The Pedagogy of the Church Fathers in the View of Sergei Awierintsev. On the Issues of the Reception of Christian Antiquity in Contemporary Russian Writing

Daniel Banasiak

Jagiellonian University, Kraków, Poland , Poland

Abstract

The article deals with the issue of being a disciple of Christ. The topic of the Church as a school, Jesus as a teacher, Christians as disciples and children of God was often taken up by the Fathers of the Church. Therefore, the article uses such patristic texts as: Paedagogus by Clement of Alexandria, Epistola encyclica, De incarnatione Verbi by Athanasius of Alexandria, De Sancta et Vivifica Trinitate, In psalmum XLVII by Theodoret of Cyrus, De Spirit of Sancto by Basil the Great, Vita Moysis by Gregory of Nyssa, De perfectione hominis by Efrem the Syrian. The article analyzes the essayist approach to patristic pedagogy in the text Mir kak shkola (1977) by Sergei Awierintsev, a Russian intellectual, fascinated by the legacy of early Christian authors. The analysis presents an essayistic approximation showing such issues as: the school of Christ's disciples, the school of God's children, the school of infants, the school of old and old children, the school of simplicity, the school of penance, the school of struggle. The research methodology is based here primarily on hermeneutical reading into texts (patristic, essayistic, poetic), but also on capturing Awierintsev's essayistic optics, taking into account historical, socio-political, biographical and literary contexts. Sergey Awierintsev, who dealt with patristics in the unfavorable atheistic conditions of a totalitarian state, through his seemingly outdated and completely non-cyclical research on Christian antiquity, made a significant contribution to the spiritual revival of society in the days of the decline of the Soviet Union and the beginning of the political and economic transformation.

Keywords:

Pedagogy, Sergei Awierintsev , Byzantium, Russian literature, Disciple of Christ , Early Christian literature

Athanasius, De incarnatione Verbi, PG 25, tł. M. Wojciechowski, Atanazy z Aleksandrii, O wcieleniu Słowa, PSP 61, Warszawa 1998, s. 21-76.

Athanasius, Epistula encyclica ad episcopos, PG 25, tł. P. Szewczyk, Św. Atanazy Aleksandryjski, List encykliczny do biskupów, „Vox Patrum” 56 (2011) s. 559-578.

Basilius Magnus, De Spiritu Sancto, PG 32, tł. A. Brzóstkowska, Św. Bazyli Wielki, O Duchu Świętym, Warszawa 1999.

Basilius Magnus, Homiliae in Hexaemeron, PG 29.

Clemens Alexandrinus, Paedagogus, PG 8, tł. M. Szarmach, Klemens Aleksandryjski, Wychowawca, Toruń 2012.

Evagrius Ponticus, Epistola LVIII, w: Evagrius Ponticus, ed. W. Frankenberg Berlin 1912, tł. A. Ziernicki – L. Nieścior, Ewagriusz z Pontu, List 58, w: Ewagriusz z Pontu, Pisma ascetyczne, t. 1, opr. L. Nieścior, Kraków 2007, s. 201-208.

Gregorius Nyssenus, De Vita Moysis, PG 44, tł. S. Kalinkowski, Grzegorz z Nyssy, Życie Mojżesza, Kraków 2009.

Isaak Sirianin, Tvoreniya. Slovo 35, Sergiyev Posad 1911.

Johannes Climacus, Scala Paradisi, PG 88, tł. W. Polanowski, Św. Jan Klimak, Drabina Raju, Kęty 2011.

Theodoretus Cyrensis, In psalmum, PG 75.

Theodoretus Cyrensis, De Sancta et Vivifica Trinitate, PG 75, tł. P. Szewczyk, Teodoret z Cyru, O Trójcy świętej, w: http://patres.pl/teodoret-z-cyru-o-trojcy-swietej/ (dostęp: 15.04.2021).

Awierincew S., Modlitwa o słowa. Wiersze, tł. W. Woroszylski, Poznań 1995.

Awierincew S., Mezhdu „iz’yasneniyem” i „prikroveniyem”: situatsiya obraza v poezii Yefrema Sirina, w: Vostochnaya poetika: Spetsifika khudozhestvennogo obraza, red. P. Grintser, Moskva 1983.

