Patriarchat i patriarchowie Seleucji-Ktezyfontu. Z dziejów starożytnego Kościoła w Persji
Andrzej Uciecha
Uniwersytet Śląski w Katowicach , PolskaAbstrakt
The Ancient Persian Church came under the influence of the Latin Church in terms of its church structures as well as its theological foundations. It wanted to prove its independence, equal rights and richness of tradition. Arguments in synodical protocols of the Oriental Orthodox Church should be investigated in the context of developing a metropolitan system and an ideology of patriarchate in the Church of Antioch.Evidence were being presented to support the theory that Babylon was not only the sacred land, which gave birth to Abraham, father of faith, but also that the Christian faith was accepted there for the first time.
Słowa kluczowe:
patriarchat, Kościół w PersjiBibliografia
Albert M., Langue et littérature syriaque, w: Christianismes Orientaux. Introduction à l’étude des langues et des littératures, ed. M. Albert – R. Beylot – R.G. Coquin – B. Outtier – Ch. Renoux, introduction par A. Guillaumont, Paris 1993
Aphraates, Demonstratio, ed. J. Parisot: Aphraatis Sapientis Persae Demonstrationes, PSyr 1, Parisiis 1894
Baumstark A., Geschichte der syrischen Literatur mit Ausschluss der christlichpalästi¬n ensischen Texte, Bonn 1922
Braun O., Der Briefwechsel des Katholikos Papa von Seleucia. Ein Beitrag zur Geschichte der ostsyrischen Kirche im vierten Jahrhundert, ZKT 18 (1894)
Camplani A., The Revival of Persian Monasticism (Sixth to Seventh Centuries): Church Structures, Theological Academy, and Reformed, w: Foundations of Power and Conflicts of Authority in Late-Antique Monasticism. Proceedings of the International Seminar (Turin, 2-4 December 2004), ed. by A. Camplani – G. Filoramo, Orientalia Lovaniensia Analecta 157, Leuven 2007
Cary M. – Scullard H.H., Dzieje Rzymu. Od czasów najdawniejszych do Konstantyna, II, tłum. J. Schwakopf, Warszawa 1992
Chaumont M.L., La christianisation de l’Empire Iranien, des origines aux grandes persécutions du IVe siècle, CSCO 499, Subsidia 80, Leuven 1988
Chronica Seertensis, ed. A. Scher – J. Périer: Histoire nestorienne (Chronique de Séert), PO 4, Paris 1907
Daniélou J. – Marrou H.I., Historia Kościoła, I: Od początków do roku 600, tłum. M. Tarnowska, Warszawa 1984
Dokumenty synodów od 431 do 504 roku, układ i oprac. A. Baron – H. Pietras, SCL 6, ŹMT 62, Kraków 2011
Féghali J., Perspectives sur l’histoire et l’institution des patriarches orientaux, w: Mélanges offerts à Jean Dauvillier, Toulouse 1979
Fiey J.M., Jalons pour une histoire de l’Église en Iraq, CSCO 310, Subsidia 36, Leuven 1970
Fiey J.M., Les étapes de la prise de conscience de son identité patriarcale par l’Église syrienne orientale, „L’Orient Syrien” 12 (1967) 3-22
Habbi J., La structure patriarcale de l’Église, w: Incontro fra Canoni d’Oriente e d’Occidente. Atti del congresso internazionale, a cura di R. Coppola, vol. 1, Bari 1994, 157- 182
Habbi J., Synodalité de l’Église d’Orient de Séleucie-Ctésiphon, OC 75 (1991) 91-112
Halleux A. de, Le symbole des évêques pers¬es au synode de Séleucie-Ctésiphon (410), w: Erkenntnisse und Meinungen II, hrsg. von G. Wiessner, Göttinger Orientforschungen 1, Reihe: Syriaca 17, Wiesbaden 1978, 161-190
Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, tłum. S. Kazikowski, Warszawa 1980
