The Origin and Significance of Medicaments According to Ben Sira (Sir 38:4-8)

Andrzej Piwowar

Institute of Biblical Studies, John Paul II Catholic University of Lublin , Polska


In his reflection on doctors’ work and the process of treatment (Sir 38:1-15), Ben Sira draws attention to the usage of medications (Sir 38:4-8). Many contemporary Jews were probably recalcitrant to use them as ancient medicine resorted to magic. Magic was also employed in the production of medications. The first part of the article synthetically presents the usage of medicines in ancient Israel on the basis of the Old Testament. Then a literary analysis and exegesis of Sir 38:4-8 is attempted. The present article takes into consideration the Greek version of this pericope, for it constitutes the canonical text of the Book of Sirach (the article nevertheless compares the Greek text to its Hebrew original). The pericope evinces a concentric structure (A – 38:4-5; B – 38:6; A’ – 38:7-8). The verses that frame the pericope refer to medicines (vv. 4–5 are devoted to the justification of their use while vv. 7–8 mention the reasons they are used for). The central part (38:6), in turn, focuses on the origin of medical knowledge. Ben Sira strives to persuade his fellow Jews to use medications as they are not related to magic and pose no threat to believers. It is God who created them, and they come from him. The sage refers in his argumentation to what happened in Marah (cf. Exod 15:25) to justify the use of medicines and their natural origin. Medicaments help cure diseases and afflictions and they restore harmony of creation, disrupted by disease and suffering (38:8). Their divine provenance is also corroborated by the fact that knowledge of medicine and medications was given to people by God (38:6). Hence, people should worship God for this great gift.
In Sir 38:4-8 Ben Sira performs a perfect synthesis of contemporary medicine developed by neighboring (pagan) peoples with Israel’s faith (only God can cure a person but he does so through medications; medicine is thus a tool in his hands). The sage noticed the positive value and usefulness of medications but through referring to God and showing the divine provenance of medicine he dispelled any doubts the believers might have had concerning the use of medications to cure a disease.

Słowa kluczowe:

The Wisdom of Sirach,, Sir 38:4-8, medications, medicine, God-Doctor

Abramowiczówna, Z. (ed.), Słownik grecko-polski (Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe 1958–1965) IIV.

Adinolfi, M., “Il medico in Sir 38,1-15,” Antonianum 62 (1987) 172–183.

Allan, N., “The Physician in Ancient Israel: His Status and Function,” Medical History 45 (2001) 377–394.

Alonso Schökel, L., Diccionario bíblico hebreo-español, 2 ed. (Madrid: Trotta 1999) (= DBHE)

Alonso Schökel, L., Proverbios y Eclesiástico (Los Libros Sagrados 8/1; Madrid: Cristiandad 1968).

Askin, L.A., Scribal Culture in Ben Sira (Sir 38:1-15; 41:1-15; 43:11-19; 44–50) (doctoral diss., Queen’s College, Cambridge University 2016) [access: 01.03.2020].

Barbiero, G., Cantico dei cantici (I Libri Biblici. Primo Testamento 24; Milano: Paoline 2004).

Beeks, R. – van Beck, L., Etymological Dictionary of Greek (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series 10; Leiden – Boston: Brill 2010) III (=EDG).

Beentjes, P.C., The Book of Ben Sira in Hebrew. A Text Edition of all Extant Hebrew Manuscripts and a Synopsis of all Parallel Hebrew Ben Sira Texts (Supplements to Vetus Testamentum 68; Leiden – New York – Köln: Brill 1997).

Blass, F. – Debrunner, A., Grammatica del Greco del Nuovo Testamento, 2 ed. (Introduzione alla Studio della Bibbia. Sumplementi 2; Brescia: Paideia 1997).

Boadt, L., Reading the Old Testament. An Introduction (New York: Paulist Press 1984).

Boccaccio, P. – Berardi G., Ecclesiasticus. Textus hebraeus secundum fragmenta reperta (Roma: PIB 1986).

The Book of Ben Sira. Text, Concordance and an Analysis of the Vocabulary (The Historical Dictionary of the Hebrew Language; Jerusalem: The Academy of the Hebrew Language and the Shrine of the Book 1973).

Brown, M.L., “אָפָ ר rāpāʼ,” Theological Dictionary of the Old Testament (eds. G.J. Botterweck – H. Ringgren – H.-J. Fabry) (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 2004) XIII, 593–602.

Childs, B.S., Il libro dell’Esodo. Commentario critico-teologico (Casale Monferrato: Piemme 1995).

