„Poznaj samego siebie” w interpretacji Bazylego Wielkiego


Abstrakt

There are some references to the famous Delphic inscription „Know thyself” (gnothi sauton) in the Hexaemeron (IX 6; VI 1) and the Homilia in illud: Attende tibi ipsi by St. Basil of Caesarea. In the Homilia in illud: Attende tibi ipsi St. Basil accepts the Philo’s and Clement of Alexandria’s opinion that the Septuagint proseche seauto („Attend to yourself”) and the Hellenie gnothi sauton („Know thyself”) are the same. According to St. Basil, influenced by the Alcibiades I, „yourself” means „a soul” as an opposite to a body and its environment. St. Basil interprets the Delphic maxim in the following meanings: (1) „Turn to yourself”, (2) „Know God from yourself”, (3) „Take care of your soul”, (4) „Control yourself”, and (5) „Remember you are a human”. His interpretation is influenced by the many philosophical writings, especially the Platonie dialogues (the Charmides, the Alcibiades I), the Stromata of Clement of Alexandria, and the Origen’s In Canticum canticorum.


Słowa kluczowe

Bazyli Wielki; Poznaj samego siebie

Allers R., Microcosmus from Anaximandros to Paracelsus, „Traditio” 2 (1944) 319-407
Aristoteles, De anima
Aristoteles, Rhetorica
Basilius Caesariensis, Hexaemeron, PG 29
Basilius Caesariensis, Homilia in illud: „Atlende tibi ipsi”, PG 31
Basilius Caesariensis, Homiliae in Hexaemeron, PG 29
Basilius Caesariensis, Homiliae super Psalmos, PG 29
Benson H.H., A Notę on Socratic Self-Knowledge in the Charmides, „Ancient Philosophy” 23 (2003) 31-47
Clemens Alexandrinus, Stromata
Denyer N., Plato: Alcibiades, Cambidge 2001
Desclos M.L., Platon, Alcibiade, Paris 1996
Diodorus Siculus, Bibliotheca historica
Diogenes Laertios, Vitae philosophorum
Epictetus, Dissertationes ab Arriano digestae
Gregorius Nazianzenus, De moderatione in disputando, PG 36, tłum, pol: Św. Grzegorz z Nazjanzu, Mowy wybrane, Warszawa 1967
Gregorius Nazianzenus, Oratio
Gregorius Nyssenus, Ad imaginem Dei et ad similitudinem, PG 44
Gregorius Thaumaturgus, In Origenem oratio panegyrica
Griswold Ch., Self-knowlegde and the ‘idea’ ofthe soul in Plato’s Phaedrus, „Revue de Metaphysiąue et de Morale” 86 (1981) 477-494
Hadot P., Filozofia jak ćwiczenie duchowe, tłum. P. Domański, Warszawa 2003
Hazebroucą M.F., La connaissance de soi-meme et ses difficultes dans l’Enneade V, 3 et le Charmide de Platon, w: La connaissance de soi: etudes sur le Traite 49 de Plotin, ed. M. Dixsaut, Paris 2002
Hierocles, Fragmenta ethica
Jungel E., Śmierć Sokratesa jako oddzielenie ciała i duszy, tłum. W. Torzewski, „Analiza i egzystencja” 3 (2006)
Kahn C.H., Plato and the Socratic Dialogue. The Philosophical Use of a Literary Form, Cambridge 1996
Lampe G.W.H., A Patristic Greek Lexikon, Oxford 1976
Lucianus Samosatensis, De saltatione
Lucianus Samosatensis, Dialogi mortuorum
Marboeuf C. - Pradeau J.F., Platon: Alcibiade, Paris 1999
Menander, Aspis
Menander, Coneazomenae
Meredith A., Asceticism - Christian and Greek, JTS 27 (1976) 313 -332
Moreschini C., Storia delta filosofia patristica, II Brescia 2005
Origenes, In Canticum Canticorum
Osmański M., Filona z Aleksandrii etyka upodobniania się do Boga, Lublin 2007
Pausanias Periegeta, Graeciae descriptio
Philo Alexandrinus, Legatio ad Gaium
Philo Iudaeus, De migratione Abrahami
Philo Iudaeus, De mutatione nominum
Philo Iudaeus, De somniis
Philo Iudaeus, Legum allegoriae, tłum. L. Joachimowicz: Filon Aleksandryjski, Pisma, t. 1, Warszawa 1986
Plato, Alcibiades
Plato, Apologia
Plato, Charmides
Plato, Phaedrus
Plato, Philebus
Plato, Protagoras
Plato, Respublica
Plato, Sophista
Plotinus, Enneades
Plutarchus, Adversus Colotem
Plutarchus, Consolatio ad Apollonium
Plutarchus, De E apud Delphos
Plutarchus, Demosthenes
Plutarchus, Quomodo adulator ab amico internoscatur
Plutarchus, Scholia in Platonem
Porphirius, De abstinentia
Pseudo-Plato, Alcibiades
Pseudo-Menander, Sententiae
Runią D.T., Philo and the Church Fathers, Leiden 1995
Russell, The Doctrine of Deification in the Greek Patristic Tradition, Oxford 2005
Sextus Empiricus, Adversus mathematicos
Sorabji R., Animal Minds and Human Morals, The Origins of the Western Debate, London 1993
Stead G.C., Individual personality in Origen and the Cappadocian Fathers, w: Arche e telos. L’antropologia di Origene e di Gregorio di Nissa. Analisistorico-religiosa, ed. U. Bianchi - H. Crouzel, Milano 1981, 170-191
Stobaeus, Florilegia
Stoicorum Veterum Fragmenta, coll. Joannes ab Amim, II, nr 1009-1010, Lipsiae 1903
Strycker E.de - Slings S.R., Plato‘s Apology of Socrates. A Literary and Philosophical Study with a Running Commentary, Leiden 1994
Śpidlik Th., La sophiologie de S. Basile, Roma 1961
Technologies of the Self. A Seminar with Michael Foucault, ed. L.H. Martin, London 1988
Xenophon, Memorabilia Socratis
Pobierz

Opublikowane : 2008-03-08


Osek, E. (2008). „Poznaj samego siebie” w interpretacji Bazylego Wielkiego. Vox Patrum, 52(2), 761-783. https://doi.org/10.31743/vp.6311

Ewa Osek 
Katolicki Uniwersytet Lubelski  Polska




Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

 

 


Inne teksty tego samego autora