Jullien Ch., Kaškar „la sublime” et sa singulière prééminence sur le siège patriarcal de Séleucie-Ctésiphon, w: Proceedings of the 5th Conference of the Societas Iranologica Europća (Ravenna, 6-11 October 2003), vol. I: Ancient and Middle Iranian Studies, ed. A.C.D. Panaino – A. Piras, Bologna 2006, 543-552
Labourt J., Le christianisme dans l’empire perse sous la dynastie Sassanide (224-632), Paris 1904
Labourt J., Le patriarche Timothée et les nestoriens sous les Abbasides, „Revue d’Histoire et de Littérature Religieuse” 10 (1905) 384-402
Macomber W.F., The authority of the Catholicos Patriarch of Seleucia-Ctesiphon, w: I patriarcati orientali nel primo millennio. Relazioni del Congresso tenutosi al Pontificio Istituto Orientale (Roma, 27-30 dicembre 1967), OCA 181, Roma 1968, 179-200
Martyrium beati Simeonis bar Sabba’e, ed. M. Kmosko, PSyr 2, Parisiis 1907
Müller C. – Detlef G., Stellung und Bedeutung des Katholikos-Patriarchen von Seleukeia-Ktesiphon im Altertum, OC 53 (1969) 227-246
Pasquet C., Le synode de Séleucie-Ctésiphon (410). Quelques remarques sur l’ecclésiologie des communautés chrétiennes de Perse au Ve siècle, CPE 96 (2004) 44-55
Pierre M.J., Introduction, w: Aphraate le Sage Persan, Les Exposés, t. 1: Exposés I-X, SCh 349, Paris 1988
Sako L.R.M., Le rôle de la hiérarchie syriaque orientale dans les rapports diplomatiques entre la Perse et Byzance aux V-VIIe siècles, Texte et Études sur Orient Chrétien 2, Paris 1986
Schwaigert W., Das Christentum in Hűzistân im Rahmen der frühen Kirchengeschichte Persiens bis zur Synode von Seleukeia-Ktesiphon im Jahre 410, Ph.D. Dissertation. Marburg – Lahn 1989
Socrates, HE, SCh 493, tłum. S. Kazikowski: Sokrates Scholastyk, Historia Kościoła, Warszawa 1986
Streck M., Seleucia und Ktesiphon, Leipzig 1917
Suermann H., Bedeutung und Selbstverständnis des Katholikos- Patriarchen von Seleukia-Ktesiphon, w: Inkulturation des Christentums im Sasanidenreich, hrsg. von. A. Mustafa – J. Tubach – G.S. Vashalomidze, Wiesbaden 2007
Suermann H., From the Foundation to Independence: Milestones of the Church of Seleucia- Ctesiphon, „The Harp” 16 (2003)
Synodicon Orientale, ed. J.B. Chabot: Synodicon Orientale ou Recueil de synodes nesto¬riens, publié, traduit et annoté d’après le Ms. syriaque 332 de la Bibliothèque Nationale et le Ms. K. VI, 4 du Musée Borgia à Rome, Paris 1902
Tamcke M., Der Katholikos-Patriarch Sabriso I. (596-604) und das Mönchtum, Frankfurt/Main 1988
Uciecha A., Postawa duchowieństwa Kościoła Perskiego w czasie prześladowań Szapura II, w: Vobis Episcopus vobiscum christianus, red. W. Myszor – A. Malina, Katowice 2004
Vries W. de, Antiochien und Seleucia-Ctesiphon, Patriarch und Katholikos?, w: Mélanges Eugène Tisserant, vol. 3: Orient chrétien, ST 233, Città del Vaticano 1964, 429-450
Yacoub J., Babylone chrétienne. Géopolitique de l’Église de Mésopotamie, Paris 1996
Zieliński Z., Wstęp, w: Hermiasz Sozomen, Historia Kościoła, tłum. S. Kazikowski, Warszawa 1980
Uniwersytet Śląski w Katowicach
Licencja
Artykuły w czasopiśmie objęte są licencją Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0). Autorzy i użytkownicy mogą korzystać z utworów na licencji CC-BY-ND od roku 2018. Dla wcześniejszych publikacji prawa autorskie są udostępnione na prawach dozwolonego użytku zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.