The Genesis of Heresy and the Attitude towards Heretics on the Basis of "The Apostolic Constitutions"


Abstract

The basic source of the analysis is the text of The Apostolic Constitutions. The main object of the analysis is for the most part Book 8 entitled: About Schisms and heresis. The Apostolic Constitutions form a compilation of former texts such as:  Didaskalia, Didache, Traditio Apostolica. The aim of the study is the presentations of different views on the genesis of heresy  and different attitudes towards heretics. The collection consists of eight books  and has both a legal and liturgical character. It is also rich in doctrinal (theological) guidance. Moreover, it contains practical guidelines aimed at the clergymen and laity. The Apostolic Constitutions were written in Antakaya about year 380. At that time the city was highly multi-cultural and thrived being a centre of  the three cultures: Hellenic, Christan and Jewish. The paper consists of three parts followed by an introduction. In the first part the genesis of heresy in the Old Testament is described. The second part describes the origins of heresy in Christianity. The third part is devoted to practical guidelines relating to the Christians' attitudes towarda heretics and their relations. The anaysis of the text leads to the conclusion that rejecting the Law and the teaching of prophets and Apostoles as well as orthodox doctrine of Church results in heresy. The Apostolic Constitutions underlile the distinctive authotity of Saint Peter as a bishop of Rome and the preacher of the faith, as well as the apostolic character of the Christian doctrine.


