Małe dzieci w chrześcijańskiej epigrafice miasta Rzymu i w nauczaniu Jana Chryzostoma



Abstrakt

The paper presents the results of studies of epitaphs for children up to almost eight years of age from the city of Rome (3rd-4th c. – B. Stawoska-Jundziłł, Vixit cum parentibus. Children aged under seven in Christian families from Rome of 3rd-4th c., Bydgoszcz 2008) in comparison with the views of John Chrysostom on the upbringing of small children. The content of over 2000 children from Rome demonstrates a high status of even the youngest offspring in the Christian families from this city. The founders cared for their religious „endowment”, bestowed their love on them and tried to remember them as members of the family even if they had died after a few days or months. It was unquestionably believed that small children are immediately saved, go to God and commune with the saints. Thanks to this the family could hope for their support and prayers. Whereas, John Chrysostom only casually mentions small children and, what is more, ambivalently: on one hand presenting them on the basis of thorough observations of their behavior and looking after them and on the other hand as mindless creatures, a harbinger of va­luable person following the Stoics e.g. Seneca. As far as the most important for me question of the death of small children is concerned he takes a stand similar to that of the Romans. The children are really without sins (they did not commit them consciously) so God shall accept them only through the hardships of illness and death. Now they are asleep (unlike in the studied epitaphs) but they will rise from the dead and join their parents. Thus, the despair after their death is pointless; God decided the best for them. The difference lies in the fact that the founders of epitaphs more decidedly see the perfection of posthumous existence of even the smallest children who there reach their full maturity whereas John does not seem to be interested in this issue since he directs his teaching mostly to maturing and mature Christians in the earthly life and not in the beyond.


Słowa kluczowe

Jan Chryzostom; Rzym

Berardino A. Di, La solidarietà: forme ed organizzazione a Roma (secoli IV-V), w: La comunità cristiana di Roma: la sua vita e la sua cultura dalle origini all’alto medioevo, a cura di L. Pani Ermini – P. Siniscalco, Città del Vaticano 2000, 83-112
Bisconti F., Mestieri nelle catacombe romane, Città del Vaticano 2000
Bober A., Rodzina kościołem domowym według św. Jana Chryzostoma, VoxP 5 (1985) z. 8-9, 193-200
Brown P., Augustyn z Hippony, tłum. W. Radwański, Warszawa 1993
Falanga M., Il pensiero ped¬agogico di Giovani Crisostomo, Bari 1981
Inscriptiones christianae urbis Romae septimo saeculo antiquiores. Nova Series, vol. 1-10, ed. A. Silvagni – A. Ferrua – D. Mazzoleni – C. Carletti, In Civitate Vaticana 1922-1992
Inscriptiones Latinae Christianae Veteres, vol. 1-3, ed. E. Diehl, Berolini 1925, 1927, 1931
Joannes Chrysostomus, De inani gloria et liberorum educatione, ed. A.M. Malingrey, SCh 188, Paris 1972, tłum. W. Kania, O wychowaniu dzieci, BOK 19, Kraków 2002
Joannes Chrysostomus, De Macabeis hom.
Joannes Chrysostomus, De S. Meletio Antiocheno
Joannes Chrysostomus, De sacerdotio
Joannes Chrysostomus, De statuis hom.
Joannes Chrysostomus, De virginitate
Joannes Chrysostomus, Epistola ad Olympiadem
Joannes Chrysostomus, In epistolam I ad Corinthios hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam I ad Timotheum hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam II ad Corinthios hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam II ad Timotheum hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Colossenses hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Ephesios hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Galatas hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Philemonem hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Romanos hom.
Joannes Chrysostomus, In epistolam ad Titum hom.
Joannes Chrysostomus, In Genesin hom.
Joannes Chrysostomus, In Joannem hom.
Joannes Chrysostomus, In Matthaeum hom.
Joannes Chrysostomus, Quales ducendae sint uxores
Joannes Chrysostomus, Quod nemo laeditur nisi a se ipso
Jundziłł J., Wzorce i modele wychowania w rodzinie rzymskiej okresu III w. p.n.e. - III w. n.e., Bydgoszcz 2001
Kajanto I., Roman Nomenclature during the Late Empire, w: Inscriptiones Sanctae Sedis, vol. 2: Le iscrizioni dei cristiani in Vaticano, a cura di I. di Stefano Manzella, Città del Vaticano 1997
Kania W., Pierwsza katecheza domowa w ujęciu św. Jana Chryzostoma, VoxP 5 (1985) z. 8-9, 215-222
Kelly J.N.D., Złote usta. Jan Chryzostom – asceta, kaznodzieja, biskup, tłum. K. Krakowczyk, Bydgoszcz 2001
Krause J.U., Witwen und Waisen im frühen Christentum, Stuttgart 1995
Leyerle B., Appeling to Children, JECS 5 (1997) 243-270
Longosz S., Jan Chryzostom, w: Literatura Grecji starożytnej, red. H. Podbielski, t. 2, Lublin 2005, 1044-1056
Maxvell J., Pedagogical Methods in John Chrysostom’s Preaching, StPatr 41 (2006) 445-450
Mazzoleni D., La vita del popolo cristiano a Roma alla luce delle testimonianze epigrafiche (dal III sec. alla fine del VI), w D. Mazzoleni, Epigrafi del mondo cristiano antico, Roma 2002
Sanders G., La tombe et l’éternité: catégories distinctes ou domaines contigus? Le dos¬sier épigraphique latin de la Rome chrétienne, w G. Sanders, Lapides memores, Faenza 1991, 293-331
Scheidel W., Roman Age Structure: Evidence and Models, JRS 91 (2001) 1-26
Stawoska-Jundziłł B., Senex Christianus. Ludzie w wieku 70 lat i powyżej w świetle łacińskich inskrypcji chrześcijan z Rzymu (III-VI w.), w: Grecja, Kartagina, Rzym, red. R. Sajkowski – M. Wolny, Olsztyn 2009, 143-171
Stawoska-Jundziłł B., Vixit cum parentibus. Dzieci w wieku do siedmiu lat w rodzinach chrześcijan z Rzymu III-VI wieku, Bydgoszcz 2008
Suder W., Census populi. Demografia starożytnego Rzymu, Wrocław 2003
Szczur P., Problematyka społeczna w późnoantycznej Antiochii na podstawie nauczania homiletycznego Jana Chryzostoma, Lublin 2008
Wipszycka E., Le valeur de l’onomastique pour l’histoire de la christianisation. À propos d’une étude de R.S. Bagnall, ZPE 62 (1986) 173-181
Wójtowicz H., Zadania rodziny chrześcijańskiej w nauczaniu św. Jana Chryzostoma, VoxP 5 (1985) z. 8-9, 201-214
Pobierz

Opublikowane : 2018-12-16


Stawoska-Jundziłł, B. (2018). Małe dzieci w chrześcijańskiej epigrafice miasta Rzymu i w nauczaniu Jana Chryzostoma. Vox Patrum, 53, 233-243. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/4467

Bożena Stawoska-Jundziłł 
Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 PL