The Corinthian Opponents of the Resurrection in 1 Cor 15:12. The Epicurean Hypothesis Reconsidered

Stefan Henryk Szymik

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II , Polska


The paper contributes to the discussion regarding the Corinthian opponents of the resurrection of the dead (1 Cor 15:12). In particular, it attempts to re-examine the thesis of the Epicurean framework of this controversy. The first part focuses on the main lines of interpretation of 1 Cor 15:12 and the presentation of the Epicurean thesis. It is followed by an analysis of Paul’s polemical statements against the thesis of his Corinthian opponents, “there is no resurrection of the dead” (1 Cor 15:12; cf. vv. 19, 29-34, 35). It is assumed that Paul clearly says that his opponents deny a bodily resurrection and future life – there is nothing after death. The third part of the paper reconsiders some hermeneutic factors concerning the identity of the Corinthian opponents of the resurrection. 1 Cor 15 contains terminological and ideological parallels to Epicureanism, especially, by way of opposition. Yet, the valuation of these data remains an open question.

Słowa kluczowe:

1 Cor 15:12, resurrection, resurrection of the dead, New Testament vs. Epicureanism

Aeschylus, Oresteia: Agamemnon. Libation-Bearers. Eumenides (edited and translated by Alan H. Sommerstein) (Loeb Classical Library 146; Cambridge, MA: Harvard University 2009).

Allo, E.-B., Saint Paul. Première épitre aux Corinthiens, wyd. 2 (Études bibliques; Paris: Gabalda 1956).

Ameling, W., „ΦΑΓΩΜΕΝ ΚΑΙ ΠΙΩΜΕΝ. Griechische Parallelen zu zwei Stellen aus dem Neuen Testament”, Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 60 (1985) 35-43.

Asher, J.B., Polarity and Change in 1 Corinthians 15. A Study of Metaphysics, Rhetoric, and Resurrection (Hermeneutische Untersuchungen zur Theologie 42; Tübingen: Mohr Siebeck 2000).

Brown, P.J., Bodily Resurrection and Ethics in 1 Cor 15. Connecting Faith and Morality in the Context of Greco-Roman Mythology (Wissenschaftliche Untersuchungen zum Neuen Testament II 360; Tübingen: Mohr Siebeck 2014).

Clarke, A.D., Secular and Christian Leadership in Corinth. A Socio-Historical and Exegetical Study of 1 Corinthians 1-6, 2nd Edition (Paternoster Biblical Monographs; Eugene, OR: Wipf and Stock 2006).

Collins, R.F., First Corinthians (Sacra Pagina 7; Collegeville, MN: The Liturgical Press 1999).

Cook, J.G., „Resurrection in Paganism and the Question of an Empty Tomb in 1 Corinthians 15”, New Testament Studies 63 (2017) 56-75.

Croy, N.C., „Hellenistic Philosophies and the Preaching of the Resurrection (Acts 17:18,32)”, Novum Testamentum 39 (1997) 21-39.

Delobel, J., „The Corinthians’ (Un-)belief in the Resurrection”, Resurrection in the New Testament. Festschrift J. Lambrecht (eds. R. Bieringer – V. Koperski – B. Lataire) (Bibliotheca Ephemeridum theologicarum Lovaniensium 165; Leuven: University Press – Peeters 2002) 343-356.

DeMaris, R.E., „Corinthian Religion and Baptism for the Dead (1 Corinthians 15:29): Insights from Archaeology and Anthropology”, Journal of Biblical Literature 114 (1995) 661-682.

Diogenes Laertius, Lives of Eminent Philosophers, II. Books 6-10 (trans. R.D. Hicks) (Loeb Classical Library 185; Cambridge, MA: Harvard University 1925).

Doughty, D.J., „The Presence and Future of Salvation in Corinth”, Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche 66 (1975) 61-90.

Dunn, J.D.G., „How are the Dead Raised? With What Body do They Come? Reflections on 1 Corinthians 15”, Southwestern Journal of Theology 45 (2002) 4-18.

Endsjø, D.Ø., „Immortal Bodies before Christ: Bodily Continuity in Ancient Greece and 1 Corinthians”, Journal for the Study of the New Testament 30 (2008) 417-436.

Fabris, R., Prima Lettera ai corinzi. Nuova versione, introduzione e commento (I libri biblici 7; Milano: Paoline 1999).

Fee, G.D., The First Epistle to the Corinthians (The New International Commentary on the New Testament; Grand Rapids, MI: Eerdmans 1987).

Fitzmyer, J.A., First Corinthians. A New Translation with Introduction and Commentary (The Anchor Yale Bible 32; New Haven – London: Yale University 2008).