Keywords

heresy; heretic; genesis of heresy; Apostolic Constitutions

Consitutiones Apostolorum, tłum. S. Kalinkowski, układ i oprac. A. Baron ‒ H. Pietras: Konstytucje Apostolskie ŹMT 42 (Synodes et Collectiones Legum 2), Kraków 2007 (tekst grecki wg. ed. F.X. Funka: Didascalia et Constitutiones Apostolorum, I, Paderbornae 1905, 1-595).
Acta synodalia ab anno 50 ad annum 38, (Synodi et collectiones legum, vol. I.) Synody i Kolekcje Praw, t. 1: Dokumenty synodów od 50 do 381 roku, układ i oprac. A. Baron ‒ H. Pietras, ŹMT 37, Kraków 2006.
Acta Petri, ed. Marietheres Döhler, Text, Übersetzung und Kommentar zu den Actus Vercellenses, Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur (TU) 171, Berlin-Boston 2018.
AUGUSTINUS, De haeresibus, PL 42, 21-50; De haeresibus ad Quodvultdeum liber unus, ed. R. Vander Plaetse – C. Beukers, Turnholti 1969, CCL 46, 266-345.
EPIPHANIUS, Panarion, ed. K. Holl, 1-33, GCS 25, Leipzig 1915, 162-464, tłum. M. Gilski: Epifaniusz z Salaminy, Panarion. Herezje 1-33. Tekst grecki i polski, Kraków 2015; 34-64, GCS 31, Leipzig 1922; 65-80, GCS 37, Leipzig 1933.
FILASTRIUS BRIXIENSIS, Diversarum hereseon liber, PL 12, 1111-1301. Filastrius Brixiensis, Diuersarum hereseon liber, ed. F. Heylen – G. Banterle, Scriptores circa Ambrosium 2, Milano – Roma 1991.
Sobór Konstantynopolitański I (381), w: Dokumenty soborów powszechnych (tekst grecki, łaciński, polski), t. I (325-787), układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, Kraków 2005, ŹMT 24, 69-95*.
THEODORETUS CYRENSIS, Haereticarum fabularum compendium, PG 83, 335-556, O herezjach, tłum. P.M. Szewczyk, Źródła Myśli Teologicznej (=ŹMT), Kraków 2016.
VINCENTIUS LERINENSIS, Commonitorium, PL 50, 637-686, tłum. J. Stahr: Wincenty z Lerynu, Pamiętniki, POK 8, Poznań 1928 (reprint 2012).
BARON A., Modele biskupa propagowane w Antiochii w czasach Jana Chryzostoma. Refleksja nad drugą księgą Konstytucji apostolskich na tle kanonów synodu antiocheńskiego 341 roku, w: N. Widok (red.), Czasy Jana Chryzostoma i jego pasterska pedagogia, Opole 2008, 13–15 (Opolska Biblioteka Teologiczna 105).
CZYŻEWSKI B., Diakoni i diakonise według Konstytucji apostolskich, StudGn 23 (2009), 79-94.
CZYŻEWSKI B., Herezje wczesnochrześcijańskie – zagadnienia wprowadzające, VoxP 68 (2017), 7-20.
FIEDROWICZ M., Teologia Ojców Kościoła. Podstawy wczesnochrześcijańskiej refleksji nad wiarą, tłum. W. Szymona, Kraków, 381-453.
GILSKI M, Epifaniusz z Salaminy i jego „Panarion”, w: Epifaniusz z Salaminy, Panarion. Herezje 1-33. Tekst grecki i polski, przekład i wstęp M. Gilski, opr. i kom. A. Baron, Kraków 2015, 5-20.
KIELING M., Obraz życia chrześcijan w środowiskach wielkomiejskich na przełomie I-IV wieku na podstawie wybranych dzieł inspiracją dla duszpasterstwa parafialnego, w: Rola i miejsce wspólnoty parafialnej w życiu społecznym, red. E. Robek, Kalisz 2012, 93-107.
KIELING M., Katechumenat i chrzest na podstawie Konstytucji apostolskich, VoxP 52/1 (2008), 450-452.
KIELING M., Chrzest w nauczaniu synodów Kościoła starożytnego, TPatr 13 (2016),121-135.
KIELING M., Wiara katolicka i stosunek do heretyków na podstawie XV księgi Kodeksu Teodozjusza w latach 325-395, w: Opuscula dedicata. Spiritus sanctus et eccelsia. Opuscula Bogdano Częsz septuagenario dedicata, Poznań 2015, 21-31.
ŁAWRESZCZUK M., Nabożeństwa chrześcijańskie w IV w. na podstawie Konstytucji apostolskich, Elpis 25-26 (2012) 133-153.
MYSZOR W., Herezja w okresie patrystycznym, EK VI, 752-754.
MYSZOR W., Herezje, w: Katolicyzm A-Z, red. Z. Pawlak, Poznań 1982, 131-134.
NAUMOWICZ J., Kalendarz w Konstytucjach apostolskich, VoxP 27 (2007), 50-51, 319-330.
Nowy słownik wczesnochrześcijańskiego piśmiennictwa, oprac. M. Starowieyski przy współpracy W. Stawiszyńskiego, Poznań 2019.
Ortodoksja, herezja, schizma w Kościele starożytnym, F. Drączkowski ‒ J. Pałucki ‒ P. Szczur, M. Szram ‒ M. Wysocki ‒ M. Ziółkowska (red.), Lublin 2012.
STACHURA M., Heretycy, schizmatycy i manichejczycy wobec Cesarstwa Rzymskiego (lata 324-428, wschodnia część Imperium), Kraków 2000.
SZRAM M., Geneza herezji wczesnochrześcijańskich w ujęciu Filastriusza z Brescii, VoxP 36 (2016) t. 65, 631-651.
WIDOK N., (red.) Czasy Jana Chryzostoma i jego pasterska pedagogia, Opole 2008 (Opolska Biblioteka Teologiczna 105).
WIDOK N., Ortodoksja, herezja, schizma - wyjaśnienie pojęć, w: Ortodoksja, herezja, schizma w Kościele starożytnym, red. F. Drączkowski ‒ J. Pałucki ‒ P. Szczur ‒ M. Szram ‒ M. Wysocki ‒ M. Ziółkowska (red.), Lublin 2012, 15-34.
ZGRAJA B., Ideał chrześcijanina w świetle konstytucji apostolskich, Colloquia Theologica Ottoniana 1/ (2015), 191-213.
STEIMER B., Apostolische Konstitutionen, w: Lexicon der antiken christlichen Literatur (red. S. Döpp/W. Geerlings), Freiburg ‒ Basel ‒ Wien 1998, 46-47.
ŻELAZNY J., Biskup ojcem. Zarys eklezjologii syryjskiej na podstawie Konstytucji apostolskich, Kraków 2006.
ŻELAZNY J. Kościół domem a biskup ojcem w świetle Konstytucji apostolskich i innych pism syryjskich od I do V w., Verbum Vitae 2012, 20-223-236.

Published : 2019-07-02


Kieling, M. (2019). The Genesis of Heresy and the Attitude towards Heretics on the Basis of "The Apostolic Constitutions". Vox Patrum, 71, 271-290. https://doi.org/10.31743/vp.4537

Michał Kieling  kieling@wp.pl
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu  Poland
https://orcid.org/0000-0003-2635-7246




Most read articles by the same author(s)