A Critical Edition and Philological Analysis of the First Chapter of Deutero-Isaiah (Isa 40) on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) in Light of Other Coptic Manuscripts Written in the Sahidic Dialect and the Greek Text of the Septuagint

Tomasz Bartłomiej Bąk

Instytut Nauk Biblijnych KUL ,
https://orcid.org/0000-0003-0328-0282


Abstrakt

The article presents a critical edition and philological analysis of the first chapter of Deutero-Isaiah worked out on the basis of the Coptic manuscript sa 52.2 and other manuscripts written in the Sahidic dialect. It consists of several parts: 1) general information on the fragment of codex sa 52 containing the text of Isa 40:2), a list and brief characteristics of the remaining witnesses containing at least some verses of the first chapter of Deutero-Isaiah, 3) a presentation of the Sahidic text of Isa 40:4) its translation into English, 5) tables showing linguistic differences between the text of the LXX and its Coptic rendering, and 6) an explanation of the philological problems of the first chapter of Deutero-Isaiah. Of special attention are undoubtedly verses 6, 7 and 8, occurring only in sa 52.2 and have never been published.

Słowa kluczowe:

Coptic language, Sahidic dialect, Book of Isaiah, Deutero-Isaiah, sa 52 (M 568), edition of Isa 40

Amélineau É., “Fragments de la version thébaine de l’Écriture (Ancien Testament),” Recueil de travaux relatifs à la philology et à l’archéologie égyptiennes et assyriennes IX (1887) 101-130.

Balestri P.J., Sacrorum Bibliorum Fragmenta Copto-Sahidica Musei Borgiani, Vol. III. – Novum Testamentum (Roma: Typographia Polyglotta S. C. de Propaganda Fide 1904).

Bąk T., Il Proto-Isaia in copto-saidico. Edizione critica sulla base di sa 52 (M 568) e di altri testimoni (Roma 2014).

- “Koptyjski przekład Iz 1-39 w manuskrypcie sa 52 (M 568) z VIII w.,” The Biblical Annals 5(2015) 289-305.

Ciasca A., Sacrorum Bibliorum fragmenta copto-sahidica Musei Borgiani iussu et sumptibus S. Congregationis de Propaganda Fide studio P. Augustini Ciasca ordinis Eremitarum S. Agostini edita, Vol. I (Roma: Typis S. Congregationis de Propaganda Fide 1885),

- Vol. II (Roma: Typis S. Congregationis de Propaganda Fide 1889).

Crum W.E., Catalogue of the Coptic Manuscripts in the British Museum (London: British Museum 1905);

- A Coptic Dictionary (original ed.: Oxford: Clarendon Press 1939; reprint: Eugene, Oregon: Wipf and Stock Publishers 2005).

Crum W.E. - Evelyn White H.G., The Monastery of Epiphanius at Thebes. Part II. Coptic Ostraca and Papyri Edited with Translations and Commentaries by W. E. Crum. Greek Ostraca and Papyri Edited with Translations and Commentaries by H. G. Evelyn White (New York: The Metropolitan Museum of Art 1926).

Crum W.E. – Winlock H.E., The Monastery of Epiphanius at Thebes. Part I. The Archaeological Material by H. E. Winlock. The Literary Material by W. E. Crum (New York: The Metropolitan Museum of Art 1926).

Feder F., Biblia Sahidica. Ieremias, Lamentationes (Threni), Epistula Ieremiae et Baruch, Texte und Untersuchungen zur Geschichte der altchristlichen Literatur 147 (Berlin-New York: Walter de Gruyter 2002).

Hebbelynck A., “Les manuscrits coptes-sahidiques du «Monastère Blanc». Recherches sur les fragments complémentaires de la Collection Borgia. I. Fragments de l’Ancien Testament” Muséon 12 (1911) 1-64.

Horner G.W., The Coptic Version of the New Testament in the Southern Dialect, otherwise called Sahidic and Thebaic, with Introduction, Critical Apparatus, and Literal English Translation. III. The Gospel of S. John (Oxford: Clarendon Press 1911).

Hyvernat H., “Étude sur les versions coptes de la Bible. II. – Ce qui nous est parvenu des versions égyptiennes,” Revue Biblique 5 (1896) 540-569.

