Respect for the Doctor (Sir 38:1-3)

Andrzej Piwowar

Instytut Nauk Biblijnych KUL ,


The first part of the article synthetically presents the Old Testament Israelites’ attitude to doctors and their activities. It is an essential prerequisite for the depiction of the innovative approach to the issue proposed by Sirach in Sir 38:1-15. Subsequently, the translation of the text’s Greek version into Polish is presented and the pericope’s structure is divided into four parts: I. 38:1-3 – respect for the doctor, II. 38:4-8 – the value of medicine, III. 38:9-11 – the relation of the sick to God, and IV. 38:12-15 – the doctor’s role in treating the sick. The present article is devoted to the exegetico-theological analysis of the first part of the Greek version of Sir 38:1-15, that is of 38:1-3. Even though the article is based primarily on the Greek text of the verses, it takes into account its original Hebrew version as well. Sirach calls the believing Israelites to completely change their perception of doctors and their activities. He encourages his readers not to reject doctors but to treat them with respect and reverence, and, indirectly, not to ignore the doctor’s efforts meant to restore health to the sick one. The sage justifies his novel approach with two arguments. First, doctors were created by God and given the task of aiding the sick in their suffering. They are a mere tool in God’s hands, for God is the only Doctor that can truly heal a person (this aspect is emphasized more by the Hebrew than by the Greek text). Secondly, doctors deserve respect for even kings and dignitaries benefit from their service and treat them with respect and reverence. In 38:1-3 Sirach offers a perfect synthesis of Israel’s traditional belief in God, who is the only doctor able to heal a person, with the Hellenistic influence related to medicine and the people who dabble in it.

Słowa kluczowe:

the Wisdom of Sirach, Sir 38:1-3, doctor

Adinolfi, M., “Il medico in Sir 38,1-15,” Antonianum 62 (1987) 172-183.

Allan, N., “The Physician in Ancient Israel: His Status and Function,” Medical History 45 (2001) 377-394.

Alonso Schökel, L., Proverbios y Eclesiastico (Los Libros Sagrados 11; Madrid: Cristiandad 1968).

Askin, L.A., Scribal Culture in Ben Sira (Sir 38:1-15; 41:1-15; 43:11-19; 44-50) (unpublished doctoral dissertation defended in 2016 in Queen’s College, Cambridge University).

Beeks, R., Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series 10; Leiden – Boston, MA: Brill 2010) I-II.

Beentjes, P.C., The Book of Ben Sira in Hebrew. A Text Edition of all Extant Hebrew Manuscripts and a Synopsis of all Parallel Hebrew Ben Sira Texts (Supplements to Vetus Testamentum 68; Leiden – New York – Köln: Brill, 1997).

Bertram, G., “θαῦμα, θαυμάζω, θαυμάσιος, θαυμαστός,” Theological Dictionary of the New Testament (ed. G. Kittel) (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1995) III, 27-42.

Boccaccio, P. – Bernardi, G., Ecclesiasticus. Textus hebraeus secundum fragmenta reperta (Roma: PIB 1986).

The Book of Ben Sira. Text, Concordance and an Analysis of the Vocabulary (The Historical Dictionary of the Hebrew Language; Jerusalem: The Academy of the Hebrew Language and the Shrine of the Book 1973).

Box, G.H. – Oesterley, W.O.E., “The Book of Sirach,” The Apocrypha and Pseudepigrapha of the Old Testament in English with Introductions and Critical and Explanatory Notes to the Several Books. I. Apocrypha (ed. R.H. Charles) (Oxford: Clarendon Press 1913) 268-517.

Brown, M.L., “ ָרָפא rāpāʼ,” Theological Dictionary of the Old Testament (ed. G.J. Botterweck – H. Ringgren – H.-J. Fabry) (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 2004) XIII, 593-602.

Chrostowski, W., “Lekarz i jego posługa w świetle Biblii,” Collectanea Theologica 3 (2001) 51-67.

Corley, J., “Respect and Care for Parents in Sirach 3,1-16,” Family and Kinship in the Deuterocanonical and Cognate Literature (ed. A. Passaro) (Deuterocanonical and Cognate Literature. Yearbook 2012/2013; Berlin – Boston, MA: De Gruyter 2013) 139-172.

Corley, J., Sirach (New Collegeville Bible Commentary 21; Collegeville, PA: Liturgical Press 2013).