Gill, D.W.J., „In Search of the Social Elite in the Corinthian Church” Tyndale Bulletin 44 (1993) 323-337.

Håland, E., Rituals of Death and Dying in Modern and Ancient Greece. Writing History from a Female Perspective (Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars 2014).

Heil, J.P., The Rhetorical Role of Scripture in 1 Corinthians (Society for Biblical Literature; Leiden – Boston: Brill 2005).

Hull, M.F., Baptism on Account Of The Dead (1 Cor 15:29). An Act of Faith in the Resurrection (Society of Biblical Literature. Academia Biblica 22; Leiden: Brill 2005).

Hultgren, S., „The Origin of Paul’s Doctrine of the Two Adams in 1 Corinthians 15:45-49”, Journal for the Study of the New Testament 25/3 (2003) 343-370.

Klauck, H.-J., Die religiöse Umwelt des Urchristentums, Bd. 2: Herrscher- und Kaiser-kult, Philosophie, Gnosis (Kohlhammer Studienbücher Theologie 9,2; Stuttgart-Berlin-Köln: Kohlhammer 1996).

Litfin, D., Paul’s Theology of Preaching: The Apostle's Challenge to the Art of Persuasion in Ancient Corinth, Revised and expanded edition (IVP Academic; Downers Grove, IL: InterVasity 2015).

Longosz, S., „Czy Paweł Apostoł cytował komediopisarza Menandra [1 Kor 15,33]. Opinie Ojców Kościoła”, Vox Patrum 9 (1989) 907-924.

Malherbe, A. J., „The Beasts at Ephesus”, Journal of Biblical Literature 87 (1968) 71-80.

Malherbe, A.J., „Hellenistic Moralists and the New Testament”, Aufstieg und Niedergang der römischen Welt. Geschichte und Kultur Roms im Spiegel der neuren Forschung (hrsg. W. Haase) (Berlin: de Gruyter 1992) II/26.1, 267-333.

Martin, D., The Corinthian Body (New Haven: Yale University Press 1995).

Moulton, J.H. – Milligan, G., The Vocabulary of the Greek Testament. lllustrated from the Papyri and other non-Literary Sources (Grand Rapids, MI: Eerdmans 1985).

Müller, K., „Die religionsgeschichtliche Methode. Erwägungen zu ihrem Verstän¬dnis und zur Praxis ihrer Vollzüge an neutestamentlichen Texten”, BZ Biblische Zeitschrift 29 (1985) 161-192.

Neuer Wettstein. Texte zum Neuen Testament aus Griechentum und Hellenismus. II/2: Texte zur Briefliteratur und zur Johannesapokalypse (hrsg. G. Strecker, U. Schnelle) (Berlin – New York: de Gruyter 1996).

Pagels, E.H., „‘The Mystery of the Resurrection’. A Gnostic Reading of 1 Corinthians 15”, Journal of Biblical Literature 93 (1974) 276-288.

Perkins, P., First Corinthians (Paideia; Grand Rapids, MI: Baker Academic 2012).

Posadzy, A., „Przeciwnicy Pawłowej doktryny o zmartwychwstaniu w gminie korynckiej” Colloquia Theologica Ottoniana 2 (2007) 17-47.

Rafiński, G., „Problem przeciwników św. Pawła w 1 Kor”, Studia Theologica Varsaviensia 23/2 (1985) 151-168.

Robertson A. – Plummer A., A Critical and Exegetical Commentary on The First Epistle of St. Paul to the Corinthians (Edinburgh: Scribner’s Sons 1911; reprint 1986).

Rosik, M., „«Dlaczego twierdzą niektórzy z was, że nie ma zmartwychwstania?» (1 Kor 15,12b). Przyczyny odrzucenia wiary w zmartwychwstanie w Kościele korynckim”, Zmartwychwstał prawdziwie (red. A. Paciorek - A. Tronina - P. Łabuda) (Scripturae Lumen 2; Tarnów: Biblos 2010) 233-246.

Rosik, M., Pierwszy List do Koryntian. Wstęp, przekład z oryginału, komentarz (Nowy Komentarz Biblijny NT 7; Częstochowa: Edycja Świętego Pawła 2009).

Schmithals, W., Die Gnosis in Korinth. eine Untersuchung zu den Korintherbriefen, wyd. 3 (Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1969).

Schottroff, L., Der Glaubende und die feindliche Welt. Beobachtungen zum gnostischen Dualismus und seiner Bedeutung für Paulus und das Johannesevangelium (Wissenschaftliche Untersuchungen zum Alten und Neuen Testament 37; Neukirchen-Vluyn: Neukirchener 1970);

Schrage, W., Der erste Brief an die Korinther. IV. Teilband (15,1–16,24) (Evangelisch-katolischer Kommentar zum Neuen Testament 7/4; Neukirchen-Vluyn: Neukirchener 2001).

