„Poznaj samego siebie” w interpretacji Bazylego Wielkiego
Ewa Osek
Katolicki Uniwersytet Lubelski , PolskaAbstrakt
There are some references to the famous Delphic inscription „Know thyself” (gnothi sauton) in the Hexaemeron (IX 6; VI 1) and the Homilia in illud: Attende tibi ipsi by St. Basil of Caesarea. In the Homilia in illud: Attende tibi ipsi St. Basil accepts the Philo’s and Clement of Alexandria’s opinion that the Septuagint proseche seauto („Attend to yourself”) and the Hellenie gnothi sauton („Know thyself”) are the same. According to St. Basil, influenced by the Alcibiades I, „yourself” means „a soul” as an opposite to a body and its environment. St. Basil interprets the Delphic maxim in the following meanings: (1) „Turn to yourself”, (2) „Know God from yourself”, (3) „Take care of your soul”, (4) „Control yourself”, and (5) „Remember you are a human”. His interpretation is influenced by the many philosophical writings, especially the Platonie dialogues (the Charmides, the Alcibiades I), the Stromata of Clement of Alexandria, and the Origen’s In Canticum canticorum.
Słowa kluczowe:
Bazyli Wielki, Poznaj samego siebieBibliografia
Aristoteles, De anima
Aristoteles, Rhetorica
Basilius Caesariensis, Hexaemeron, PG 29
Basilius Caesariensis, Homilia in illud: „Atlende tibi ipsi”, PG 31
Basilius Caesariensis, Homiliae in Hexaemeron, PG 29
Basilius Caesariensis, Homiliae super Psalmos, PG 29
Benson H.H., A Notę on Socratic Self-Knowledge in the Charmides, „Ancient Philosophy” 23 (2003) 31-47
Clemens Alexandrinus, Stromata
Denyer N., Plato: Alcibiades, Cambidge 2001
Desclos M.L., Platon, Alcibiade, Paris 1996
Diodorus Siculus, Bibliotheca historica
Diogenes Laertios, Vitae philosophorum
Epictetus, Dissertationes ab Arriano digestae
Gregorius Nazianzenus, De moderatione in disputando, PG 36, tłum, pol: Św. Grzegorz z Nazjanzu, Mowy wybrane, Warszawa 1967
Gregorius Nazianzenus, Oratio
Gregorius Nyssenus, Ad imaginem Dei et ad similitudinem, PG 44
Gregorius Thaumaturgus, In Origenem oratio panegyrica
Griswold Ch., Self-knowlegde and the ‘idea’ ofthe soul in Plato’s Phaedrus, „Revue de Metaphysiąue et de Morale” 86 (1981) 477-494
Hadot P., Filozofia jak ćwiczenie duchowe, tłum. P. Domański, Warszawa 2003
Hazebroucą M.F., La connaissance de soi-meme et ses difficultes dans l’Enneade V, 3 et le Charmide de Platon, w: La connaissance de soi: etudes sur le Traite 49 de Plotin, ed. M. Dixsaut, Paris 2002
Hierocles, Fragmenta ethica
Jungel E., Śmierć Sokratesa jako oddzielenie ciała i duszy, tłum. W. Torzewski, „Analiza i egzystencja” 3 (2006)
Kahn C.H., Plato and the Socratic Dialogue. The Philosophical Use of a Literary Form, Cambridge 1996
Lampe G.W.H., A Patristic Greek Lexikon, Oxford 1976
Lucianus Samosatensis, De saltatione
Lucianus Samosatensis, Dialogi mortuorum
Marboeuf C. - Pradeau J.F., Platon: Alcibiade, Paris 1999
Menander, Aspis
Menander, Coneazomenae
Meredith A., Asceticism - Christian and Greek, JTS 27 (1976) 313 -332
Moreschini C., Storia delta filosofia patristica, II Brescia 2005
Origenes, In Canticum Canticorum
Osmański M., Filona z Aleksandrii etyka upodobniania się do Boga, Lublin 2007
Pausanias Periegeta, Graeciae descriptio
Philo Alexandrinus, Legatio ad Gaium
Philo Iudaeus, De migratione Abrahami
Philo Iudaeus, De mutatione nominum
Philo Iudaeus, De somniis
Philo Iudaeus, Legum allegoriae, tłum. L. Joachimowicz: Filon Aleksandryjski, Pisma, t. 1, Warszawa 1986
Plato, Alcibiades
Plato, Apologia
Plato, Charmides
Plato, Phaedrus
Plato, Philebus
Plato, Protagoras
Plato, Respublica
Plato, Sophista
Plotinus, Enneades
Plutarchus, Adversus Colotem
Plutarchus, Consolatio ad Apollonium
Plutarchus, De E apud Delphos
Plutarchus, Demosthenes
Plutarchus, Quomodo adulator ab amico internoscatur
Plutarchus, Scholia in Platonem
Porphirius, De abstinentia
Pseudo-Plato, Alcibiades
Pseudo-Menander, Sententiae
Runią D.T., Philo and the Church Fathers, Leiden 1995
Russell, The Doctrine of Deification in the Greek Patristic Tradition, Oxford 2005
Sextus Empiricus, Adversus mathematicos
Sorabji R., Animal Minds and Human Morals, The Origins of the Western Debate, London 1993
Stead G.C., Individual personality in Origen and the Cappadocian Fathers, w: Arche e telos. L’antropologia di Origene e di Gregorio di Nissa. Analisistorico-religiosa, ed. U. Bianchi - H. Crouzel, Milano 1981, 170-191
Stobaeus, Florilegia
Stoicorum Veterum Fragmenta, coll. Joannes ab Amim, II, nr 1009-1010, Lipsiae 1903
Strycker E.de - Slings S.R., Plato‘s Apology of Socrates. A Literary and Philosophical Study with a Running Commentary, Leiden 1994
Śpidlik Th., La sophiologie de S. Basile, Roma 1961
Technologies of the Self. A Seminar with Michael Foucault, ed. L.H. Martin, London 1988
Xenophon, Memorabilia Socratis
Katolicki Uniwersytet Lubelski
Licencja
Artykuły w czasopiśmie objęte są licencją Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0). Autorzy i użytkownicy mogą korzystać z utworów na licencji CC-BY-ND od roku 2018. Dla wcześniejszych publikacji prawa autorskie są udostępnione na prawach dozwolonego użytku zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.