Latinitas Curialis on the Example of Epistulae Gratulatoriae of Benedict XVI. Lexical and Stylistic Approximations

Tadeusz Gacia

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Humanistycznych , Poland

Abstract

The study discusses selected aspects of the contemporary Latinitas ecclesiastica, especially its variation called Latinitas curialis, in nine congratulatory letters of Pope Benedict XVI. The author of the article analyzes the vocabulary related to the main topic of the letters - priestly and bishop ordination and their jubilees, as well as the occurrence of cursus, i.e. a system of rhythmic cadences consisting in the appropriate sequence of stressed and unstressed syllables. The terms for ordinations and their anniversaries come from very old source texts, only to a lesser extent this vocabulary is new; the formulas of papal blessings at the end of the letters retain the unchanged literary shape, traditional vocabulary and the same style. Cursus, present in the Latin papal curia, with slight breaks from the end of antiquity, appears in the analyzed letters in its four varieties: cursus planus, velox, tardus and trispondaicus

Keywords:

curial Latin, congratulatory letters of Benedict XVI, vocabulary, cursus

Gregorius Magnus, Liber sacramentorum, PL 78, 25-240.

Letters of Pope Benedict XVI (Latin), Città del Vaticano 2013; Benedictus Pp. XVI, Epistulae, w: https://www.vatican.va/latin/popes_latin/b-xvi/latin_hf_bxvi.html#EPISTULAE (dostęp: 14.11.2021).

Amerio R., Iota unum. Analiza zmian w Kościele katolickim w XX wieku, Komorów b.r.w.

Bacci A., Lexicon eorum vocabulorum quae difficilius Latine redduntur, wyd. 3, Romae 1955.

Egger C., Omnia dici possunt Latine, Città del Vaticano 1990.

Glossarium mediae et infmae latinitatis, Niort 1883-1887.

Lexicon recentis Latinitatis. Editum cura operis fundati cui nomen „Latinitas”, t. 1-2, ed. C. Egger, Città del Vaticano 1992-1997.

Michałowska T., Klucz semiotyczny. Teoria i twórczość literacka w średniowieczu, „Pamiętnik Literacki” 3 (2006) s. 29-54.

Mohrman Ch., Łacina liturgiczna – jej początki i charakter. Trzy wykłady (I), tł. T. Dekert, „Christianitas” 56-57 (2014) s. 162-181.

Nastałek J., Język łaciński językiem Kościoła i teologii. 50 lat Konstytucji Apostolskiej „Veterum sapientia”, „Teologia w Polsce” 6/2 (2012) s. 129-139.

Pagano S., Il Latino nella Chiesa catolica al discrimen fra concilio e post concilio; un discorso programmatico di Paolo VI a Latinitas (1968), „Latinitas. Series nova” 8/2 (2020) s. 71-80.

Pavanetto C., Elementa linguae et grammaticae Latinae, Roma 2009.

Plezia M., L’origine de la théorie du cursus rythmique au XIIe siècle, „Archivum Latinitatis Medii Aevi” 39 (1974) s. 5-22.

Schiaffini A., Cursus, w: Enciclopedia Italiana, Roma 1931, w: https://www.treccani.it/enciclopedia/cursus_%28Enciclopedia-Italiana%29/ (dostęp 14.11.2021).

Spataro R., Cur sermo Latinus adhibendus sit in sacris agendis, „Vox Patrum” 60 (2013) s. 69-77.

Turek W., Dal Lexicon Recentis Latinitatis ai tweets in latino. Alcune osservazioni circa il latino curiale dell’epoca postconciliare, „Salesianum” 83 (2021) s. 400-414.


Gacia, T. (2022). Latinitas Curialis on the Example of Epistulae Gratulatoriae of Benedict XVI. Lexical and Stylistic Approximations. Vox Patrum, 83, 439–456. https://doi.org/10.31743/vp.13418

Tadeusz Gacia  cato1961@gmail.com
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Wydział Nauk Humanistycznych https://orcid.org/0000-0002-1836-9506



License

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.

Zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., autor przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma "Vox Patrum". Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: 1. W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową. 2. W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy. 3. W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

Za zgodą Redakcji czasopisma artykuły i recenzje opublikowane w półroczniku "Vox Patrum" mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

Autor, w celach niekomercyjnych, może w dowolny sposób, bez zgody Redakcji, rozpowszechniać swój tekst w wersji elektronicznej.

Redakcja publikuje teksty on-line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.