumowicz J., Instytucje charytatywne św. Bazylego. „Bazyliada”, VoxP 16 (1996) t. 30-31
Rousseau P., Basil of Caesarea, Berkeley – Los Angeles – London 1994
Seneca, Epistula, tłum. W. Kornatowski: Seneka, Listy moralne do Lucyliusza, Warszawa 1998
Wacławik D., Uświęcenie człowieka w nauczaniu św. Bazylego Wielkiego, Poznań 1995
Wergiliusz, Georgica, tłum. Z. Abramowiczówna: Wergiliusz, Bukoliki i Georgiki, Wrocław 1953
Wright W.C., Letter to a Priest, w: The Works of the Emperor Julian, transl. W.C. Wright, vol. II, Cambridge Massachusetts – London 1992

Published
2010-07-15


Szablewska, E. (2010). Social aspects of Basil’s charitable activity during the famine of 369. Vox Patrum, 55, 579–595. https://doi.org/10.31743/vp.4358

Elżbieta Szablewska 
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie



License

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.