Virgo et Mater. Mary and the Church in the Pastoral Thought of Ambrose of Milan and Augustine of Hippo

Wojciech Kamczyk

Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Teologiczny , Poland

Abstract

The Mary-Church parabola is an interesting theme in developing in early Christianity theology and pastoral work. The Great Doctors of the Western Church, Ambrose of Milan and Augustine of Hippo, inspired by the reflections to date, develop this idea and try to use it in a pastoral manner. This article attempts to juxtapose the thoughts of both authors, emphasizing in particular their pastoral teaching. Recognizing the sources of the connection of Mariological and ecclesiological thought in biblical women, he considers two main aspects: virginity and motherhood of both Mary and the Church. This thought was not only the subject of theoretical considerations, but also an important element of the pastoral teaching of both bishops.

Keywords:

Ambrose of Milan, Augustine of Hippo, Mary, the Church, pastoral work, sacraments, virginity, motherhood

Ambrosius Mediolanensis, De institutione virginis, ed. J.-P. Migne, PL 16, Paris 1845, s. 305-334, tł. W. Kania, Na obłóczyny dziewicy – wykład o wieczystym dziewictwie Najświętszej Maryi, w: Ojcowie Kościoła łacińscy. Teksty o Matce Bożej, Niepokalanów 1981, s. 43-68.

Ambrosius Mediolanensis, De virginibus, ed. P. Dückers, Fontes Christiani 81, Turnhout 2009, tł. W. Szołdrski – K. Obrycki, PSP 35, s. 178-228.

Ambrosius Mediolanensis, Exhortatio virginitatis, ed. J.-P. Migne, PL 16, Paris 1845, s. 335-364.

Ambrosius Mediolanensis, Expositio Euangelii secundum Lucam, ed. G. Tissot, SCh 45-52, Paris 1956-1958.

Ambrosius Mediolanensis, Expositio in Psalmo 118, ed. M. Petschenig, CSEL 62, Vindobonae – Lipsiae 1913.

Augustinus Hipponensis, De sancta virginitate, NBA 7/1, Roma 2002, s. 74-156, tł. R. Bobel – H. Bojko, Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, red. A. Eckmann, Lublin 2003, s. 119-182.

Augustinus Hipponensis, Enarrationes in Psalmos, ed. E. Dekkers – I. Fraipont, Corpus Christianorum. Series Latina 38-40, Turnholti 1990, tł. J. Sulowski, PSP 37-42, Warszawa 1987.

Augustinus Hipponensis, In Iohannis Euangelium Tractatus, éd. M.-F. Berrouard, Bibliothèque Augustinienne 71, Paris 1993, tł W. Szołdrski – W. Kania, PSP 15/1-2, Warszawa 1977.

Augustinus Hipponensis, In Epistolam Ioannis ad Parthos tractatus, ed. W. Mountain, Bibliothèque Augustinienne 76, Paris 2008, tł. W. Szołdrski – W. Kania, PSP 15/2, s. 381-502.

Augustinus Hipponensis, Sermo 22, NBA 29, Roma 1979, s. 410-426.

Augustinus Hipponensis, Sermo 65/A, NBA 30/1, Roma 1982, s. 322-338.

Augustinus Hipponensis, Sermo 72/A, NBA 30/1, Roma 1982, s. 464-480.

Augustinus Hipponensis, Sermo 188, NBA 32/1, Roma 1984, s. 24-28, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 69-72.

Augustinus Hipponensis, Sermo 189, NBA 32/1, Roma 1984, s. 30-34, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 72-75.

Augustinus Hipponensis, Sermo 191, NBA 32/1, Roma 1984, s. 44-48, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 79-82.

Augustinus Hipponensis, Sermo 192, NBA 32/1, Roma 1984, s. 50-54, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 82-85.

Augustinus Hipponensis, Sermo 195, NBA 32/1, Roma 1984, s. 66-68, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 91-94.

Augustinus Hipponensis, Sermo 196, NBA 32/1, Roma 1984, s. 70-76, tł. M. Stróżyński, Augustyn z Hippony, Kazania na Boże Narodzenie i Objawienie Pańskie, Kęty 2019, s. 94-97.

Augustinus Hipponensis, Sermo 198augm (Tractatus contra paganos), ed. F. Dolbeau, NBA 35/2, Roma 2002, s. 608-732, tł. W. Kamczyk, Bogowie i demony. Augustyn z Hippony a religijność pogańska późnej starożytności, StAC.SN 22, Katowice 2020, s. 76-145.

Augustinus Hipponensis, Sermo 207, NBA 32/1, Roma 1984, s. 148-152.

Augustinus Hipponensis, Sermo 213, NBA 32/1, Roma 1984, s. 202-216, tł. L. Gładyszewski, ŹMT 53, Kraków 2010, s. 75-89.

Augustinus Hipponensis, Sermo 359, NBA 34, Roma 1989, s. 302-318.

Bosak P., Leksykon wszystkich miejsc biblijnych, Kraków 2016.

