Manicheizm na tle polemiki Efrema Syryjczyka z bardesanizmem i marcjonizmem w Prose refutations



Abstrakt

W Prose Refutations Efrem Syryjczyk polemizuje nie tylko z manicheizmem, ale również z heretyckimi poglądami Bardesanesa i Marcjona. Zamiarem autora Prose Refutations było zdemaskowanie podobieństw i różnic w nauce zwalczanych systemów oraz sprostowanie błędnych opinii na ich temat. Problem badawczy podjęty w artykule wyznaczony został przez pytania o obiektywizm syryjskiego Polemisty w prezentacji zwalczanych herezji. Efrem nazywa Bardesanesa „syryjski filozof’, „nauczyciel Manesa”, „starszy brat (Manesa)”. Podobnie marcjonici otrzymują status przodków manichejczyków i nazwę „starsi bracia”. W nauce Bardesanesa Efrem krytykował tezy nauki kosmologicznej, zaś w sporach z nauczaniem Marcjona akcentował jego biblijny charakter. Zdaniem Efrema wszystkie herezje są złe, ale w różnej mierze: wszystkie wprowadzają zamieszanie, jednak najgorszy jest manicheizm.


Słowa kluczowe

Efrem Syryjczyk; manicheizm; Prose Refutations

Aland B., Marcum-marcionisme, DECA II 1541-1543
Albert M., Langue et litterature syriaąue, in: M. Albert - R. Beylot - R.G. Coquin, Christianismes Orientaux. Introduction a l’etude des langues et des litteratures, Paris 1993
Beck E., Des heitigen Ephraem des Syrers. Hymnen contra Haereses, CSCO 169-170 (Syr 76-77), Louvain 1957
Burkitt F.C., Introductory essay, in: Prose Refutations
Decret F., Mani et la tradition manicheenne, Paris 2005
Drijvers H.J.W., Bardaisan o f Edessa, Assen 1966
Duval R., Traite de grammaire syriaque. Ecriture, phonetique, orthographie, les partie du discours et lesformes des mots. Syntaxe, index des mots, Amsterdam 1969
Ephraem, Adversus Marcionem
Ephraem, Contra haereses
Ephrem Syrus, Sermo alter contra Manem (tub mymro dluqbal mani), transl. and introd. A. Uciecha: Św. Efrem, Kolejna mowa przeciw Manesowi, VoxP 25 (2005) vol. 48, 359-376
Eusebius, HE
Eusebius, Praeparatio Evangelica
Georgius, Coniunctiones astrorum, PSyr 1
Ibn an-Nadim, Fihrist al-’Ulum, ed. G. Fltigel, Leipzig 1871
Jansma T., Natuur, lot en vrijheid. Bardesanes, de filosoof der Aramers en zijn image, Wageningen 1969
Manzanares C.V., Pisarze wczesnochrześcijańscy I-VII wieku, ed. W. Myszor, transl. E. Burska, Warszawa 2001
Myszor W., Wstęp, in: Tertulian, Przeciw Marcjonowi, transl. S. Ryznar, PSP 58, Warszawa 1994, 9-31
Lavenant R., Bardesane (154-222), DECA I 340-341
Renan E., Marc-Aurele et lajtn du monde antique, Paris 1882
S. Ephraim’s Prose Refutations of Mani, Marcion and Bardaisan, ed. C.W. Mitchell - A.A. Bevan - F.C. Burkitt, vol. I-II, London 1912-1921

Opublikowane : 2008-03-10


Uciecha, A. (2008). Manicheizm na tle polemiki Efrema Syryjczyka z bardesanizmem i marcjonizmem w Prose refutations. Vox Patrum, 52(2), 1199-1211. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/6493

Andrzej Uciecha 
Uniwersytet Śląski  Polska



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.