Cranz, I., “Advice for a Successful Doctor’s Visit: King Asa Meets Ben Sira,” Catholic Biblical Quarterly 80 (2018) 231-246.

Crenshaw, J.L., “The Book of Sirach. Introduction, Commentary, and Reflection,” The New Interpreter’s Bible (ed. L.E. Keck) (Nashville, TN: Abingdon Press 1997) V, 603-867.

Drawnel, H., The Aramaic Astronomical Book (4Q208 –4Q211) from Qumran. Text, Translation, and Commentary (Oxford: Oxford Press 2010). Duesberg, H., “Le médecin, un sage (Ecclésiastique 38,1-15),” Bible et Vie Chrétienne 38 (1961) 43-48.

Fasce, S., La lode del medico nel libro biblico del Siracide (Genova: ECIG 2009).

Gaiser, F., “‘The Sensible Will Not Despise Him’: Healing Medicine, Human Wisdom and God (Sirach 38:1-15)”, Healing in the Bible: Theological Insight for Christian Ministry (ed. F.J. Gaiser) (Grand Rapids, MI: Baker 2010) 117-131.

Giblet, J. – Grelot, P., “Choroba-uleczenie,” Słownik teologii biblijnej (ed. X. Leon-Dufour) (Poznań: Pallottinum 1990) 121-125.

Graber, F. – Müller D., “ἰάομαι,” New International Dictionary of the New Testament Theology (ed. C. Brown) (Carlise – Grand Rapids, MI: Paternoster Press 1986) II, 166-169.

Kee, H.C., “Medicine and Healing,” The Anchor Bible Dictionary (ed. D.N. Freedman) (New York – London – Toronto: Doubleday 1992) IV, 659-664.

Kraus, W. – Karrer, M. (ed.), Septuaginta Deutsch. Das griechische Alte Testament in deutscher Übersetzung (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 2009).

Księgi greckie. Przekład interlinearny z kodami gramatycznymi i indeksem form podstawowych (trans. M. Wojciechowski) (Prymasowska Seria Biblijna; Warszawa: Vocatio 2008).

Lévi, I., The Hebrew Text of the Book of Ecclesiasticus (Semitic Study Series; Leiden: Brill 1904).

Liesen, J., Full of Praise. An Exegetical Study of Sir 39,12-35 (Supplements to the Journal for the Study of Judaism 64; Leiden – Boston, MA – Köln: Brill 2000).

Liddell, H.G. – Scott, R., A Greek-English Lexicon, 10th ed. (Oxford: Clarendon Press 1996).

Lührmann, D., “Aber auch Arzt gib Raum (Sir 38,1-15),” Wort und Dienst 15 (1979) 55-78.

Marböck, J., Jesus Sirach 1 – 23 (Herders Theologischer Kommentar zum Alten Testament; Freiburg – Basel – Wien: Herder 2010).

Marböck, J., Weisheit im Wandel. Untersuchungen zur Weisheitstheologie bei Ben Sira (BZAW 272; Berlin – New York: de Gruyter 1999).

Mazzinghi, L., “«Poi fa’ posto al Medico, perché ti è necessario» (Sir 38,1-15),” Parola Spirito e Vita 40 (1999) 65-74.

Middendorp, T., Die Stellung Jesu Ben Siras zwischen Judentum und Hellenismus (Leiden: Brill 1973).

Minissale, A., Siracide (Ecclesiastico), 3rd ed. (Nuovissima Versione della Bibbia 23; Cinisello Balsamo: San Paolo 2002).

Minissale, A., Siracide. Le radici nella tradizione (Leggere Oggi la Bibbia 1.17; Brescia: Queriniana 1988).

Montanari, F., Vocabolario della lingua greca, 2nd ed. (Torino: Loescher 2004). Mopsik, C., La Sagesse de ben Sira (Les Dix Paroles; Paris: Verdier 2003).

Morla, V., Los manuscritos hebreos de Ben Sira. Traducción y notas (Asociación Bíblica Española 59; Estella: Verbo Divino 2012).

Mulder, O., Simon the High Priest in Sirach 50. An Exegetical Study of the Significance of Simon the High Priest as Climax to the Praise of the Fathers in Ben Sira’s Concept of the History of Israel (Supplements to the Journal for the Study of Judaism 78; Leiden – Boston, MA: Brill 2003).