Chrostowski, W., “Lekarz i jego posługa w świetle Biblii,” Collectanea Theologica 71/3 (2001) 51–67.

Clines, D.J.A. (ed.), The Dictionary of Classical Hebrew (Sheffield: Sheffield Phoenix Press 1994–2016) IIX (= DHC).

Corley, J., Sirach (New Collegeville Bible Commentary 21; Collegeville, MN: Liturgical Press 2013).

Cranz, I., “Advice for a Successful Doctor’s Visit: King Asa Meets Ben Sira,” The Catholic Biblical Quarterly 80/2 (2018) 231–246.

Crenshaw, J.L., “The Book of Sirach. Introduction, Commentary, and Reflection,” The New Interpreter’s Bible (ed. L.E. Keck) (Nashville, TN: Abingdon Press 1997) V, 601-867.

Duesberg, H., “Le médecin, un sage (Ecclésiastique 38,1-15),” Bible et vie chrétienne 38 (1961) 43–48.

Durham, J.I., Exodus (Word Biblical Commentary 3; Waco, TX: Word Books 1987).

Exum, J.C., Song of Songs. A Commentary (The Old Testament Library; Louisville, KY: Westminster John Knox 2005).

Fasce, S., La lode del medico nel libro biblico del Siracide (Genova: ECIG 2009).

Flawiusz, J., Wojna żydowska (Warszawa: Rytm 2016).

Foerster, W., “εἰρήνη, εἰρηνεύω, εἰρηνικός, εἰρηνοποιός, εἰρηνοποιέω. C. εἰρήνη in the LXX,” Theological Dictionary of the New Testament (ed. G. Kittel) (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1995) ΙΙ, 406–408.

Gaiser, F.J., “‘The Sensible Will Not Despise Him’: Healing Medicine, Human Wisdom and God (Sirach 38:1-15),” Healing in the Bible. Theological Insight for Christian Ministry (ed. F.J. Gaiser) (Grand Rapids, MI: Baker 2010) 117–131.

Gaiser, F.J., The Song of Songs. A Continental Commentary (Minneapolis, MN: Fortress 1994).

Garrett, D. – House, P.R., Song of Songs/Lamentations (Word Biblical Commentary 23B; Nashville, TN: Nelson 2004).

Giblet, J. – Grelot, P., “Choroba-uleczenie,” Słownik teologii biblijnej, 3 ed. (ed. X. Léon-Dufour) (Poznań: Pallottinum 1990) 121–125.

Harris, M.J., Prepositions and Theology in Greek New Testament. An Essential Reference Resource for Exegesis (Grand Rapids, MI: Zondervan 2012).

Hartley, J.E., Leviticus (Word Biblical Commentary 4; Dallas, TX: Word Books 1992).

Healey, J.P., “Peace. Old Testament,” The Anchor Bible Dictionary (ed. D.N. Freedman) (New York – London – Toronto: Doubleday 1992) V, 206–207.

Jacob, I. – Jacob W., “Flora,” The Anchor Bible Dictionary (ed. D.N. Freedman) (New York – London – Toronto: Doubleday 1992) II, 803–817.

Jurewicz, O. (ed.), Słownik grecko-polski (Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN 2000–2001) III.

Kam-Yau Chan, A. – Song, T.B. – Brown, M.L., “רפא “,New International Dictionary of Old Testament Theology and Exegesis (ed. W.A. VanGemeren) (Carlise: Paternoster 1997) III, 1162–1173.

Kittel, G. – von Rad, G., “δοκέω, δόξα, δοξάζω, συνδοξάζω, ἔνδοξος, ἐνδοξάζω, παράδοξος,” Theological Dictionary of the New Testament (ed. G. Kittel) (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1995) II, 232–255 (= TDNT).

Koehler, L. – Baumgartner, W. – Stamm, J.J. (eds.), The Hebrew and Aramaic Lexicon of the Old Testament (Leiden – New York – Köln: Brilll 1994–2000) IV (= HALOT).

Kraus, W. – Karrer, M. (ed.), Septuaginta Deutsch. Das griechische Alte Testament in deutscher Übersetzung (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 2009). Grecko-polski Stary Testament. Księgi greckie. Przekład interlinearny z kodami gramatycznymi i indeksem form podstawowych (trans. M. Wojciechowski) (Prymasowska Seria Biblijna; Warszawa: Vocatio 2008).

Langkammer, H., Księga Pieśni nad pieśniami (Pismo Święte Starego Testamentu 8/4; Poznań: Pallottinum 2016).

