Fasting Practices in Selected Relations of Greek and Latin Writers of the First and Third Century


Abstract

The practice of religious fasting in the first three centuries of Christianity seems to have been culturally conditioned. Christian individual fasting on Wednesdays and Fridays was most likely a borrowing from the practice of the Essenes of Qumran (see Didache), as opposed to the individual fasting practiced observed by Pharisees. At that time Christians fasted in a similar way as Jews did, i.e., before the Christian Passover – from the sunrise of the previous day (Thursday) to the sunset of the next day (Friday). The Jewish and Christian post-1st-century traditions seem to coincide in increasing the number of  fasting days, which was motivated in both religious traditions by apocalyptic revelations. As for the divergence in the fasting traditions, the Pharisaic Jews would fast on Mondays and Thursdays without food and drink from sunrise to sunset of those days. On the other hand, Christians would fast on Wednesdays and Fridays merely living on bread and water, from sunrise to three o'clock. In the texts written by Alexandrian Christians of the turn of the third century, we find a synthesis of the Christian tradition of fasting and the ascetic and dietary philosophies of the Stoic and Platonic philosophy. Alexandrian writers laid more emphasis on temperance as a virtue and a diet as a choice rather than on religious fasting as such. On the other hand, in the Montanistic practices of two-week xerophagy we find the origin of a longer, fortnights’ fast before the Christian Passover. Until the third century, the Catholic Church called the two fasting days directly preceding Easter “Great Fast”. Up to the third century, official fasting was prescribed relatively seldom in the Church (before baptism and for two days before Passover). Individual fasting was practiced on Wednesdays and Fridays. It seems that longer fasting times were recognized in the Church up to the third century as a manifestation of false revelations or heresies.