Muraoka, T., A Greek-English Lexicon of the Septuagint (Louvain – Paris – Walpole, MA: Peeters 2009).

Münnich, M., Obraz Jahwe jako władcy choroby w Biblii hebrajskiej na tle bóstw bliskowschodnich (Lublin: Wydawnictwo KUL 2004).

Noorda, S., “Illness and Sin, Forgiving and Healing: The Conception of Medieval Treatment and Religious Beliefs in Ben Sira 38,1-15,” Studies in Hellenistic Religions (ed. M. Vermaseren) (Études Préliminaires aux Religions Orientales dans L’Empire Romain 78; Leiden: Brill 1979) 215-224.

Oepke, A., “ἰάομαι, ἴασις, ἴαμα, ἰατρός,” Theological Dictionary of the New Testament (ed. G. Kittel) (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1995) III, 194-215.

Palmisano, M.C., Siracide. Introduzione, traduzione e commento (Nuova Versione della Bibbia dai Testi Antichi 34; Cinisello Balsamo: San Paolo 2016).

Pérez Rodríguez, G., “Eclesiástico,” Biblia Comentada. IV. Libros Sapienciales, 2nd ed. (Biblioteca de Autores Cristianos 218; Madrid: Editorial Católica 1967) 1072-1307.

Peters, N., Das Buch Jesus Sirach oder Ecclesiasticus (Exegetisches Handbuch zum Alten Testament 25; Münster: Aschendorff 1913).

Peters, N., Hebräische Text des Buches Ecclesiasticus (Freiburg im Breisgau: Herdersche Verlagschandlung 1902).

Pietersma, A. – Wright, B.G. (ed.), A New English Translation of the Septuagint. And the Other Greek Translations Traditionally Included under that Title (New York – Oxford: Oxford University Press 2007).

Piwowar, A., “Dwie drogi prowadzące do odnalezienia mądrości według Syracha. Analiza egzegetyczno-teologiczna Syr 51,13-30,” Biblical Annals 4/1 (2014) 57-96.

Piwowar, A., “Początkowa koncepcja mądrości według Syracha. Syr 1,1-10 jako perykopa programowa,” Biblical Annals 4/2 (2014) 397-449.

Piwowar, A., Składnia języka greckiego Nowego Testamentu, 2nd ed. (Materiały Pomocnicze do Wykładów z Biblistyki 13; Lublin: Wydawnictwo KUL 2017).

Piwowar, A. “Uczony w Piśmie – ideał człowieka poszukującego mądrości (Syr 38,24; 39,1-11),” Biblical Annals 6/4 (2016) 527-600.

Piwowar, A., “Wierność w czasie próby (Syr 2,1-6),” Verbum Vitae 11 (2007) 99-126.

Piwowar, A., “Zdobycie mądrości według Syracha (Syr 6,18-37). Część I: Przyjęcie wychowania prowadzi do osiągnięcia mądrości (Syr 6,18-22),” Biblical Annals 1 (2015) 111-135.

von Rad, G., La sapienza in Israele (Genova: Marietti 1998). Rahlfs, A. (ed.), Septuaginta. Id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX interpretes I-II (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1979) I-II.

Ravasi, G., “Malattia, Guarigione e medici nell’Antico Testamento,” Parola, Sprito e Vita 40 (1999) 11-22.

Reiterer, F.V., “Alle Weisheit stammt vom Herrn...”. Gesammelte Studien zu Ben Sira (BZAW 375; Berlin – New York: de Gruyter 2007).

Romizi, R., Greco antico. Vocabolario greco italiano etimologico e ragionato, 3rd ed. (Bologna: Zanichelli 2007).

Rykel, L. – Wilhoit, J.C. – Longman III, T. (ed.), Le immagini bibliche. Simboli, figure retoriche e temi letterari della Bibbia (Dizionari San Paolo; Cinisello Balsamo: San Paolo 2006).

Sauer, G., Jesus Sirach/Ben Sira (Das Alte Testament Deutsch. Apokryphen 1; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2000).

Schrader, L., “Beruf, Arbeit und Muße als Sinnerfüllung bei Jesus Sirach,” Der Einzelne und seine Gemeinschaft bei Ben Sira (ed. R. Egger-Wenzel – I. Krammer) (BZAW 270; Berlin – New York: de Gruyter 1998) 117-149.