Lemański, J., Księga Wyjścia (Nowy Komentarz Biblijny. Stary Testament 2; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2009).

Léon-Dufour, X., “Pokój,” Słownik teologii biblijnej, 3 ed. (ed. X. Léon-Dufour) (Poznań: Pallottinum 1990) 700–705.

Lévi, I., The Hebrew Text of the Book of Ecclesiasticus (Semitic Study Series; Leiden: Brill 1904).

Liddell, H.G. – Scott, R., A Greek-English Lexicon, 10 ed. (Oxford: Clarendon 1996).

Longman III, T., Song of Songs (The New International Commentary on the Old Testament; Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 2001).

Lührmann, D., “Aber auch Arzt gib Raum (Sir 38,1-15),” Wort und Dienst 15 (1979) 55–78. Marböck, J., Weisheit im Wandel. Untersuchungen zur Weisheitstheologie bei Ben Sira (BZAW 272; Berlin – New York: de Gruyter 1999).

Mazzinghi, L., “«Poi fa’ posto al Medico, perché ti è necessario» (Sir 38,1-15),” Parola, Sprito e Vita 40 (1999) 65–74.

Middendorp, T., Die Stellung Jesu Ben Siras zwischen Judentum und Hellenismus (Leiden: Brill 1973).

Milgrom, J., Leviticus 17 – 22. A New Translation with Introduction and Commentary (The Anchor Bible 3A; New York – London – Toronto: Doubleday 2000).

Minissale, A., Siracide (Ecclesiastico), 3 ed. (Nuovissima Versione della Bibbia 23; Cinisello Balsamo: San Paolo 2002).

Minissale, A., Siracide. Le radici nella tradizione (Leggere Oggi la Bibbia 1/17; Brescia: Queriniana 1988).

Montanari, F., Vocabolario della lingua greca, 2 ed. (Torino: Loescher Editore, 2004).

Mopsik, C., La Sagesse de ben Sira (Les Dix Paroles; Lagrasse: Verdier 2003).

Morla, V., Los manuscritos hebreos de Ben Sira. Traducción y notas (Asociación Bíblica Española 59; Estella: Editorial Verbo Divino 2012).

Morla Asensio, V., Eclesiástico (El Mensaje del Antiguo Testamento 20; Salamanca: Sigueme 1992).

Muraoka, T., A Greek-English Lexicon of the Septuagint (Louvain – Paris – Walpole, MA: Peeters 2009) (= GELS).

Muraoka, T., A Greek ≈ Hebrew / Aramaic Two-Way Index to the Septuagint (Louvain – Paris – Walpole, MA: Peters 2010).

Nelis, J.T., “Sir 38,15,” Von Kanaan bis Kerala (FS J.P.M. van der Ploeg) (ed. W.C. Delsman – J.T. Nelis – H.R.T.M. Peters) (Alter Orient und Altes Testament 211; Kevelaer – New York: Butzon & Becker Kevelaer 1982) 173–184.

Noorda, S., “Illness and Sin, Forgiving and Healing: The Connection of Medical Treatment and Religious Beliefs in Ben Sira 38,1-15,” Studies in Hellenistic Religions (ed. M. Vermaseren) (Études Préliminaires aux Religions Orientales dans L’Empire Romain 78; Leiden: Brill 1979) 215–224.

Noth, M., Esodo (Antico Testamento 5; Brescia: Paideia 1977).

Noth, M., Levitico (Antico Testamento 6; Brescia: Paideia 1989).

Packer, J.I. – Tenney, M.C. (ed.), Słownik tła Biblii (Prymasowska Seria Biblijna; Warszawa: Vocatio 2007).

Palmisano, M.C., Siracide. Introduzione, traduzione e commento (Nuova Versione della Bibbia dai Testi Antichi 34; Cinisello Balsamo: San Paolo 2016).

Pawlaczyk, B., “Kazuistyka medyczna,” Biblia a medycyna (ed. B. Pawlaczyk) (Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha 2007) 33–252.

Peters, N., Das Buch Jesus Sirach oder Ecclesiasticus (Exegetisches Handbuch zum Alten Testament 25; Münster: Aschendorff 1913).

Peters, N., Der jüngst wiederaufgefundene hebräische Text des Buches Ecclesiasticus (Freiburg im Breisgau: Herder 1902).

Petraglio, R., Il libro che contamina le Mani. Ben Sirac rilegge il libro e la storia d’Israele (Theologia 4; Palermo: Edizionni Augustinus 1993).