Keywords

fasting; Apostolic Fathers; Origen; Clemens; Tertullian

Apokalipsa Barucha syryjska tłum. J. Woźniak w: Apokryfy Starego Testamentu, Prymasowska Seria Biblijna 13, Warszawa 20002, s. 405-442.
Clemens Alexandrinus, Pedagogus, SCh 70; 108; 158, Paris 19832; 19912; 1970; tłum. M. Szarmach: Klemens Aleksandryjski, Wychowawca, Toruń 2012.
Clemens Alexandrinus, Stromatum (libri I-IV), PG 8. Facsimile of the 1857 Paris Edition, Athens 2000, 685-1382; tłum. J. Niemirska-Pliszczyńska: Klemens Aleksandryjski, Kobierce zapisków filozoficznych 1 (księgi I-IV), PAX 33/1, Warszawa 1994.
Didache, ed. G. Schöllgen, FCh 1, Freiburg im Breisgau 1991, s. 98-139; tłum. A. Świderkówna, Didache, BOK 10, Kraków 19982, s. 33-44.
Epistula Barnabae, ed. K. Wengst, SU 2, Darmstadt 1998, s. 138-202; tłum. A. Świderkówna, List Barnaby, BOK 10, Kraków 19982, s. 179-204.
Hermas, Pastor, ed. M. Leutzsch, SU 3, Darmstadt 1998, s. 146-497; tłum. A. Świderkówna: Hermas, Pasterz, BOK 10., Kraków 19982, s. 205-299.
IV Księga Ezdrasza, tłum. S. Mędala w: Apokryfy Starego Testamentu, Prymasowska Seria Biblijna 13, Warszawa 20002, s. 372-406.
La Didaché: instructions des Apôtres, éd. Audet J.-P., Paris 1958.
Le synaxaire arménien de Ter Israel, Patrologia Orientalis 18, éd. G. Bayan, M. De Saxe, Paris 1910.
Origenis, Contra Celsum, éd. M. Borret, SCh 150, Paris 1969; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Przeciw Celsusowi, PSP 17 bis, Warszawa 19862.
Origenis, Homilias in Jeremiam, PG 13, Facsimile of the 1857 Paris First Edition, Athens 1999, 254-544; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Jeremiasza, PSP 30, Warszawa 1983, s. 23-211.
Origenis, In Leviticum homiliae, éd. M. Borret, SCh 287, Paris 1981; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Kapłańskiej ŹMT 69, Kraków 2013.
Origenis, In Numeros homiliae, éd. L. Doutreleau, SCh 461, Paris, 2001; tłum. S. Kalinkowski: Orygenes, Homilie o Księdze Liczb, ŹMT 76, Kraków 2016.
Tertullianus, De jejunio adversus psychicos, PL 2, Parisiis 1844, 953-978, tłum. E. Stanula: Tertulian, O poście przeciwko psychikom, PSP 65. Warszawa 2007, s. 177-196.
Traditio apostolica, ed. W. Geerlings, FCh 1, Freiburg im Breisgau 1991, s. 143-313; tłum. H. Paprocki: Tradycja Apostolska, „Studia Theologica Varsaviensia” 14/1(1976), s. 145-169.
Classification of Fasts, w: Encyclopaedia Judaica, red. C. Roth, vol. 6, (Di-Fo), Jerusalem 1973, s. 1195-1196.
Arbesmann R., Fasten, w: Reallexicon für Antike und Christentum, Bd. 7, heraus. Th. Klauser, Stuttgart 1969, s. 447-493.
Bendowska M., Borzmińska Z., Posty, w: Słownik judaistyczny. Dzieje. Kultura. Religia. Ludzie, red. Z. Borzmińska, R. Żebrowski, t. 2, Warszawa 2003, s. 344-345.
Daniélou J., Teologia judeochrześcijańska. Historia doktryn chrześcijańskich przed Soborem Nicejskim, tłum. S. Basista, Kraków 2002.
Ferguson E., Baptism in the early Church. History, Theology, and Liturgy in the First Five Centuries, Grand Rapids (Mi) 2009.
Herr M. D., Fasting and Fast Days, w: Encyclopaedia Judaica, red. C. Roth, vol. 6, (Di-Fo), Jerusalem 1973, s. 1189-1195.
Jankowski S., Praktyka pokutna w Starym Testamencie, „Seminare” 24 (2007) 21-37.
Jaubert A., La date de la dernière Cène, „Revue de l’histoire des religions” 146/2 (1954) 140-173.
Jaubert A., Le mercredi où Jésus fut livre, „New Testament Studies” 14 (1967) 145-164.
Klibengajtis T., Powściągliwość (enkráteia) w Stromatach Klemensa z Aleksandrii, „Studia Theologica Varsaviensia” 37/1 (1999) 53-86.
Kołosowski T., Chrześcijanin wobec rzeczywistości ziemskiej. Rygorystyczne stanowisko Tertuliana (artykuł wstępny), w: PSP 65. Tertulian, Wybór pism III, Warszawa 2007, s. 7-30.
Marrou H.-I., Introduction Générale, w: Clément d’Alexandrie, Le Pédagogue. Livre I, SCh 70, Paris 19832, s. 7-97.
Musurillo H., The Problem of Ascetical Fasting in the Greek Patristic Writers, „Traditio” 12 (1956) 1-64.
Pietras H., Pośmiertna kariera św. Hipolita, „Vox Patrum” 32-33 (1997) 61-75.
Puech E., Manuskrypty znad Morza Martwego a Nowy Testament. Nowy Mojżesz, czyli o kilku praktykach Prawa, w: Qumran. Pomiędzy Starym a Nowym Testamentem, Analecta Biblica Lublinensia 2, red. H. Drawnel, A. Piwowar, Lublin 2009, s. 205-225.
Rakocy W., Faryzeusze. Historia – Ewangelie, Lublin 2002.
Scarnera A., Il digiugno cristiano dalle origini al IV secolo. Contributo per una rivalutazione teologica, Roma 1990.
Słomka J., Nowe proroctwo. Historia i doktryna montanizmu, Studia Antiquitatis Christianae Series Nova 4, Katowice 2007.
Stanula E., Elementy montanistyczne w eklezjologii Tertuliana, „Studia Theologica Varsaviensia” 9/1 (1971) 105-145.
Stanula E., Życie duchowe w ujęciu Orygenesa (wstęp), w: Orygenes, Homilie o Księdze Liczb, ŹMT 76, Kraków2016, s. 9-32.
Szarmach M., Stosunek pierwszych chrześcijan do uczt (Klemens Aleksandryjski, Paidagos II), „Meander” 3/4 (1994) 111-120.
Szczur P., Aretologia agapetyczna Klemensa Aleksandryjskiego w zarysie, „Roczniki Teologiczne” 48/4 (2001) 5-35.
Szram M., Chrystus jako uosobienie cnót według Orygenesa, w: Droga doskonalenia chrześcijańskiego w epoce patrystycznej. Zagadnienia wybrane, red. F. Drączkowski, J. Pałucki, M. Szram, Lublin 1997, s. 57-75.
Zbroja B., Post w Biblii, „Polonia Sacra” 8/52 (2001) 441-448.
Zgraja B., Klemensa Aleksandryjskiego koncepcja άρετή (cnoty), „Studia Teologiczno-Historyczne Śląska Opolskiego” 29 (2009) 211-227.

Published : 2020-06-15


Kasprzak, D. (2020). Fasting Practices in Selected Relations of Greek and Latin Writers of the First and Third Century. Vox Patrum, 74, 7-28. https://doi.org/10.31743/vp.4946

Dariusz Antoni Kasprzak  kdario@poczta.onet.pl
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II  Poland
https://orcid.org/0000-0003-0137-3514




Most read articles by the same author(s)