Czyżewski B., Biblijne obrazy Kościoła w „Wykładzie ewangelii według św. Łukasza” św. Ambrożego z Mediolanu, „Studia Gnesnensia” 22 (2008) s. 51-61.

Dassmann E., Ambrosius von Mailand. Leben und Werk, Stuttgart 2004.

Dodaro R., Maria uirgo et mater, w: Augustinus-Lexikon, t. 3/7-8, ed. C. Mayer, Basel 2010, s. 1171-1179.

Doyle D.E., Marie, Mère de Dieu, tł. M.-A. Vannier, w: Encyclopédie Saint Augustin. La Méditerranée et l`Europe IVe-XXIe siècle, red. A.D. Fitzgerald – M.-A. Vannier, Paris 2005, s. 932-937.

Eckmann A., Kościół w życiu i nauczaniu św. Augustyna, w: Fructus Spiritus est Caritas. Księga jubileuszowa ofiarowana Księdzu Profesorowi Franciszkowi Drączkowskiemu z okazji siedemdziesiątej rocznicy urodzin, czterdziestopięciolecia święceń kapłańskich i trzydziestopięciolecia pracy naukowej, red. M. Wysocki, Lublin 2011, s. 133-142.

Eckmann A., Maryja w tajemnicy Kościoła według świętego Augustyna, w: A. Eckmann, Symbol Apostolski w pismach świętego Augustyna, Lublin 1999, s. 183-199.

Gilski M., Mariologia kontekstualna św. Augustyna, Lublin 2006.

Kamczyk W., Grzeszna kobieta (Łk 7,36-50) jako obraz Kościoła w nauczaniu św. Ambrożego, „Vox Patrum” 67 (2017) s. 177-195. DOI: https://doi.org/10.31743/vp.3396

Kamczyk W., Tota Paschalis Solemnitas. Teologia i duszpasterstwo w kazaniach i homiliach św. Augustyna, StAC.SN 12, Katowice 2012.

Kelly J.N.D., Początki doktryny chrześcijańskiej, tł. J. Mrukówna, Warszawa 1988.

Lamirande E., Ecclesia, w: Augustinus-Lexikon, t. 2/5-6, ed. C. Mayer, Basel 2001, k. 687-720.

Lamirande E., Ecclesiae figurae, w: Augustinus-Lexikon, t. 2/5-6, ed. C. Mayer, Basel 2001, k. 721-732.

Libera P., Duchowość dziewictwa konsekrowanego w świetle pism św. Ambrożego z Mediolanu, „Collectanea Theologica” 64/3 (1994) s. 87-100.

Muller A., L`unité de l`Église et de la Sainte Vierge chez les Pères de IVe et Ve siècles, „Bulletin de la Société Française d`Études Mariales” 9 (1951) s. 27-38.

Nehring P., Dlaczego dziewictwo jest lepsze niż małżeństwo? Spór o ideał w chrześcijaństwie zachodnim końca IV wieku w relacji Ambrożego, Hieronima i Augustyna, Toruń 2005.

Pałucki J., Nawróceni grzesznicy i ich wkład w kształtowanie obrazu świętego Kościoła na przełomie IV i V wieku, „Teologia Patrystyczna” 1 (2004) s. 29-41.

Pałucki J., Święty Ambroży jako duszpasterz w świetle ekshortacji pastoralnych, Lublin 1996.

Przeczewski M., Morze u świętego Ambrożego, „Vox Patrum” 18 (1998) s. 167-181.

Rahner H., Symbole der Kirche. Die Ekklesiologie der Väter, Salzburg 1964.

Réveillaud M., Le Christ-Homme, tête de l`Église. Étude d`ecclésiologie selon les „Enarrationes in Psalmos” d`Augustin, „Recherches Augustiniennes et Patristiques” 28 (1995) s. 67-94. DOI: https://doi.org/10.1484/J.RA.5.102191

Sobór Watykański II, Konstytucja dogmatyczna o Kościele „Lumen Gentium”, Poznań b.r.w.

Santorski A., Eklezjologiczne elementy mariologii świętego Ambrożego, „Vox Patrum” 18 (1998) s. 119-127.

Staniszewski W., Kościół jako mistyczne ciało Chrystusa według św. Augustyna, Lublin 1936.

Swoboda A., Aspekty teologiczne małżeństwa i dziewictwa w pismach św. Augustyna, „Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne” 37/2 (2004) s. 139-157.

Szram M., Duchowy sens liczb w alegorycznej egzegezie aleksandryjskiej (II-V w.), Lublin 2001.


Kamczyk, W. (2021). Virgo et Mater. Mary and the Church in the Pastoral Thought of Ambrose of Milan and Augustine of Hippo. Vox Patrum, 80, 111–138. https://doi.org/10.31743/vp.12696

Wojciech Kamczyk  wojciech.kamczyk@us.edu.pl
Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Teologiczny https://orcid.org/0000-0002-6861-7360



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.