Pick, J., W świecie Biblii. Flora (Pelplin: Bernardinum 1998).

Pietersma, A. – Wright, B.G. (ed.), A New English Translation of the Septuagint. And the Other Greek Translations Traditionally Included under that Title (New York – Oxford: Oxford University Press 2007).

Piwowar, A., Składnia języka greckiego Nowego Testamentu, 2 ed. (Materiały Pomocnicze do Wykładów z Biblistyki 13; Lublin: Wydawnictwo KUL 2017).

Piwowar, A., “Respect for the Doctor (Sir 38:1-3),” Biblical Annals 10/1 (2020) 31–62.

Piwowar, A., “Uczony w Piśmie – ideał człowieka poszukującego mądrości (Syr 38,24; 39,1-11),” Biblical Annals 6/4 (2016) 527–600.

Piwowar, A., “Wierność w czasie próby (Syr 2,1-6),” Verbum Vitae 11 (2007) 99–126.

Piwowar, A., “Zdobycie mądrości według Syracha (Syr 6,18-37). Część I: Przyjęcie wychowania

prowadzi do osiągnięcia mądrości (Syr 6,18-22),” Biblical Annals 5/1 (2015) 111–135.

Piwowar, A., “Zdobycie mądrości według Syracha (Syr 6,18-37). Część II: Poddanie się mądrości i jego skutki (Syr 6,23-31),” Biblical Annals 5/2 (2015) 319–349.

Pope, M.H., Song of Songs. A New Translation with Introduction and Commentary (The Anchor Bible 7C; New York – London – Toronto: Doubleday 1977).

Propp, W.H.C., Exodus 1–18 A New Translation with Introduction and Commentary (The Anchor Bible 2; New York – London – Toronto: Doubleday 1999).

Pudełko, J.J., Wierny przyjaciel lekarstwem życia (Syr 6,16). Koncepcja przyjaźni w Księdze Syracydesa (Rozprawy i Studia Biblijne 28; Warszawa: Vocatio 2007).

Rahlfs, A. (ed.), Septuaginta. Id est Vetus Testamentum graece iuxta LXX interpretes (Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft 1979) III.

Ravasi, G., “Malattia, Guarigione e medici nell’Antico Testamento,” Parola, Sprito e Vita 40 (1999) 11–22.

Ravasi, G., Il cantico dei cantici. Commento e attualizzazione (Testi e Commenti; Bologna: EDB 1992).

Romizi, R., Greco antico. Vocabolario greco italiano etimologico e ragionato, 3 ed. (Bologna: Zanichelli 2007).

Sauer, G., Jesus Sirach/Ben Sira (Das Alte Testament Deutsch. Apokryphen 1; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2000).

Schrader, L., “Beruf, Arbeit und Muße als Sinnerfüllung bei Jesus Sirach,” Der Einzelne und seine

Gemeinschaft bei Ben Sira (ed. R. Egger-Wenzel – I. Krammer) (BZAW 270; Berlin – New York: de Gruyter 1998) 117–149.

Septuaginta czyli Biblia Starego Testamentu wraz z księgami deuterokanonicznymi i apokryfami (trans. R. Popowski) (Prymasowska Seria Biblijna; Warszawa: Vocatio 2013).

Skehan, P.W. – Di Lella, A.A., The Wisdom of Ben Sira (The Anchor Bible 39; New York – London – Toronto: Doubleday 1987).

Smend, R., Die Weisheit des Jesus Sirach erklärt (Berlin: Reimer 1906).

Smend, R., Die Weisheit des Jesus Sirach hebräisch und deutsch (Berlin: Reimer 1906).

Snaith, J.G., Ecclesiasticus or The Wisdom of Jesus Son of Sirach (The Cambridge Bible Commentary; Cambridge: Cambridge University Press 1974).

Stabryła, W.M., “‘Najlepszego nawet lekarza czeka Gehenna’. Lekarz w starożytnym Izraelu,” Ateneum Kapłańskie 160/1 (2013) 7–13.

Stabryła, W.M., “Zdrowie i choroba w starożytnym Izraelu,” Więcej szczęścia jest w dawaniu aniżeli w braniu. Księga Pamiątkowa dla Księdza Profesora Waldemara Chrostowskiego w 60. rocznicę urodzin (ed. B. Strzałkowska) (Ad Multos Annos; Warszawa: Adam 2011) III, 1313–1334.