Lacau P., “Textes de l’Ancien Testament en copte sahidique,” Recueil de travaux relatifs à la philology et à l’archéologie égyptiennes et assyriennes. Nouvelle Série, VII (1901) 103-124.

Layton B., A Coptic Grammar. With Chrestomathy and Glossary. Sahidic Dialect. Second Edition, Revised and Expanded. With an Index of Citations (Wiesbaden: Harrassowitz Verlag 2004).

Lust J. - Eynikel E. - Hauspie K., Greek-English Lexicon of the Septuagint (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 2003).

Nagel P., “Studien zur Textüberlieferung des sahidishen Alten Testaments,” Zeitschrift für Ägyptische Sprache und Altertumskunde 111 (1984) 138-164.

- “Editionen koptischer Bibeltexte seit Till 1960,” Archiv für Papyrusforschung 35 (1990) 43-100.

Pietersma A. – Wright B.G. (ed.), A New English Translation of the Septuagint and the Other Greek Translations Traditionally Included under That Title (New York-Oxford: Oxford University Press 2007) (=NETS).

Rahlfs A., Die alttestamentlichen Lektionen der griechischen Kirche (Mitteilungen des Septuaginta-Unternehmens der Königlichen Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen. Heft 5; Berlin: Weidmannsche Buchhandlung 1915).

- Septuaginta. Id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX interpretes (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 2006).

Schleifer J., “Sahidische Bibel – Fragmente aus dem British Museum zu London” (Sitzungsberichte der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften in Wien. Philosophisch–Historische Klasse, 162 Bd., 6 Abh.; Wien 1909) 1-38.

Schmitz F.J. – Mink G., Liste der Koptischen Handschriften des Neuen Testaments. I. Die sahidischen Handschriften der Evangelien. 2. Teil, 2. Halbband (Arbeiten zur Neutestamentlichen Textforschung 15; Berlin – New York: Walter de Gruyter 1991).

Schűssler K., Das sahidische Alte und Neue Testament: sa 21-48. Herausgegeben von Karlheinz Schüssler (Biblia Coptica. Band 1, Lieferung 1; Wiesbaden: Harrassowitz Verlag 1996).

- Das sahidische Alte und Neue Testament: sa 93-120. Herausgegeben von Karlheinz Schüssler (Biblia Coptica. Band 1, Lieferung 4; Wiesbaden: Harrassowitz Verlag 2000).

- Das sahidische Alte und Neue Testament: sa 185-260. Herausgegeben von Karlheinz Schüssler (Biblia Coptica. Band 2, Lieferung 2; Wiesbaden: Harrassowitz Verlag 2015).

Till W.C., “Papyrussammlung der Nationalbibliothek in Wien. Katalog der koptischen Bibelbruchstücke. Die Pergamente, Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft 39 (1940) 1-57.

Vaschalde A., “Ce qui a été publié des versions coptes de la Bible,” Revue Biblique 29 (1920) 241-258.

Winstedt E.O., “Some Unpublished Sahidic Fragments of the Old Testament,” The Journal of Theological Studies X (1909) 233-254.

Ziegler J. (ed.), Septuaginta. Vetus Testamentum Graecum. Auctoritate Societatis Litterarum Gottingensis editum. XIV. Isaias (Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1939) (= Ziegler).

Zoega G., Catalogus codicum copticorum manu scriptorum qui in museo Borgiano velitris adservantur (Roma: Typis Sacrae Congregationis de Propaganda Fide 1810).


Opublikowane
2019-01-18


Bąk, T. B. (2019). A Critical Edition and Philological Analysis of the First Chapter of Deutero-Isaiah (Isa 40) on the Basis of the Coptic Manuscript sa 52 (M 568) in Light of Other Coptic Manuscripts Written in the Sahidic Dialect and the Greek Text of the Septuagint. The Biblical Annals, 9(1), 73–100. https://doi.org/10.31743/biban.3242

Tomasz Bartłomiej Bąk 
Instytut Nauk Biblijnych KUL https://orcid.org/0000-0003-0328-0282



Licencja

1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma the Biblical Annals. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

  • W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową.
  • W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy.
  • W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 - Międzynarodowe (CC BY 4.0).