Teologiczne konsekwencje koncepcji hipostazy Jana Damasceńskiego



Abstrakt

W przeciwieństwie do opinii wielu współczesnych badaczy, według której nauka Jana Damasceńskiego stanowi kompilację neoplatońskich komentarzy i tekstów patrystycznych, przez przedstawicieli Zachodniego i wschodniego Chrześcijaństwa. Damasceńczyk był uznawany za jeden z największych autorytetów w kluczowych problemach filozofii i teologii. Jeden z owych problemów stanowiła interpretacja pojęcia hipostazy zgodna z potrzebami teologii. Damasceńczyk uznaje hipostazę za zasadę istnienia tworzących ją komponentów. Niezależne aktualne istnienie, które przynależy hipostazie, pozwala na hipostatyczne zjednoczenie różnych natur w jednym indywiduum. Zjednoczone natury istnieją przez partycypację w jednej i tej samej hipostazie jako jej komponenty, lecz pozostają odrębne i niezmienne. Taka interpretacja filozoficzna pozwoliła Damasceńczykowi wyjaśnić teologiczne problemy związane z uznaniem ludzkiej jednostki za złożoną z różnych natur oraz z przyjęciem unii hipostatycznej Chrystusa. W niniejszym artykule poddane są analizie teologiczne konsekwencje wynikające z filozoficznej koncepcji hipostazy Jana Damasceńskiego. Procedura ta pozwala właściwie ocenić oryginalność i znaczenie koncepcji Damasceńczyka, która winna być uznana za ważny wkład w rozwój myśli chrześcijańskiej.


Słowa kluczowe

Jan Damasceński; hipostaza

Boethius, Liber contra Eutychen et Nestorium de duabus naturis, ed. and transl. H.F. Stewart - E.K. Rand: The theologycal tractates. Loeb Classical Library 74, Cambridge 1962
Chase F.H., Saint John of Damascus, Writings, Washington 1999
Cyrillus of Alexandria, De Trinitate, PG 77
Frede M., John of Damascus on Human Action, the Will, and Human Freedom, in: Byzantine Philosophy and its Ancient Sources, ed. K. Ierodiakonou, Oxford - New York 2002
Ica I., „Dialectica” Sf. Ioan Damaschinul - Prolegomena Logico-Filosofica a „Dogma- ticii”, „Studia Universitatis Babes-Bolyai. Theologia Orthodoxa” 40 (1995)
Jan Damasceński, Dialectica, Kotter I, Berlin 1969
Jan Damasceński, Expositio fidei, ed. B. Kotter, Die Schrifien des Johannes Damaskos (= Kotter), Bd. II, Berlin 1973
Leontius Byzantinus, Adversus Nestorianos et Eutychianos, PG 86
Louth A., St. John Damascene: Tradition and Originality in Byzantine Theology, Oxford 2002
Maximus Confessor, Epistula, PG 91
Schultze B., Byzantische-Patrische Ostchristliche Antropologie (Photius und Johannes von Damaskus), OCP 38 (1972) 172-194
Zhyrkova A., International Conference on Ancient and Medieval Philosophy, Fordham 2006

Opublikowane : 2008-03-10


Zhyrkova, A. (2008). Teologiczne konsekwencje koncepcji hipostazy Jana Damasceńskiego. Vox Patrum, 52(2), 1347-1353. Pobrano z https://czasopisma.kul.pl/vp/article/view/6507

Anna Zhyrkova 
Tel Aviv University, The School of Philosophy  Izrael



Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.