Schreiner, J., Jesus Sirach 1 – 24 (Die Neue Echter Bibel. Altes Testament; Würzburg: Echter 2002).

Septuaginta czyli Biblia Starego Testamentu wraz z księgami deuterokanonicznymi i apokryfami (trans. R. Popowski) (Prymasowska Seria Biblijna; Warszawa: Vocatio 2013).

Skehan, P.W. – Di Lella, A.A., The Wisdom of Ben Sira (The Anchor Bible 39; New York – London – Toronto: Doubleday 1987).

Smend, R., Die Weisheit des Jesus Sirach erklärt (Berlin: Reimer 1906).

Smend, R., Die Weisheit des Jesus Sirach hebräisch und deutsch (Berlin: Reimer 1906).

Snaith, J.G., Ecclesiasticus or The Wisdom of Jesus Son of Sirach (The Cambridge Bible Commentary; Cambridge: Cambridge University Press 1974).

Stabryła, W.M., “‘Najlepszego nawet lekarza czeka Gehenna’. Lekarz w starożytnym Izraelu,” Ateneum Kapłańskie 1 (2013) 7-13.

Stabryła, W.M., “Zdrowie i choroba w starożytnym Izraelu,” Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu. Księga Pamiątkowa dla Księdza Profesora Waldemara Chrostowskiego w 60. rocznicę urodzin (ed. B. Strzałkowska) (Ad Multos Annos; Warszawa: Adam 2011) III, 1313-1334.

Stöger, A., “Der Arzt nach Jesus Sirach (38,1-15),” Arzt und Christ 1/11 (1965) 3-11.

Sulmasy, D.P., “The Covenant within the Covenant: Doctors and Patients in Sir 38:1-15,” Linacre Quaorterly 55 (1988) 14-24.

Testa, E., “Le malattie e il medico secodno la Bibbia,” Rivista Biblica 43 (1995) 253-267.

Turkiel, J., “Septuaginta o lekarzu,” Nauki humanistyczne i sozologia. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi zwyczajnemu doktorowi habilitowanemu Józefowi M. Dołędze (ed. J.W. Czartoszewski) (Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2010) 563-570.

Vella, J., “Eclesiastico,” La Sagrada Escritura. Texto y comentario. Antiguo Testamento. V. Eclesiástico, Isaía, Jeremías, Ezequiel (ed. A.T. Fernández) (Madrid: Editorial Católica 1970) 3-218.

Wischmeyer, O., Die Kultur des Buches Jesus Sirach (BZNW 277; Berlin – New York: de Gruyter 1995).

Wolff, H.W., Antropologia dell’Antico Testamento, 4th ed. (Biblioteca Biblica 12; Brescia: Queriniana 2002).

Zakrzewska, M., “Choroba – zło dotykające człowieka,” Biblia a medycyna (ed. B. Pawlaczyk) (Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha 2007) 15-27.

Zapff, B.M., Jesus Sirach 25 – 51 (Die Neue Echter Bibel. Altes Testament: Würzburg: Echter 2010).

Zapff, B.M., “Sir 38,1-15 als Beispiel der Verknüpfung von Tradition und Innovation bei Jesus Sirach,” Biblica 92 (2011) 347-367.

Ziegler J., Sapientia Iesu Filii Sirach, 2nd ed. (Septuaginta. Vetus Testamentum Graecum Auctoritate Academiae Scientiarum Gotteingensis editum 12/2; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1980). [accessed on 8 July 2018]


Piwowar, A. (2019). Respect for the Doctor (Sir 38:1-3). The Biblical Annals, 10(1), 31–62.

Andrzej Piwowar
Instytut Nauk Biblijnych KUL


1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994r., autor publikacji przekazuje autorskie prawa majątkowe dotyczące składanego dzieła wydawcy czasopisma the Biblical Annals. Przeniesienie praw autorskich do składanego dzieła następuje na wszystkich polach eksploatacji, w szczególności tych wymienionych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

  • W zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy dzieła, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową.
  • W zakresie obrotu oryginałem albo egzemplarzami , na których dzieło utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy.
  • W zakresie rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt. 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym.

2. Za zgodą redakcji czasopisma opublikowane artykuły w Biblical Annals mogą być przedrukowywane w innych publikacjach.

3. Redakcja publikuje teksty on line na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 - Międzynarodowe (CC BY 4.0).