Sellin, G., Der Streit um die Auferstehung der Toten. Eine religionsgeschichtliche und exegetische Untersuchung von 1 Kor 15 (Forschungen zur Religion und Literatur des Alten und Neuen Testaments 138; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 1986).

Szymik, S., Problem polemiki antyepikurejskiej w pismach Nowego Testamentu (Lublin: Wydawnictwo KUL 2003).

The Old Testament Pseudepigrapha (ed. J.H. Charlesworth) (Garden City, NY: Doubleday 1983-1985) I-II.

Thiselton, A.C., The First Epistle to the Corinthians (The New International Greek Testament Commentary; Grand Rapids, MI: Eerdmans 2000).

Tomlin, G., „Christians and Epicureans in 1 Corinthians”, Journal for the Study of the New Testament 68 (1997) 51-72.

Ulrichsen, J.H., „Die Auferstehungsleugner in Korinth: Was meinten sie eigentlich?”, Texts and Contexts. Biblical Texts in Their Textual and Situational Contexts, Essays in honor of Lars Hartman (eds. T. Fornberg – D. Hellholm – C.D. Hellholm) (Oslo – Boston: Scandinavian University 1995) 781-800.

Walker, W.O., Jr. „1 Corinthians 15:29-34 as a Non-Pauline Interpolation”, The Catholic Biblical Quarterly 69 (2007) 84-103.

Wedderburn, A.J.H., „The Problem of the Denial of the Resurrection in 1 Corinthians XV”, Novum Testamentum 23 (1981) 229-241.

de Wette, M.W.L., Kurze Erklärung der Briefe an die Korinther (Leipzig: Weidmann 1845).

Wettstein, J.J., Novum Testamentum Graecum editionis receptae cum lectio-nibus variantibus codicum MSS., editionum aliarum, versionum et patrum nec non commentario pleniore ex scriptoribus veteribus hebraeis, graecis et latinis historiam et vim verborum illustrante (Amstelaedami 1751; reprint Graz 1962) I-II.

Wilson, J. H., „The Corinthians Who Say There is No Resurrection of the Dead”, Zeitschrift für die neutestamentliche Wissenschaft und die Kunde der älteren Kirche 59 (1968) 90-107.

de Witt, N.W., Epicurus and His Philosophy (Minneapolis: University of Minnesota 1954).

de Witt, N.W., St. Paulus and Epicurus (Minneapolis: University of Minnesota 1954).

Zeller, D., Der erste Brief an die Korinther (Kritisch-exegetischer Kommentar über das Neue Testament 5; Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht 2010).


Szymik, S. H. (2020). The Corinthian Opponents of the Resurrection in 1 Cor 15:12. The Epicurean Hypothesis Reconsidered. The Biblical Annals, 10(3), 437–456.

Stefan Henryk Szymik
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II


  1. Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r., Autor publikacji udziela Wydawcy czasopisma „The Biblical Annals” niewyłącznej i nieodpłatnej licencji na korzystanie z składanego do publikacji Utworu przez czas nieokreślony na nieograniczonym terytorium na następujących polach eksploatacji:
    a) w zakresie utrwalenia Utworu, zwielokrotnienia Utworu dowolną techniką (w tym drukiem oraz w formie zapisu elektronicznego) na wszelkich znanych nośnikach (w tym informatycznych, elektronicznych i poligraficznych) oraz we wszelkich systemach informatycznych (szczególnie typu Internet);
    b) w zakresie wprowadzenia Utworu do pamięci komputera, rozpowszechniania Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu, wprowadzenia do obrotu Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu;
    c) w zakresie publicznego wykonania, odtwarzania, wystawiania i wyświetlania Utworu, użyczaniu, najmu i dzierżawy Utworu oraz egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu;
    d) w zakresie udostępniania, wprowadzanie do obrotu i rozpowszechniania Utworu i egzemplarzy zwielokrotnienia Utworu za pośrednictwem sieci informatycznych, w szczególności typu Internet, w tym promocji lub reklamy Utworu, czasopisma lub Wydawcy.
  2. Ponadto, Autor nieodpłatnie zezwala Wydawcy na korzystanie i rozporządzanie opracowaniami Utworów.
  3. Wydawca może udzielać sublicencji.
  4. Osoby trzecie z Utworów oraz z innych materiałów zawierających lub powstałych w oparciu o Utwory mogą korzystać zgodnie ze wzorcem licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 (znanej również jako CC-BY).