Stadelmann, H., Ben Sira als Schriftgelehrter. Eine Untersuchung zum Berufsbild des vor-makkabäischen Sōfēr unter Berücksichtigung seines Verhältnisses zu Priester-, Propheten- und Weisheitslehrertum (WUNT 2/6; Tübingen: Mohr [Paul Siebeck] 1980).

Stendebach F.J., “לוםָ ש ֺׁšālôm,” Theological Dictionary of the Old Testament (ed. G.J. Botterweck – H. Ringgren – H.-J. Fabry) (Grand Rapids, MI – Cambridge: Eerdmans 2006) XV, 13–49.

Stöger, A., “Der Arzt nach Jesus Sirach (38,1-15),” Arzt und Christ 11/1 (1965) 3–11.

Sulmasy, D.P., “The Covenant within the Covenant: Doctors and Patients in Sir 38:1-15,” Linacre Quarterly 55 (1988) 14–24.

Szczepanowicz, B., Rośliny biblijne. Ziemia Święta (Kraków: Petrus 2014).

Testa, E., “Le malattie e il medico secondo la Bibbia,” Rivista Biblica 43 (1995) 253–267.

Tronina, A., Księga Kapłańska (Nowy Komentarz Biblijny. Stary Testament 3; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2006).

Turkiel, J., “Septuaginta o lekarzu,” Nauki humanistyczne i sozologia. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Profesorowi zwyczajnemu doktorowi habilitowanemu Józefowi M. Dołędze (ed. J.W. Czartoszewski) (Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2010) 563–570.

Yastrow, M. (ed.), A Dictionary of the Targumim, the Talmud Babli and Yerushalmi, and the Midrashic Literature with an Index of Scriptural Quotations (New York: The Judaica Press 1996) III

Vella, J., “Eclesiastico,” La Sagrada Escritura. Texto y comentario. Antiguo Testamento. V. Eclesiástico, Isaía, Jeremías, Ezequiel (ed. A.T. Fernández) (Madrid: Católica 1970) 3–218.

Zakrzewska, M., “Choroba – zło dotykające człowieka,” Biblia a medycyna (ed. B. Pawlaczyk) (Poznań: Księgarnia Świętego Wojciecha 2007) 15–27.

Zapff, B.M., Jesus Sirach 25 – 51 (Die Neue Echter Bibel. Altes Testament; Würzburg: Echter 2010).

Zapff, B.M., “Sir 38,1-15 als Beispiel der Verknüpfung von Tradition und Innovation bei Jesus Sirach,” Biblica 92 (2011) 347–367.

Ziegler, J., Sapientia Iesu Filii Sirach, 2 ed. (Septuaginta. Vetus Testamentum Graecum Auctoritate

Academiae Scientiarum Gotteingensis editum 12/2; Göttingen: Vandenhoeck&Ruprecht 1980). [access: 30.09.2018]


Piwowar, A. (2021). The Origin and Significance of Medicaments According to Ben Sira (Sir 38:4-8). The Biblical Annals, 11(1), 25–62.

Andrzej Piwowar
Institute of Biblical Studies, John Paul II Catholic University of Lublin


  1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., Autor publikacji udziela Wydawcy czasopisma „The Biblical Annals” niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z składanego do publikacji Utworu przez czas nieokreślony na nieograniczonym terytorium na następujących polach eksploatacji:
    a) w zakresie utrwalenia Utworu, zwielokrotnienia Utworu dowolną techniką (w tym drukiem oraz w formie zapisu elektronicznego) na wszelkich znanych nośnikach (w tym informatycznych, elektronicznych i poligraficznych) oraz we wszelkich systemach informatycznych (szczególnie typu Internet);
    b) w zakresie wprowadzenia Utworu do pamięci komputera, rozpowszechniania Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu, wprowadzenia do obrotu Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu;
    c) w zakresie publicznego wykonania, odtwarzania, wystawiania i wyświetlania Utworu, użyczaniu, najmu i dzierżawy Utworu oraz egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu;
    d) w zakresie udostępniania, wprowadzanie do obrotu i rozpowszechniania Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu za pośrednictwem sieci informatycznych, w szczególności typu Internet, w tym promocji lub reklamy Utworu, czasopisma lub Wydawcy.
  2. Ponadto, Autor nieodpłatnie zezwala Wydawcy na korzystanie i rozporządzanie opracowaniami Utworów.
  3. Wydawca może udzielać sublicencji.
  4. Osoby trzecie z Utworów oraz z innych materiałów zawierających lub powstałych w oparciu o Utwory mogą korzystać zgodnie ze wzorcem licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (znanej również jako CC-BY).