Eustacjański kontekst doktryny o ubóstwie monastycznym w pismach ascetycznych św. Bazylego Wielkiego
Dariusz Kasprzak
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie , PolskaAbstrakt
We can distinguish two essential approaches to the issue of monastic poverty in the teaching of St Basil: a critical anti-Eustachian and a positive, unpolemical attitude. He pointed out his critical approach to main points of the doctrine introduced by Eustachius i.e.: the refusal of marriage and condemnation of the possession of any property, even in order to use it for charity purposes. It is clearly visible in his late writings – Letters, Moralia. St. Basile proved, in these writings, the necessity of the use of properties, from a biblical and ecclesiastical point of view because – for example to pay taxes. The positive approach which accepted voluntary poverty is clearly visible in his Moralia, Greater Asketikon and Lesser Asketikon. The bishop of Caesarea considered voluntary poverty as the mean to achieve a state of the unity of Christian life. The only Christian purpose is to give glory to the Lord and salvation.
Słowa kluczowe:
Eustachy, Bazyli Wielki, ubóstwoBibliografia
Athanasius, Historia arianorum ad monachos, PG 25
Barnes T.D., The date of the Council of Gangra, JThS 40 (1989)
Basilius, De judicio Dei, PG 31
Basilius, Epistula, PG 32, tłum. W. Krzyżaniak: Św. Bazyli Wielki, Listy, Warszawa 1972
Basilius, Regulae breviores, PG 31
Basilius, Regulae fusius et brevius tractatae, PG 31
Basilius, Regulae morales, PG 31
Burini C., La „comunione” e „distribuzione dei beni” di Atti II, 44 e IV, 32. 35 nelle Regole Monastiche di Basilio Magno, „Benedictina” 28 (1981) 151-169
Canones Apostolorum
Canones et Epistula synodica Gangrensis contra Eustathium et immoderatam ascesem, ŹMT 37
Churruca J. de, L’anathème du concile de Gangres contre ceux qui sous prétexte de Christianisme incite les esclaves à quitter leurs maîtres, „Revue d’Histoire du Droit” 60 (1982) 261-278
Epistula synodica Gangrensis, ŹMT 37
Eustacjusz z Sebasty, SWP 139
Dam R. Van, Families and friends in late Roman Cappadocia, Philadelphia 2003
Damasus papa, Epistula, PL 13
Decretum Gratiani
Dokumenty synodów od 50 do 381 roku (Synody i Kolekcje Praw, t. 1), oprac. A. Baron – H. Pietras, ŹMT 37, Kraków 2006
Forlin Patrucco M., Social patronage and political mediation in the activity of Basil of Caesarea, StPatr 17/3 (1982) 1102-1107
Frazee Ch.A., Anatolian asceticism in the fourth century: Eustathios of Sebastea and Basil of Caesarea, „The Catholic Historical Review” 66 (1980) 16-33
Giet S., Les idées et l’action sociale de Saint Basile, Paris 1941
Girardi M., Alleanza ed elezione. Il nuovo popolo di Dio, w: M. Girardi, Basilio di Cesarea interprete della Scrittura. Lessico, principi ermeneutici, prassi, Bari 1998, 199-208
Girardi M., Erotapokriseis neotestamentaria negli ascetica di Basilio di Cesarea. Evangelismo e paolinismo nel monachesimo delle origini, ASE 11 (1994) 461-490
Górny J., Wpływ św. Bazylego na rozwój życia monastycznego, VoxP 2 (1982) z. 3
Gribomont J., Eustace de Sébaste, DSp IV 1708
Gribomont J., Eustazio di Sebaste, NDPAC I 1865-1866
Gribomont J., Histoire du text des ascétiques de saint Basile, Louvain 1953
Gribomont J., Il prezioso sangue in Basilio, w: Sangue e antropologia biblica nella Patristica, ed. F. Vattioni, Roma, 1982
Gribomont J., Le dossier des origines du messalianisme, w: Epaktasis. Mélanges offerts au Cardinal J. Daniélou, Paris 1972
Gribomont J., Le monachisme au IVe siècle en Asie Mineure. De Gangres au Messalianisme, StPatr 2 (1957) 400-415
Gribomont J., Les Règles épistolaires de saint Basile: Lettres 173 et 22, „Antonianum” 54 (1979) 255-287
Gribomont J., Povertà, DIP VII, Roma 1983
Gribomont J., Saint Basile et le monachisme enthousiaste, „Irénikon” 62 (1980) 123-144
Gribomont J., Święty Bazyli – ewangeliczny rewolucjonista, RTK 27 (1980) z. 4
Kochanek P., Nauczanie społeczne Bazylego Wielkiego. Zagadnienia wybrane, „Summarium KUL” 16-17 (1987-1988)
Naumowicz J., Instytucje charytatywne św. Bazylego. „Bazyliada”, VoxP 16 (1996) t. 30-31, 125-139
Naumowicz J., Wstęp, w: Św. Bazyli Wielki, Pisma ascetyczne, t. 1, ŹM 5, Kraków 1994
Paczkowski C.M., Egzegeza biblijna Bazylego Wielkiego, „Quaestiones Selectae” 1 (1994) 29-41
Pouchet R., Basile le Grand et son univers d’amis d’après sa correspondence. Une strategie de communion, SEA 36, Roma 1992
Riggi C., Ascetica e sangue in Basilio, w: Sangue e antropologia nella Liturgia, ed. F. Vattioni, Roma, 1984, 1125-1146
Schwartz E., Die Kanonenssammlungen der alten Kirche, w: tegoż, Gesammelte Schriften, Bd. 4: Zur Geschichte der alten Kirche und ihres Rechtes, Berlin 1960
Scicolone S., Basilio e la sua organizzazione dell’attività assistenziale a Cesarea, CCC 3 (1982) 353-372
Socrates, HE, PG 67, tłum. S. Kazikowski: Sokrates Scholastyk, Historia kościelna, Warszawa 1986
Sozomenus, HE, PG 67, tłum. S. Kazikowski: Hermiasz Sozomen, Historia kościelna, Warszawa 1989
Steward C., „Working the Earth of the Heart”. The Messalian controversy in History. Texts and language to 431, Oxford 1991
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
Licencja
Artykuły w czasopiśmie objęte są licencją Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0). Autorzy i użytkownicy mogą korzystać z utworów na licencji CC-BY-ND od roku 2018. Dla wcześniejszych publikacji prawa autorskie są udostępnione na prawach dozwolonego użytku zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.