Averintsev S., Poetika rannevizantiyskoy literatury, Sankt-Peterburg 2004.

Awierincew S., Zoloto v sisteme simvolov rannevizantiyskoy literatury, w: S. Awierincew, Poetika rannevizantiyskoy literatury, Sankt-Peterburg 2004, s. 404-425.

Awierincew S., Bizancjum a Ruś. Dwa typy duchowości. Święte cesarstwo, tł. M. Hajduk, „Tygodniki Podlaski” 5/1 (1989) s. 4-5.

Awierincew S., Bizancjum a Ruś. Dwa typy duchowości. Święte cesarstwo, tł. J. Aulak, „Przegląd Humanistyczny” 10 (1990) s. 1-16.

Awierincew S., Na skrzyżowaniu tradycji literackich literatura bizantyńska: źródła i zasady twórcze, tł. D. Ulicka, „Literatura na Świecie” 11 (1985) s. 283-319.

Awierincew S., Na skrzyżowaniu tradycji szkice o literaturze i kulturze wczesnobizantyjskiej, tł. D. Ulicka, Warszawa 1988.

Awierincew S., Początek kosmosu i początek historii, tł. D. Ulicka, „Odra” 24/9 (1984) s. 25-33.

Awierincew S., Przyszłość chrześcijaństwa w Europie, tł. P. Mikulska, „Ethos” 4 (1994) s. 35-42.

Awierincew S., Symbolika wczesnego średniowiecza, tł. A. Szymański, „Literatura na Świecie” 12 (1980) s. 32-53.

Awierincew S., Wstęp do książki: Gabriel Bunge, Inny Paraklet. Ikona Trójcy Świętej mnicha – malarza Andrzeja Rublowa, tł. K. Małys, Kraków 2001.

Awierincew S., Złoto w systemie symboliki kultury wczesnobizantyńskiej, tł. D. Ulicka, „Miesięcznik Literacki” 20/3 (1985) s. 119-128.

Best E., Following Jesus: Discipleship in the Gospel of Mark, Sheffield 1981.

Bezrogov V., Stanovleniye obrazovatel’nykh traditsiy khristianskoy shkoly v I-V vv., Moskva 2004.

Bezrogov V., Uchitel’ i yego ucheniki v tekste Novogo Zaveta, Moskva 2002.

Bezrogov V., Vozniknoveniye pedagogicheskoy paradigmy khristianstva: pervaya khristianskaya shkola v Aleksandrii, Moskva 2003.

Bultmann R., Jesus and the World, New York 1958.

Drączkowski F., Koncepcja wychowania chrześcijańskiego w ujęciu Klemensa Aleksandryjskiego oraz Jana Chryzostoma, „Vox Patrum” 53-54 (2009) s. 313-327.

Epshteyn M., Paradoksy novizny, Moskva 1987.

Nieścior L., Anachoreza w pismach Ewagriusza z Pontu, Kraków 1997.

Pankiewicz R., Sztuka rozmawiania z Bogiem, Kraków 2009.

Salij J., Posłowie, w: S. Awierincew, Modlitwa o słowa. Wiersze, Poznań 1995, s. 93-100.

Sedakova O., Sergey Averintsev. Trudy i dni w: O. Sedakova, Sergey Sergeyevich Averintsev. Vospominaniya. Razmyshleniya. Posvyashcheniya, Moskva 2020, s. 55-144.

Sedakova O., Totus tuus: Pamyati Papy Ioanna Pavla II, w: O. Sedakova, Sobraniye sochineniy v 4 tomakh, t. 4, Moskva 2010, s. 826-830.

Sedakova O., Veshchestvo chelovechnosti, Moskva 2019.

Segovia F., Discipleship in the New Testament, Philadelphia 1985.

Wilkins M., The Concept of Disciple in Matthew’s Gospel As Reflected in the Use of the Term Mathetes, Leiden 1988.


Banasiak, D. (2022). The Pedagogy of the Church Fathers in the View of Sergei Awierintsev. On the Issues of the Reception of Christian Antiquity in Contemporary Russian Writing. Vox Patrum, 81, 111–126. https://doi.org/10.31743/vp.12567

Daniel Banasiak  banasiakdaniel@gmail.com
Jagiellonian University, Kraków, Poland https://orcid.org/0000-0001-8087-8187



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.